“ยศชนัน”นำทีมจิตอาสาลุยฟื้นฟูเมืองน่านหลังน้ำลด เร่งเยียวยา-ชดเชย

“ศ.ดร.ยศชนัน” รองนายกฯ และ รมว.อว. นำทีมจิตอาสา เจ้าหน้าที่รัฐ ทหาร และประชาชน ล้างคราบโคลนฟื้นฟูเขตเทศบาลเมืองน่าน หลังระดับน้ำลด พร้อมเร่งมาตรการเยียวยาเกษตรกรและประชาชน เตรียมเสนอแผนให้นายกรัฐมนตรีพิจารณาภายในสุดสัปดาห์นี้ เดินหน้าป้องกันน้ำท่วมซ้ำด้วยระบบที่พักน้ำในพื้นที่เสี่ยง ควบคู่ยกระดับ GIS สู่ Digital Twin ใช้ข้อมูลสถานีโทรมาตรและเทคโนโลยีภาคเอกชนพัฒนาการแจ้งเตือนภัยเฉพาะจุด

วันที่ 21 สิงหาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาอุทกภัยและภัยแล้งในพื้นที่ภาคเหนือ ลงพื้นที่ติดตามการฟื้นฟูสถานการณ์อุทกภัยในเขตเทศบาลเมืองน่าน บริเวณถนนสุมนเทวราช-หน้ากาดศรีคำ พร้อมนำเจ้าหน้าที่และจิตอาสาร่วมทำความสะอาดถนนและบ้านเรือน ตลอดจนให้กำลังใจประชาชน อาสาสมัคร และภาคประชาสังคมที่เข้ามาร่วมภารกิจฟื้นฟูเมืองหลังระดับน้ำลดลง 

บรรยากาศการฟื้นฟูบริเวณถนนสุมนเทวราช ด้านหน้าโรงแรมเทวราช เป็นไปอย่างคึกคัก โดยประชาชนและหน่วยงานจากหลายภาคส่วนระดมกำลังเข้าทำความสะอาดพื้นที่ หลังน้ำลดลงอย่างต่อเนื่อง ขณะที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน กรมชลประทาน และเจ้าหน้าที่ทหาร นำรถฉีดน้ำและอุปกรณ์เข้ามาสนับสนุนภารกิจ เพื่อชำระล้างคราบดินโคลนที่ตกค้างตามถนน อาคาร และบ้านเรือน 

การฟื้นฟูครั้งนี้มีทั้งเจ้าหน้าที่ทหารจิตอาสา เจ้าหน้าที่เทศบาล เจ้าหน้าที่กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รวมถึงประชาชนชาวน่าน เข้าร่วมกันอย่างพร้อมเพรียง สะท้อนความร่วมมือของทุกภาค

ส่วนในการเร่งคืนสภาพพื้นที่ให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติโดยเร็วที่สุด
ศ.ดร.ยศชนัน พร้อมด้วย นายชัยณรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าฯ น่าน ได้ลงมือทำความสะอาดพื้นที่ร่วมกับเจ้าหน้าที่และอาสาสมัครอย่างใกล้ชิด โดยรองนายกรัฐมนตรีได้ถือสายยางฉีดน้ำแรงดันสูง ล้างคราบโคลนที่ฝังแน่นบนพื้นถนน ก่อนร่วมทำความสะอาดพื้นที่เคียงข้างข้าราชการและประชาชนในบรรยากาศเป็นกันเอง 

ด้านนายกเทศมนตรีเมืองน่านได้กล่าวขอบคุณตัวแทนรัฐบาลที่ลงพื้นที่และปักหลักติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่องตลอดช่วง 3-4 วันที่ผ่านมา ตั้งแต่ระยะรับมือสถานการณ์ จนเข้าสู่ระยะฟื้นฟู โดยระบุว่าการมีหน่วยงานภาครัฐลงพื้นที่ร่วมกับประชาชนช่วยสร้างความเชื่อมั่นและทำให้การฟื้นฟูเป็นไปอย่างรวดเร็วมากขึ้น

