สกมช. เช็คแล้ว คลิปชายแบกช้าง สร้างจาก AI เตือนให้ชัวร์ก่อนแชร์

พลอากาศตรี อมร ชมเชย เลขาธิการสำนักงานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว เตือนผู้ใช้โซเชียลมีเดียระวังภาพและคลิปไวรัลที่แพร่กระจายในโลกออนไลน์ โดยยกตัวอย่างภาพผู้ชายแบกลูกช้างข้ามถนนที่กำลังเป็นกระแสในโซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI)

พล.อ.ต.อมร ระบุว่า ปัจจุบัน AI สามารถช่วยตรวจสอบความน่าเชื่อถือของภาพได้ โดยเขาได้ทดลองถาม Gemini และได้รับคำตอบพร้อมหลักการวิเคราะห์ว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพ AI อย่างชัดเจน

เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ที่ภาพไม่จริง

เลขาธิการ สกมช. อธิบายว่า ภาพดังกล่าวไม่สามารถเกิดขึ้นได้จริงในโลกแห่งความเป็นจริง ด้วยเหตุผลทางฟิสิกส์และชีววิทยาหลายประการ:

1. น้ำหนัก - ลูกช้างแอฟริกาแรกเกิดมีน้ำหนักเฉลี่ย 90-115 กิโลกรัม ส่วนลูกช้างเอเชียที่โตขึ้นยิ่งหนักหลายร้อยกิโลกรัม ไม่มีมนุษย์คนใดสามารถแบกช้างไว้บนหลังในท่าทางที่ตั้งตรงและเป็นธรรมชาติได้ นอกจากนี้ยังพบว่าภาษาไทยในรูปมีความผิดพลาด

2. สัดส่วนและท่าทาง - สัดส่วนของลำตัวช้างที่ใหญ่เทอะทะเมื่อเทียบกับตัวผู้แบก แสดงความผิดเพี้ยนของน้ำหนักและจุดศูนย์ถ่วงที่ไม่สมจริง ท่าทางของช้างดูเหมือนวัตถุที่ถูกยกขึ้นมากกว่าสัตว์มีชีวิต

หลักฐานชี้เป็น AI

พล.อ.อ.อมร ชี้ให้เห็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าเป็นภาพ AI:

- ความผิดเพี้ยนของภาพ - บริเวณที่ตัวช้างและตัวคนมาบรรจบกัน รวมถึงบริเวณขาช้าง มีร่องรอยของการรวมภาพที่ไม่เนียนตามธรรมชาติ

- ความไม่สมจริงของบริบท - ภาพพยายามสร้างสถานการณ์ที่ตลกขบขันและเกินจริง ซึ่งเป็นลักษณะทั่วไปของภาพ AI ที่ต้องการเรียกความสนใจ

แนะ 3 หลักการตรวจสอบข้อมูลออนไลน์

เลขาธิการ สกมช. เสนอหลักการพื้นฐาน 3 ข้อสำหรับคนไทยในการรับและส่งต่อข้อมูลบนโลกออนไลน์:

1. Sense Check - ตรวจสอบความสมเหตุสมผล**

- ถามตัวเองว่าเป็นไปได้จริงหรือไม่ในทางวิทยาศาสตร์หรือตรรกะ

- ตรวจสอบแหล่งที่มาว่าเป็นบัญชีที่น่าเชื่อถือหรือไม่

2. Tool Check - ใช้เครื่องมือช่วยตรวจสอบ**

- ค้นหาย้อนกลับด้วย Google Image, TinEye หรือ Yandex

- ซูมดูรายละเอียด ตรวจสอบรอยต่อ รอยเบลอ หรือความผิดปกติในภาพ

3. Responsibility Check - รับผิดชอบก่อนส่งต่อ**

- หากเป็นเนื้อหาที่อาจสร้างความเสียหาย ห้ามส่งต่อ

- ระวังผิดกฎหมาย การส่งต่อข้อมูลอันเป็นเท็จอาจเข้าข่ายความผิดได้

พล.อ.ต.อมร ย้ำในท้ายที่สุดว่า ในยุคที่ AI สามารถสร้างภาพและวิดีโอที่สมจริงได้ง่ายขึ้น ทั้ง Veo และ Sora ผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียต้องมีความรอบคอบและรับผิดชอบในการตรวจสอบข้อมูลก่อนเชื่อและแชร์ต่อ ด้วยหลักการ "เช็คก่อนเชื่อ ชัวร์ก่อนแชร์.