วิกฤตภูมิอากาศเขย่ากีฬาโลกหลายสนาม การแข่งขันเสี่ยงปั่นป่วน

วันที่ 30 เมษายน 2569 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังส่งผลกระทบโดยตรงต่อรูปแบบ เวลา และสถานที่จัดการแข่งขันกีฬา ตั้งแต่โอลิมปิก เทนนิส ไปจนถึงมาราธอนและสกี ความร้อนจัด สภาพอากาศสุดขั้ว และมลพิษจากไฟป่ากำลังเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพนักกีฬาและผู้ชม พร้อมบีบให้วงการกีฬาต้องเร่งปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในระยะยาว

ขณะที่นักวิ่งในรายการลอสแอนเจลิสมาราธอนปี 2026 ได้รับแจ้งว่าสามารถจบการแข่งขันได้ที่ระยะไมล์ที่ 18 เนื่องจากสภาพอากาศร้อนจัดเป็นอันตราย นักสกีในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวทางตอนเหนือของอิตาลีก็กำลังแข่งขันบนหิมะเทียมที่เพิ่มมากขึ้น

รายงานของเวิลด์อีโคโนมิกฟอรัมที่เผยแพร่เมื่อต้นปีในหัวข้อ Sports for People and Planet เตือนว่า จำนวนประเทศที่สามารถเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกเกมส์กำลังลดลงจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ โดยข้อมูลระบุว่า ภายในปี 2040 จะมีเพียง 10 ประเทศเท่านั้นที่สามารถจัดโอลิมปิกและพาราลิมปิกฤดูหนาวได้ เนื่องจากปริมาณหิมะที่ลดลง

ตั้งแต่การจัดมาราธอนในช่วงกลางคืนไปจนถึงการเลื่อนฤดูกาลแข่งขันประจำปี ต่อไปนี้คือแนวทางที่วงการกีฬากำลังเร่งปรับตัวเพื่อรับมือผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

โอลิมปิก

เมื่อกรุงปารีสเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกเกมส์ในปี 2024 นักกีฬาระดับโลกกำลังแข่งขันเพื่อเหรียญทอง ขณะที่โลกก็ทำลายสถิติของตัวเอง โดยปี 2024 ได้รับการยืนยันว่าเป็นปีที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ ด้วยอุณหภูมิเฉลี่ยทั่วโลกสูงกว่าระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมประมาณ 1.5 องศาเซลเซียส 

สองปีต่อมา โอลิมปิกฤดูหนาวในอิตาลีตอนเหนือเผชิญแรงกดดันด้านสภาพภูมิอากาศเช่นเดียวกัน จากรูปแบบสภาพอากาศที่ไม่แน่นอนและไม่สม่ำเสมอ ผู้จัดต้องพึ่งพาหิมะเทียมมากขึ้นและกระจายการแข่งขันออกไปในพื้นที่กว้างขึ้น โดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ระบุว่า คือ การแข่งขันที่กระจายตัวมากที่สุดในประวัติศาสตร์โอลิมปิก ครอบคลุมพื้นที่ราว 22,000 ตารางกิโลเมตร ในช่วง 70 ปีนับตั้งแต่มิลาน-คอร์ตินาเป็นเจ้าภาพครั้งแรกในปี 1956 อุณหภูมิเดือนกุมภาพันธ์เพิ่มขึ้น 3.6 องศาเซลเซียส 

แกรนด์สแลมของเทนนิส

ในการแข่งขันออสเตรเลียนโอเพ่นปี 2026 อุณหภูมิที่เข้าใกล้ 40 องศาเซลเซียส  ทำให้ต้องใช้นโยบายรับมือความร้อนจัด โดยระงับการแข่งขันในคอร์ทกลางแจ้งและย้ายการแข่งขันไปยังสนามในร่มเพื่อปกป้องนักกีฬาและผู้ชม

ในการแข่งขันที่ประเทศจีนเมื่อปีที่ผ่านมา โฮลเกอร์ รูน นักเทนนิสจากเดนมาร์กกล่าวกับกรรมการว่า “คุณต้องการให้นักกีฬาตายคาคอร์ทหรือไม่?” ขณะที่เขาต้องเผชิญอุณหภูมิสูงกว่า 30 องศาเซลเซียส  และความชื้นเกิน 80% ในรายการเซี่ยงไฮ้มาสเตอร์ส ขณะที่นักกีฬาหลายคนในรายการอู่ฮั่นโอเพ่นก็ต้องถอนตัวจากอาการเวียนศีรษะและโรคที่เกี่ยวข้องกับความร้อนณ ปี 2026 เอทีพีทัวร์อนุญาตให้นักเทนนิสชายเดี่ยวพักคลายร้อน 10 นาทีในแมตช์แบบสามเซตเมื่อสภาพอากาศร้อนจัด เพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะเครียดจากความร้อน

