ดูญี่ปุ่นย้อนมองไทยบริหารรถไฟฟ้าราคาถูก

ญี่ปุ่น ประเทศที่มีชื่อเสียงในเรื่องระบบโครงข่ายระบบราง ครอบคลุมทั่วเมืองอย่างประสิทธิภาพ โดยเฉพาะรถไฟใต้ดิน Tokyo Metro และ รวมถึงรถไฟ Toei Subway  ดำเนินควบคู่กันเน้นรับส่งผู้โดยสารวิ่งวนไปรอบเมืองและผ่านกลางเมืองตามทิศต่าง ๆ ในโตเกียว  

ตลอดแนวเส้นทางรายล้อมไปด้วยตึกสูงใหญ่ ที่พัฒนาขึ้นพร้อมกับรถไฟฟ้า ซึ่งเห็นความเจริญของเมืองได้รอบทิศทางและมีความเป็นระเบียบ

มีการบริการรวดเร็วทั่วถึงแถมราคาค่าโดยสารไม่สูงมาก เพียงใช้บัตรใบเดียว เหมา ไม่จำกัดรอบตามระยะเวลาที่กำหนด

ที่เป็นเช่นนี้เนื่องจาก การลงทุนรถไฟฟ้าบริหารจัดการโดยรัฐ และก่อสร้างรถไฟฟ้าจะใช้วิธีเวนคืนที่ดินให้มากพอที่จะสร้างเมืองรอบสถานีเพื่อสนับสนุนให้คนพักอาศัย ทำงาน ช้อปปิ้งใกล้รถไฟฟ้า ด้านการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีของระบบขนส่งมวลชน หรือTOD  

ส่งเสริมการใช้ประโยชน์ที่ดินแบบผสมผสาน (Mixed-Use) ได้แก่ ที่อยู่อาศัย ร้านค้า แหล่งพาณิชยกรรม ระบบบริการของเมืองและสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ

เช่นเดียวกับไทยที่รัฐบาลลงทุนรถไฟฟ้าแต่เนื่องจากงบประมาณมีจำกัดส่งผลให้ เอกชนเข้ามามีบทบาทรับสัมปทานก่อสร้างและเก็บค่าโดยสาร

อย่างไรก็ตาม เมื่อในอนาคตอันใกล้ไทยเราจะ เป็นเจ้าระบบรางและบริหารจัดการแบบเบ็ดเสร็จโดยรัฐ มีการตั้งคำถามว่าทำได้หรือไม่เพื่อให้ได้ค่าโดยสารราคาถูกและใช้ตั๋วร่วม ไม่ต้องกังวลการเดินทางข้ามสายที่จะเป็นเส้นทางคนละค่าย

ที่ชัดเจนและมองว่าน่าจะเป็นนโยบายให้รัฐบาลแพทองธารเดินทาง เมื่อดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีได้ฉายวิสัยทัศน์ ในงาน “Vision for Thailand 2024” เมื่อค่ำวันที่22สิงหาคม2567ที่ผ่านมา ซึ่งโดย จัดโดยเนชั่น

หนึ่งในโปรเจ็กต์สำคัญที่แสดงวิสัยทัศน์บนเวทีที่ ไทยต้องก้าวไปอีกขั้นเหมือนต่างประเทศ นั่นคือค่าโดยสารรถไฟฟ้า 20 บาท ที่ไทยต้องดำเนินการ

 “เราอาจจะต้องเวนคืนรถไฟฟ้าที่เอกชนบริหาร กลับมาเป็นของรัฐแล้วจ้างเอกชนเป็นคนบริหารและเรากําหนด ค่าค่าตั๋วเอง เพราะไม่เช่นนั้นเอกชนจะต้องมุ่งเรื่องของกําไร  ซึ่งมันเป็นสิ่งที่เราจะต้องทํา เราก็ต้องตั้งอินฟราสตรัคเจอร์ฟันด์หรือว่ากองทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน เราอาจจะต้องคิดถึงเรื่องการเก็บ congessionsart เพราะคนใช้รถยนต์มาก"

อย่างไรก็ตาม มีการขยายความ คำว่า “เวนคืน”  ที่ดร.ทักษิณพูดถึงหมายความ คือ การบังคับซื้อขณะขอซื้อคือ เจรจากับเอกชนฐานเศรษฐกิจ สอบถามไปที่ นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง ว่าในทางปฎิบัติสามารถทำได้หรือไม่ ซึ่งอธิบดีกรมรางยืนยันว่าทำได้และทั่วโลกเขาก็ทำกัน ที่เห็นชัดคือญี่ปุ่น