เช็กกฎหมายเลือกต้้ง หลัง 6 โมงเย็น 7 ก.พ. จนถึงปิดหีบ 8 ก.พ.69 ห้ามทำอะไรบ้าง

ในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ตั้งแต่เวลา 08.00 น. ถึง 17.00 น. ประเทศไทยกำลังจะก้าวเข้าสู่การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ครั้งที่ 28 ควบคู่ไปกับการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

การเลือกตั้งครั้งนี้มีความพิเศษและสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นครั้งแรกที่เสียงของประชาชนจะมีน้ำหนักโดยตรงในการกำหนดทิศทางรัฐบาลและกฎหมายสูงสุด โดยไม่มีอำนาจของสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ชุดเดิมเข้ามาเกี่ยวข้องในการเลือกนายกรัฐมนตรี

แต่ก่อนที่จะถึงเวลาเข้าคูหา ประชาชนควรรู้เท่าทันกฎหมายเพื่อป้องกันความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น โดยเฉพาะในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อที่เรียกว่า "คืนหมาหอน"

นับถอยหลัง 18.00 น. วันที่ 7 ก.พ. 2569: อะไรบ้างที่ "ห้ามทำ"

ตามประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง มาตรการคุมเข้มจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ เวลา 18.00 น. ของวันเสาร์ที่ 7 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นไป ดังนี้:

1. หยุดการหาเสียงทุกรูปแบบ

การหาเสียงเลือกตั้ง สส. ต้องยุติลงโดยเด็ดขาด ไม่ว่าจะเป็นการเดินขบวนหาเสียง การใช้เครื่องขยายเสียง หรือการแจกใบปลิว รวมถึง "โลกออนไลน์" ที่ กกต. ให้ความสำคัญอย่างมาก

โดยห้ามผู้สมัครและประชาชนทั่วไปโพสต์ข้อความ ภาพ หรือวิดีโอที่เป็นการหาเสียงใหม่ หรือแม้แต่การแชร์โพสต์หาเสียงเดิมมาไว้ในตำแหน่งที่โดดเด่นก็อาจมีความผิดได้

สำหรับการรณรงค์ประชามติ ก็ห้ามชักชวนให้เห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ หรือชวนให้ไม่ไปใช้สิทธิ ตั้งแต่เวลานี้จนถึงเวลาปิดหีบ

2. ประกาศ "งดสุรา" ทั่วราชอาณาจักร

ห้ามมิให้ผู้ใดขาย จำหน่าย จ่ายแจก หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิดในเขตเลือกตั้ง ตั้งแต่ 18.00 น. ของวันที่ 7 ก.พ. ถึง 18.00 น. ของวันที่ 8 ก.พ. 2569

 กฎหมายนี้ครอบคลุมถึงงานแต่งงานหรืองานรื่นเริงต่างๆ หากจัดในเขตเลือกตั้งก็ไม่สามารถเสิร์ฟแอลกอฮอล์ได้ หากฝ่าฝืนมีโทษ จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

3. ห้ามเผยแพร่ผลโพล (Exit Poll)

ห้ามเปิดเผยผลสำรวจความเห็นประชาชนเกี่ยวกับการลงคะแนน (โพลชี้นำ) ในช่วง 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง จนถึงเวลา 17.00 น. ของวันเลือกตั้ง

วันอาทิตย์ที่ 8 ก.พ. 2569: บัตร 3 ใบ และข้อควรระวังในคูหา

เมื่อก้าวเข้าสู่หน่วยเลือกตั้ง ประชาชนจะได้รับบัตรลงคะแนนถึง 3 ใบ ได้แก่:

• สีเขียว: เลือก สส. แบบแบ่งเขต (เลือกคนที่รัก)

• สีชมพู: เลือก สส. แบบบัญชีรายชื่อ (เลือกพรรคที่ชอบ)

• บัตรประชามติ: ลงความเห็น "เห็นชอบ" หรือ "ไม่เห็นชอบ" ต่อร่างรัฐธรรมนูญ

ข้อควรระวังเรื่องการแต่งกาย

แม้ไม่มีกฎหมายห้ามสีเสื้อชัดเจน แต่ควรหลีกเลี่ยงเสื้อที่มีตราสัญลักษณ์พรรค หมายเลขผู้สมัคร หรือข้อความรณรงค์ประชามติ เช่นคำว่า "เห็นชอบ" หากใส่เสื้อที่มีหมายเลขตรงกับผู้สมัครเข้าไปเป็นกลุ่มก้อน อาจถูกตีความว่าเป็นการหาเสียงในหน่วยเลือกตั้งได้

พฤติกรรมต้องห้ามในหน่วยเลือกตั้ง:

• ห้ามถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนแล้ว (โทษหนักเพื่อป้องกันการซื้อสิทธิขายเสียง)

• ห้ามนำบัตรเลือกตั้งออกจากหน่วย หรือจงใจทำลายบัตร (ฉีกบัตร)

• ห้ามแสดงบัตรต่อผู้อื่น เพื่อให้รู้ว่าเราลงคะแนนให้ใคร เพราะเป็นการละเมิดหลักการลงคะแนนลับ

บทลงโทษ: เมื่อ "ความไม่รู้" ไม่ใช่ข้ออ้าง

กฎหมายเลือกตั้งปี 2569 มีบทลงโทษที่รุนแรงเพื่อรักษาความสุจริต:

• การซื้อสิทธิขายเสียง: มีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000 - 200,000 บาท และ เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
• การใส่ร้ายป้ายสีออนไลน์: กกต. มี "E-War Room" ติดตามตรวจสอบ หากโพสต์ข้อมูลเท็จหรือแชร์ข้อมูลใส่ร้ายผู้สมัครในช่วงเวลาต้องห้าม จะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายเลือกตั้งและ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
• มาตรการทางปกครอง (สำหรับผู้สมัคร): มีตั้งแต่ "ใบเหลือง" (เลือกตั้งใหม่), "ใบส้ม" (ระงับสิทธิสมัครชั่วคราว), "ใบแดง" (เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี) ไปจนถึง "ใบดำ" คือการเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ตลอดชีวิต

การเลือกตั้งและประชามติในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ จึงไม่ใช่เพียงหน้าที่ตามกฎหมาย แต่คือโอกาสครั้งสำคัญในการกำหนดอนาคตประเทศ การปฏิบัติตามกฎเหล็กหลัง 18.00 น. ของวันที่ 7 กุมภาพันธ์ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เสียงของคุณมีค่าและปลอดภัยจากการทำผิดกฎหมายโดยไม่ตั้งใจ

หากพบเห็นการทุจริต ประชาชนสามารถแจ้งเบาะแสผ่านแอปพลิเคชัน "ตาสับปะรด" หรือสายด่วน กกต. 1444 ได้ทันที