ขณะที่ดับเบิลยูทีเอทัวร์ของฝ่ายหญิงมีมาตรการพักคลายร้อนในลักษณะนี้มาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1990 มาตรวัดความเครียดจากความร้อน การพักคลายร้อน และการปรับตารางแข่งขัน กำลังกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของการแข่งขันเทนนิสระดับเมเจอร์ไม่ต่างจากการจัดอันดับและการจับสลากสายการแข่งขัน

เส้นทางใหม่ของตูร์เดอฟรองซ์

นับตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี 1903 รายการตูร์เดอฟรองซ์ส่วนใหญ่จัดขึ้นตลอด 23 วันในเดือนกรกฎาคม อย่างไรก็ตาม เมื่ออุณหภูมิยังคงเพิ่มขึ้น ประเพณีนี้อาจต้องปรับเปลี่ยนไปจัดในเดือนที่เย็นกว่า

การศึกษาล่าสุดพบว่า ความเสี่ยงจากความเครียดจากความร้อนของนักปั่นจักรยานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยจำนวนเหตุการณ์ความร้อนจัดสูงสุดเกิดขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา

ขณะที่ฝรั่งเศสสั่งปิดโรงเรียนช่วงต้นเดือนกรกฎาคมปีที่ผ่านมาเนื่องจากคำเตือนคลื่นความร้อนรุนแรง ผู้เข้าแข่งขันกำลังออกสตาร์ตรายการปั่นจักรยานที่ทรงเกียรติที่สุดในโลก การเล่นกีฬาหนักในสภาพอากาศสุดขั้วสร้างแรงกดดันอย่างมากต่อร่างกายในการรักษาสมดุล ส่งผลให้นักปั่นจำนวนมากเผชิญอาการเจ็บป่วยจากความร้อน

เมื่ออุณหภูมิยังคงเพิ่มขึ้น จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง เช่น การย้ายการแข่งขันออกจากเดือนกรกฎาคม เพื่อความปลอดภัยของนักปั่นและอนาคตของรายการ

สกีในโลกที่ร้อนขึ้น

ตั้งแต่เทือกเขาแอลป์ในสวิตเซอร์แลนด์ไปจนถึงเทือกเขาร็อกกี รีสอร์ตสกีทั่วโลกกำลังเผชิญผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น หิมะกำลังละลายในอัตราที่น่ากังวล โดยการศึกษาหนึ่งระบุว่า รีสอร์ตสกี 1 ใน 8 แห่งทั่วโลกอาจไม่มีหิมะภายในปี 2100 แต่นี่ไม่ใช่เพียงแนวคิดในอนาคต รีสอร์ตต่าง ๆ กำลังได้รับผลกระทบแล้วในปัจจุบัน

ยุโรปมีปีที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2024 และความหนาของหิมะเฉลี่ยทั่วทวีปลดลงประมาณ 12% ต่อทศวรรษ ขณะที่ระยะเวลาของฤดูหิมะสั้นลงราว 0.44 วันต่อปี รีสอร์ตสกีในฝรั่งเศสประมาณ 186 แห่งปิดถาวรในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ขณะที่อิตาลีนับจำนวนสถานีสกีที่ถูกทิ้งร้างได้ 265 แห่งภายในปี 2025

ลานสกีที่ไร้หิมะไม่เพียงกระทบรีสอร์ตแต่ละแห่ง แต่ยังส่งผลต่อเมืองทั้งเมืองที่เศรษฐกิจพึ่งพาการท่องเที่ยวสกี ตั้งแต่การลงทุนในเส้นทางจักรยาน เส้นทางปีนเขา และเส้นทางเดิน ไปจนถึงการใช้หิมะเทียม ภาคการท่องเที่ยวในพื้นที่เหล่านี้จำเป็นต้องปรับตัวเพื่อรับมือภัยคุกคามจากสภาพภูมิอากาศที่เพิ่มขึ้น

