วิธีแจ้งเหตุจำเป็นไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง 2569 ออนไลน์

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. กำหนดให้วันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 69 เป็นวันเลือกตั้ง 2569 ซึ่งเป็นการเลือกตั้ง สส.ทั่วประเทศ อย่างไรก็ดี พบว่า ผู้มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งอาจติดภารกิจ หรือ มีที่อยู่อาศัยในปัจจุบันที่อาจไม่ตรงกับทะเบียนบ้าน ทำให้ไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันจริงได้ กกต.จึงเปิดให้ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 เพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ได้ในวันที่ 1 ก.พ. 69

กรณีผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปเลือกตั้งโดยไม่แจ้งเหตุล่วงหน้า หรือแจ้งเหตุแล้วแต่เหตุนั้นไม่สมควร อาจถูกตัดสิทธิการมีส่วนร่วมกิจกรรมทางการเมืองต่าง ๆ

ดังนั้น เพื่อที่จะช่วยให้รักษาสิทธิสำคัญต่าง ๆ ของตนเองเอาไว้ได้ แนะนำให้ดำเนินการแจ้งเหตุไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้ง 2569 ซึ่งสามารถดำเนินการผ่านช่องทางต่าง ๆ ได้ภายใน 7 วันก่อนหรือภายใน 7 วันหลังวันเลือกตั้ง ซึ่งมีขั้นตอนรายละเอียดต่าง ๆ ดังนี้ 

วิธีการแจ้งเหตุ

การแจ้งเหตุที่ไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งจะต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษร โดยใช้ แบบฟอร์ม "ส.ถ./ผ.ถ. 1/8 หรือเขียนเป็นหนังสือที่ต้องระบุข้อมูลสำคัญ เช่น

• หมายเลขประจำตัวประชาชน
• ที่อยู่ตามหลักฐานทะเบียนบ้าน
• เหตุผลที่ไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถยื่นคำขอแจ้งเหตุได้ทั้งด้วยตนเองหรือให้บุคคลอื่นไปยื่นแทน โดยส่งไปยังนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตท้องที่ หรือสามารถส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนได้

ระยะเวลาในการแจ้งเหตุ

ก่อนวันเลือกตั้ง: แจ้งได้ไม่เกิน 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง
หลังวันเลือกตั้ง: แจ้งได้ไม่เกิน 7 วันหลังจากวันเลือกตั้ง

การพิจารณาเหตุที่แจ้ง

เมื่อนายทะเบียนได้รับการแจ้งเหตุจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งแล้ว จะต้องพิจารณาว่าเหตุที่แจ้งนั้นเป็นเหตุที่สามารถยอมรับได้ตามที่ระเบียบกำหนดหรือไม่ เช่น

• มีกิจธุระเร่งด่วนที่ต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล
• เจ็บป่วยและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• เป็นคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุที่ไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
• มีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กิโลเมตร
• ได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้ง
• เหตุสุดวิสัยหรือเหตุอื่นที่คณะกรรมการกำหนด

ทั้งนี้ หากนายทะเบียนเห็นว่า เหตุที่แจ้งไม่เป็นเหตุสมควร จะต้องแจ้งให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทราบภายใน 3 วัน หลังจากที่ได้รับแจ้งเหตุ

การแจ้งเหตุผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์

ทำได้ผ่านเว็บไซต์

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง (คลิกที่นี่)

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) (คลิกที่นี่)

แอปพลิเคชัน Smart Vote (คลิกที่นี่) 

• หัวข้อ "การแจ้งเหตุจำเป็นที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง"

วิธีการใช้ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์

• เข้าไปที่เว็บไซต์ที่กำหนด
• กรอกข้อมูลลงในแบบฟอร์มการแจ้งเหตุจำเป็นที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
• ยืนยันข้อมูลที่กรอกในแบบฟอร์ม
• หลังจากยืนยันแล้วระบบจะส่งการแจ้งเหตุให้โดยอัตโนมัติ
• พิมพ์หรือจัดเก็บข้อมูลการแจ้งเหตุไว้เป็นหลักฐาน

การพิจารณาเหตุและการอุทธรณ์

หากนายทะเบียนพิจารณาแล้วว่าเหตุที่แจ้งไม่ตรงตามข้อกำหนดหรือไม่สมควร จะต้องแจ้งให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทราบภายใน 3 วัน นับจากวันที่ได้รับหนังสือแจ้งเหตุ

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่เห็นด้วยกับการพิจารณาของนายทะเบียนสามารถยื่นอุทธรณ์ได้ภายใน 30 วัน นับจากวันเลือกตั้ง โดยอุทธรณ์ต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด

กรณีไม่ไปเลือกตั้งโดยไม่แจ้งเหตุล่วงหน้า หรือแจ้งเหตุแล้ว แต่เหตุนั้นไม่สมควร อาจถูกตัดสิทธิการมีส่วนร่วมกิจกรรมทางการเมือง ดังนี้  

• สิทธิยื่นคำร้องคัดค้านเลือกตั้ง สส.
• สิทธิการลงสมัครเลือกตั้ง สส. สว. สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น
• สิทธิรับเลือกเป็น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน
• ห้ามดำรงตำแหน่ง ข้าราชการทางการเมือง, ข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง
• ห้ามดำรงตำแหน่งในองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ
• การถูกจำกัดสิทธิเหล่านี้ กินระยะเวลา 2 ปี นับตั้งแต่วันที่ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งครั้งนั้น ๆ