ไฟป่ายุโรปลุกลามหนัก สเปนประกาศภาวะฉุกเฉิน ฝรั่งเศสอพยพประชาชนกว่า 2 แสนคน

สเปนและฝรั่งเศสกำลังเผชิญวิกฤตไฟป่าครั้งรุนแรง โดยมีประชาชนมากกว่า 200,000 คนต้องอพยพหรืออยู่ภายใต้มาตรการกักตัว ขณะที่สเปนประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติเป็นครั้งแรกจากเหตุไฟป่า และทั้งสองประเทศได้ร้องขอความช่วยเหลือจากสหภาพยุโรปในการควบคุมสถานการณ์

นักวิทยาศาสตร์ชี้ว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้คลื่นความร้อนรุนแรงขึ้นและไฟป่าเกิดบ่อยครั้งและรุนแรงมากขึ้น โดยยุโรปกำลังร้อนขึ้นในอัตราประมาณสองเท่าของค่าเฉลี่ยทั่วโลก

ประชาชนมากกว่า 200,000 คนต้องอพยพหรือได้รับคำสั่งให้อยู่ภายใต้มาตรการกักตัว หลังไฟป่าครั้งใหญ่ลุกลามในสเปนและฝรั่งเศสเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ส่งผลให้รัฐบาลสเปนประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติ ขณะที่ทางการฝรั่งเศสสั่งอพยพประชาชนทั้งหมดทั้งทางบกและทางทะเลออกจากหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังที่สุดของประเทศ

ทางการทางตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศสสั่งอพยพประชาชนออกจากคาบสมุทรกัปแฟร์เรต์ (Cap Ferret) ริมชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก เพื่อรับมือไฟป่าที่มีความรุนแรงและคาดการณ์ทิศทางได้ยาก ซึ่งเผาผลาญพื้นที่ป่าไปแล้วมากกว่า 19,000 เฮกตาร์ (47,000 เอเคอร์)

รัฐบาลสเปนประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติจากเหตุไฟป่าเป็นครั้งแรก หลังไฟป่าขนาดใหญ่ 2 จุดนอกกรุงมาดริดลุกลามรวมเป็นจุดเดียว และไฟป่าอีกจุดหนึ่งกำลังจะเชื่อมต่อกัน ท่ามกลางคลื่นความร้อนรุนแรงและสภาพอากาศแห้งแล้งอย่างหนักที่ปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของยุโรปตอนใต้

ทั้งสองประเทศได้ร้องขอความช่วยเหลือจากสหภาพยุโรป

อิซาเบล ดิอัซ อายูโซ ผู้นำรัฐบาลแคว้นมาดริด กล่าวว่า นี่คือไฟป่าที่เลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ของภูมิภาค พร้อมระบุว่าสถานการณ์ครั้งนี้ ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เป็นพายุสมบูรณ์แบบจากอุณหภูมิที่สูงมากและกระแสลมที่พัดอย่างต่อเนื่อง

สำนักงานผู้แทนรัฐบาลจังหวัดชีรงด์ (Gironde) ระบุว่า มีประชาชนมากกว่า 110,000 คนอพยพออกจากพื้นที่ภายในเวลา 2 วันเพื่อหนีไฟป่าที่กัปแฟร์เรต์ รวมถึงนักท่องเที่ยวหลายพันคนที่พักอยู่ในพื้นที่ตั้งแคมป์และบ้านเช่า

เรือหลายลำได้อพยพประชาชนหลายร้อยคนออกจากท่าเรือบนคาบสมุทรเมื่อวันศุกร์ หลังไฟป่ามีแนวโน้มจะตัดเส้นทางเข้าออกเพียงเส้นทางเดียวของพื้นที่

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังทำให้สภาพอากาศสุดขั้วเกิดขึ้นบ่อยและรุนแรงมากขึ้น ทำให้ดินและแหล่งน้ำแห้งขอด เป็นเชื้อเพลิงให้ไฟป่าลุกลาม และนำไปสู่การเสียชีวิตเกินคาดหลายพันราย โดยยุโรปกำลังร้อนขึ้นในอัตราประมาณสองเท่าของค่าเฉลี่ยทั่วโลก

เจ้าหน้าที่ดับเพลิงราว 800 นาย พร้อมเครื่องบินโปรยน้ำดับเพลิง 4 ลำ กำลังต่อสู้กับไฟป่าในจังหวัดชีรงด์ทางเหนือของอ่าวอาร์กาชง (Arcachon Bay) แต่ไฟป่าซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อวันพุธใกล้หมู่บ้านโซมอส (Saumos) ห่างจากเมืองบอร์กโดซ์ไปทางตะวันตก 25 ไมล์ (40 กิโลเมตร) ยังไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ได้

ประชาชนราว 31,000 คนต้องอพยพ

ไฟป่าอีกจุดหนึ่งในภูมิภาคเดียวกัน ซึ่งอยู่ทางใต้ใกล้เมืองตากอากาศยอดนิยมบิสการอสส์ (Biscarrosse) ได้เผาผลาญพื้นที่ไปแล้วมากกว่า 2,500 เฮกตาร์ มีประชาชนราว 31,000 คนต้องอพยพ

