นักวิชาการมธ. วิเคราะห์สูตรจัดตั้งรัฐบาลใหม่ "เพื่อไทย" ตัวแปรผู้กำหนดเกม

รศ.ดร.อรรถสิทธิ์ พานแก้ว อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยถึงฉากทัศน์การจัดตั้งรัฐบาลภายหลังการเลือกตั้ง โดยระบุว่าประเทศไทยจะยังคงได้รัฐบาลผสม เนื่องจากโอกาสที่พรรคการเมืองใดพรรคหนึ่งจะได้รับเสียงเกิน 251 เสียงนั้นเป็นไปได้ยาก โดยมองความเป็นไปได้ไว้ 3 ฉากทัศน์หลัก คือ พรรคประชาชนเป็นที่หนึ่ง, พรรคภูมิใจไทยเป็นที่หนึ่ง หรือพรรคเพื่อไทยเป็นที่หนึ่ง

อย่างไรก็ตาม ดร.อรรถสิทธิ์ เน้นย้ำว่า “พรรคเพื่อไทย” คือตัวแปรที่สำคัญที่สุด ไม่ว่าผลการเลือกตั้งจะออกมาเป็นอันดับที่เท่าไหร่ เพื่อไทยจะเป็นพรรคที่กำหนดว่าใครจะได้เป็นรัฐบาล โดยสามารถเลือกจับมือได้ทั้งฝั่งพรรคประชาชน หรือฝั่งพรรคภูมิใจไทย ซึ่งสถานะของเพื่อไทยในครั้งนี้เปรียบเสมือนผู้เลือกที่สามารถต่อรองอำนาจได้มาก แม้แต่ตำแหน่งรัฐมนตรีกระทรวงสำคัญอย่างมหาดไทย ก็อาจไม่ตกเป็นของพรรคอันดับหนึ่ง แต่กลายเป็นโควตาของพรรคอันดับรองที่มีอำนาจต่อรองสูงกว่า

โอกาส พรรคส้ม แลนด์สไลด์?

สำหรับกระแสการแลนด์สไลด์ของพรรคประชาชน ดร.อรรถสิทธิ์ มองว่าในทางตัวเลขมีความเป็นไปได้ แต่ในทางปฏิบัติถือเป็นเรื่องอุดมคติเกินไป เพราะนั่นหมายถึงพรรคประชาชนต้องคงฐานเสียงเดิม 14 ล้านเสียงไว้ และเติมเสียงเพิ่มเข้ามาใหม่อีกประมาณ 6 ล้านเสียง

ต้องไม่ลืมว่าพรรคคู่แข่งอื่นๆ อย่างภูมิใจไทย ประชาธิปัตย์ หรือกล้าธรรม เริ่มปรับกลยุทธ์หันมาให้ความสำคัญกับคะแนน "ปาร์ตี้ลิสต์" มากขึ้นเพื่อชิงส่วนแบ่งจาก 14 ล้านเสียงเดิมของก้าวไกล อีกทั้งการตั้งสมมติฐานว่าคะแนนจาก New Voter ทั้งหมดจะเทไปที่พรรคประชาชนพรรคเดียวก็เป็นการมองที่เข้าข้างตัวเองเกินไป

นอกจากนี้ ยังพบกลยุทธ์การประสานกันภายในและข้ามพรรค ของกลุ่มบ้านใหญ่ที่ เพื่อไม่ให้คะแนนตัดกันเอง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่เปลี่ยนไปจากการเลือกตั้งปี 2562

จัดตั้งรัฐบาลจบไว เหตุไร้ สว.

ดร.อรรถสิทธิ์ คาดการณ์ว่าการจัดตั้งรัฐบาลในครั้งนี้จะไม่ล่าช้า และน่าจะเห็นความชัดเจนได้ทันทีในคืนวันเลือกตั้ง เนื่องจากไม่มีเงื่อนไขของ ส.ว. มาเป็นปัจจัยแทรกแซงเหมือนครั้งก่อน ทำให้การรวบรวมเสียงในสภาผู้แทนราษฎรทำได้ง่ายขึ้น โดยปัจจัยหลักๆในการดีลจัดตั้งรัฐบาล จะอยู่ที่จำนวน สส. แนวทางของพรรค และเก้าอี้รัฐมนตรี โดยประเมินว่ากระบวนการทั้งหมดจะใช้เวลาไม่เกิน 2 เดือน

ส่วนความกังวลเรื่องงบประมาณปี 2570 ที่อาจล่าช้านั้น ดร.อรรถสิทธิ์ระบุว่ามีกลไกทางงบประมาณรองรับให้สามารถใช้กรอบงบประมาณเดิมไปพลางก่อนได้ จึงไม่ถึงขั้นเกิดวิกฤตชัตดาวน์เหมือนในต่างประเทศ และเนื่องจากการดีลจัดตั้งรัฐบาลในครั้งนี้ ไม่ได้มีกติกาที่ซับซ้อนเหมือนครั้งที่ผ่านมา จึงเชื่อว่าใช้เวลาไม่นาน ซึ่งส่งผลให้งบประมาณปี 2570 ไม่ได้รับผลกระทบมากนัก