เร่งเยียวยา-ชดเชยเตรียมเสนอนายกฯ สุดสัปดาห์นี้ 

ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยถึงความคืบหน้าการให้ความช่วยเหลือประชาชนว่า ก่อนหน้านี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้โทรศัพท์ติดตามสถานการณ์และสอบถามความคืบหน้าด้วยความเป็นห่วง พร้อมหารือถึงแนวทางการดำเนินงานหลังจากสถานการณ์น้ำเริ่มคลี่คลาย 

ขณะนี้พื้นที่ยังอยู่ในขั้นตอนของการฟื้นฟู โดยภารกิจสำคัญ คือ การเร่งทำความสะอาดและนำพื้นที่กลับเข้าสู่ภาวะปกติ แต่หลังจากนั้นรัฐบาลจะเร่งเข้าสู่มาตรการเยียวยาและจ่ายเงินชดเชยให้แก่ผู้ประสบภัยโดยเร็ว

รองนายกรัฐมนตรี ระบุว่า แม้เหตุการณ์อุทกภัยในพื้นที่ภาคเหนือครั้งนี้จะมีน้ำท่วมขังในบางพื้นที่เพียงไม่กี่วัน แต่กระแสน้ำได้พัดพาดินโคลนเข้าสู่ชุมชนและพื้นที่เศรษฐกิจ ส่งผลให้บ้านเรือน ทรัพย์สิน พื้นที่เกษตร และกิจการต่าง ๆ ได้รับความเสียหายเป็นจำนวนมาก ดังนั้น การช่วยเหลือจำเป็นต้องครอบคลุมทั้งประชาชนทั่วไปและภาคการเกษตร  

มาตรการเยียวยาจะต้องอาศัยการบูรณาการจากหลายกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การสำรวจความเสียหาย การตรวจสอบสิทธิ และการจ่ายเงินช่วยเหลือดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน ลดความซ้ำซ้อนของขั้นตอน และทำให้ประชาชนได้รับความช่วยเหลือเร็วที่สุด

ทั้งนี้ นายกรัฐมนตรีมีความตั้งใจที่จะเดินทางลงพื้นที่จังหวัดน่านในช่วงสุดสัปดาห์นี้ เพื่อเร่งติดตามมาตรการเยียวยาและการช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบโดยเฉพาะ 

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวด้วยว่า หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกระทรวงการคลังและกรมบัญชีกลาง สามารถบูรณาการข้อมูลและกระบวนการทำงานร่วมกันได้อย่างเป็นระบบ จะช่วยลดขั้นตอนด้านเอกสารและระยะเวลาในการดำเนินการ ทำให้ผู้ประสบภัยได้รับเงินเยียวยาอย่างรวดเร็วและทั่วถึง

เป้าหมายสำคัญคือ ทำ ให้ประชาชนสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติโดยเร็ว ขณะเดียวกันต้องเร่งฟื้นฟูเศรษฐกิจในพื้นที่ให้กลับมาขับเคลื่อนได้อีกครั้ง หลังได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วม

วางระบบ“ที่พักน้ำ”ลดความเสี่ยงน้ำทะลักเข้าเมือง 

สำหรับแนวทางป้องกันปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในพื้นที่เศรษฐกิจของจังหวัดน่าน รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า กรมชลประทานและจังหวัดน่านได้จัดทำและเสนอแผนรองรับไว้แล้ว โดยแนวคิดสำคัญ คือ การบริหารจัดการน้ำตั้งแต่พื้นที่ต้นน้ำ ไม่ใช่รอแก้ปัญหาเมื่อมวลน้ำไหลเข้าสู่เขตเมืองแล้ว

หนึ่งในมาตรการหลักคือ การจัดทำ “ที่พักน้ำ” ตามจุดต่าง ๆ เพื่อชะลอและรองรับมวลน้ำที่ไหลลงมาจากพื้นที่สูง ก่อนที่น้ำจะไหลเข้าสู่พื้นที่เศรษฐกิจและชุมชน 