เจ้าหน้าที่ดับเพลิงมากกว่า 600 นายกำลังพยายามควบคุมไฟป่าดังกล่าว โดยกลาฟเรอุลกล่าวว่า "มีจุดเกิดไฟใหม่จำนวนมากอยู่ด้านหน้าแนวไฟหลัก สถานการณ์เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและไม่เอื้ออำนวย"

ในปี 2022 ไฟป่าในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศสเผาผลาญพื้นที่มากกว่า 30,000 เฮกตาร์ และบังคับให้ประชาชน 50,000 คนต้องอพยพ ภายใต้สภาพอากาศแห้งแล้งและกระแสลมแรง ไฟป่าครั้งล่าสุดทั้งสองจุดได้ลุกลามผ่านป่าสนริมชายฝั่ง โดยมีเปลวไฟสูงถึง 10 เมตร (30 ฟุต)

ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส กล่าวว่า ได้เปิดใช้กลไกคุ้มครองพลเรือนของสหภาพยุโรป ขณะที่ประเทศกำลังเผชิญไฟป่าหลายจุด หลังเผชิญคลื่นความร้อนเกือบต่อเนื่อง 3 ระลอกนับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม

อีกไม่นานเราจะได้รับกำลังสนับสนุนจากเครื่องบินของโครเอเชีย 2 ลำ เครื่องบินของโปรตุเกส 2 ลำ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์ขนาดใหญ่จากสาธารณรัฐเช็กและสโลวาเกียอย่างละ 2 ลำ

โลร็องต์ นูเญซ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศส กล่าวว่า เมื่อวันศุกร์ มีไฟป่าเกิดขึ้น 32 จุด และพื้นที่ถูกเผาผลาญสะสมแล้ว 50,000 เฮกตาร์ในปีนี้ ซึ่งเกือบ 4 เท่าของช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน เจ้าหน้าที่ดับเพลิงราว 800 นายกำลังต่อสู้กับไฟป่าในพื้นที่วาร์ (Var) ทางตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งสภาพอากาศเริ่มดีขึ้น ทำให้สามารถโยกย้ายกำลังบางส่วนไปสนับสนุนพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ได้

ข้อมูลจากระบบข้อมูลไฟป่ายุโรป (European Forest Fire Information System) แสดงให้เห็นว่า ความรุนแรงของไฟป่าในสหภาพยุโรปได้ทำสถิติสูงสุดสำหรับช่วงเวลานี้ของปี

รัฐบาลสเปนประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติเมื่อเย็นวันพฤหัสบดี หลังไฟป่าคุกคามพื้นที่ใกล้กรุงมาดริดและจังหวัดอาบีลา (Ávila) ที่อยู่ติดกัน ส่งผลให้ประชาชนมากกว่า 63,000 คนต้องอพยพหรืออยู่ภายใต้มาตรการกักตัว

ภาวะฉุกเฉินระดับชาติ ซึ่งเปิดทางให้รัฐบาลกลางเข้าควบคุมอำนาจและความรับผิดชอบที่ปกติเป็นของรัฐบาลปกครองตนเองในแต่ละแคว้นของสเปน เคยถูกประกาศเพียงครั้งเดียวก่อนหน้านี้ คือช่วงไฟฟ้าดับทั่วประเทศในเดือนเมษายน ปี 2025

รัฐบาลแคว้นมาดริดได้ร้องขอความช่วยเหลือ โดยระบุว่าสถานการณ์อยู่ในระดับวิกฤตรุนแรงอย่างยิ่งพร้อมระบุว่า ไฟป่าอย่างน้อย 4 จุดอาจลุกลามเกินกว่าศักยภาพการควบคุมของเจ้าหน้าที่ และจนถึงวันศุกร์ยังไม่สามารถควบคุมไฟป่าได้

ทางการสเปนกล่าวเมื่อบ่ายวันศุกร์ว่า เหลือเวลาอีกไม่มาก" ก่อนที่ไฟป่าในมาดริด ซึ่งปัจจุบันรวมตัวจากไฟป่า 2 จุดแล้ว จะเชื่อมต่อกับไฟป่าในจังหวัดอาบีลา

กระทรวงสิ่งแวดล้อมของสเปนเปิดเผยว่า นับตั้งแต่ต้นปี 2026 จนถึงปัจจุบัน มีไฟป่าขนาดใหญ่เกิดขึ้นแล้ว 29 ครั้ง เทียบกับค่าเฉลี่ย 9 ครั้งในช่วงเดือนมกราคมถึงสิ้นเดือนกรกฎาคมของแต่ละปีตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ขณะที่พื้นที่ป่าถูกเผาผลาญแล้วประมาณ 114,796 เฮกตาร์ เทียบกับ 25,133 เฮกตาร์ในช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน

กระทรวงมหาดไทยสเปนยังได้ร้องขอเครื่องบินดับเพลิงผ่านกลไกคุ้มครองพลเรือนของสหภาพยุโรป ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความร่วมมือด้านการคุ้มครองพลเรือนระหว่างประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและประเทศที่เข้าร่วมเพิ่มเติมอีก 10 ประเทศ