การปรับเปลี่ยนมาราธอน

เมื่อสภาพอากาศสุดขั้วทวีความรุนแรง การแข่งขันมาราธอนและระยะไกลทั่วโลกถูกเลื่อน ยกเลิก หรือปรับเปลี่ยน เพื่อลดความเสี่ยงต่อชีวิตมนุษย์

ในลอสแอนเจลิส ซึ่งคาดว่าอุณหภูมิวันแข่งขันจะสูงเกิน 30 องศาเซลเซียส  ผู้จัดได้เสนอทางเลือก “ไมล์ที่ 18” สำหรับปีนี้ โดยนักวิ่งที่ประสบปัญหาสามารถออกจากเส้นทางก่อนถึงเส้นชัยราว 8 ไมล์ และยังได้รับเหรียญผู้เข้าเส้นชัย

ในยุโรป นักวิ่งเบอร์ลินมาราธอนเผชิญอุณหภูมิสูงเป็นประวัติการณ์ในปี 2025 ขณะที่งานวิจัยใหม่เตือนว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะทำให้นักวิ่งมีโอกาสแข่งขันในสภาพที่เหมาะสมน้อยลง

จากการวิเคราะห์การแข่งขัน 221 รายการทั่วโลก งานวิจัยพบว่า 86% คาดว่าจะมีสภาพแย่ลงสำหรับการวิ่งมาราธอนภายในปี 2045 โดยทั้ง 7 รายการ Abbott World Marathon Majors อยู่ในรายการดังกล่าว

หนึ่งในมาตรการที่ใช้มากขึ้นคือการเริ่มการแข่งขันให้เร็วขึ้นเพื่อหลีกเลี่ยงช่วงอุณหภูมิสูงสุด การแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์โลกปี 2019 ที่กาตาร์ได้เลื่อนเวลาเริ่มมาราธอนหญิงไปเป็น 23:59 น. ตามเวลาท้องถิ่น เนื่องจากความร้อนในเวลากลางวันของโดฮา

อย่างไรก็ตาม แม้ในเวลากลางคืน อุณหภูมิยังสูงกว่า 32 องศาเซลเซียส  และความชื้นเกิน 70% ส่งผลให้ผู้เข้าแข่งขัน 28 จาก 68 คนไม่สามารถเข้าเส้นชัยได้

หมอกควันจากไฟป่า

ทีมเบสบอล บาสเกตบอล และฟุตบอลในสหรัฐกำลังเผชิญศัตรูร่วมกันมากขึ้น นั่นคือไฟป่า ในเดือนมกราคม 2025 ไฟป่ารอบลอสแอนเจลิสทำให้ต้องอพยพประชาชนราว 180,000 คน และทำให้คุณภาพอากาศอยู่ในระดับ “ไม่ดีต่อสุขภาพ” โดยมีค่าดัชนีประมาณ 185 ส่งผลให้ NBA ต้องเลื่อนการแข่งขัน 9 นัด

ในเดือนมิถุนายน 2023 ประชาชนราว 75 ล้านคนอยู่ภายใต้คำเตือนคุณภาพอากาศ เนื่องจากควันไฟป่าจากแคนาดาปกคลุมเมืองใหญ่ในสหรัฐ ความรุนแรงของควันทำให้ Major League Baseball, WNBA และ National Women’s Soccer League ต้องยกเลิกการแข่งขันจากความกังวลด้านคุณภาพอากาศ

ไฟป่าที่เกิดบ่อยขึ้นทั่วโลกกำลังเพิ่มระดับมลพิษ ซึ่งอาจทำให้โรคระบบทางเดินหายใจและโรคหัวใจและหลอดเลือดรุนแรงขึ้น โดยรายงานของเวทีเศรษฐกิจโลกคาดว่า ความเสี่ยงดังกล่าวอาจนำไปสู่การเสียชีวิตก่อนวัยอันควรสูงถึง 9 ล้านรายต่อปีภายในปี 2060

สำหรับบางทีมเบสบอล การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลในอีกมิติหนึ่ง โดยนักวิจัยพบว่า ตั้งแต่ปี 2010 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้เกิดโฮมรันเพิ่มขึ้นมากกว่า 500 ครั้ง เนื่องจากอุณหภูมิอากาศที่สูงขึ้นลดแรงต้านอากาศของลูกบอล คิดเป็นค่าเฉลี่ยโฮมรันเพิ่มขึ้น 58 ครั้งต่อฤดูกาลจากภาวะโลกร้อน