รูปแบบของที่พักน้ำสามารถดำเนินการได้หลากหลายตามสภาพพื้นที่ ทั้งบ่อพักน้ำ แก้มลิง หรือฝายชะลอน้ำขนาดเล็ก โดยต้องออกแบบให้สอดคล้องกับภูมิประเทศและเส้นทางการไหลของน้ำ เพื่อช่วยลดปริมาณและความเร็วของน้ำที่จะเข้าสู่ตัวเมือง  

แนวทางดังกล่าวจะเป็นส่วนหนึ่งของแผนบริหารจัดการน้ำแบบครบวงจร ซึ่งต้องเชื่อมโยงตั้งแต่พื้นที่ต้นน้ำ พื้นที่รับน้ำ ไปจนถึงพื้นที่เมือง เพื่อให้สามารถบริหารจัดการสถานการณ์ได้ล่วงหน้า และลดความเสียหายเมื่อเกิดฝนตกหนักหรือมีมวลน้ำสะสมในพื้นที่สูง

ยกระดับ GIS สู่ Digital Twin เตือนภัยเฉพาะจุด 

นอกจากการก่อสร้างและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำแล้ว รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับการนำเทคโนโลยีมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการแจ้งเตือนภัย โดยมีแนวคิดยกระดับระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือ GIS (Geographic Information System) ไปสู่ระบบ Digital Twin 

แนวทางดังกล่าวจะอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน โดยนำข้อมูลจากสถานีโทรมาตรในจุดต่าง ๆ มาประมวลผลและวิเคราะห์ร่วมกับข้อมูลด้านภูมิประเทศและระดับพื้นที่ เพื่อสร้างแบบจำลองสถานการณ์น้ำที่มีความละเอียดมากขึ้น

เป้าหมายคือ ทำให้การแจ้งเตือนภัยไม่ได้เป็นเพียงการประกาศภาพรวมว่าพื้นที่ใดมีความเสี่ยง แต่สามารถระบุสถานการณ์ในระดับพื้นที่ได้ละเอียดขึ้น โดยประชาชนสามารถเห็นข้อมูลระดับน้ำและความเสี่ยงที่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ของตนเอง ซึ่งแต่ละจุดอาจมีระดับความสูงต่ำแตกต่างกัน 

เมื่อระบบสามารถวิเคราะห์ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจงได้มากขึ้น จะช่วยให้ประชาชนมีเวลาตัดสินใจและเตรียมรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงที ทั้งการเคลื่อนย้ายทรัพย์สิน การเตรียมยานพาหนะ การอพยพกลุ่มเปราะบาง หรือการดำเนินมาตรการป้องกันความเสียหายก่อนที่น้ำจะเข้าถึงพื้นที่

แนวทางการใช้ Digital Twin จึงถูกวางให้เป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับระบบบริหารจัดการภัยพิบัติ โดยเปลี่ยนจากการรับมือหลังเกิดเหตุ ไปสู่การใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเพื่อคาดการณ์และแจ้งเตือนล่วงหน้า

ประชุม War Room 17 จังหวัดภาคเหนือ  

ภายหลังการให้สัมภาษณ์ ศ.ดร.ยศชนัน มีกำหนดเข้าร่วมประชุม War Room ร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัด 17 จังหวัดภาคเหนือ เพื่อประเมินสถานการณ์และติดตามมาตรการรับมืออุทกภัยในแต่ละพื้นที่ รวมถึงหารือแนวทางฟื้นฟูและป้องกันปัญหาในระยะต่อไป

จากนั้นจะเดินทางลงพื้นที่อำเภอปัว จังหวัดน่าน เพื่อติดตามสถานการณ์และให้ความช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบอย่างต่อเนื่อง โดยรัฐบาลยืนยันเดินหน้าทั้งภารกิจฟื้นฟูเร่งด่วน การเยียวยาผู้ประสบภัย และการวางระบบบริหารจัดการน้ำระยะยาว เพื่อเพิ่มความสามารถในการรับมือกับสถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่ภาคเหนืออย่างเป็นระบบ