รู้จัก "พ.ร.บ. THACCA" ก้าวใหม่ไทย ส่งเสริมซอฟต์พาวเวอร์ ทำไมต้องมี?

ในยุคที่คำว่า "ซอฟต์พาวเวอร์" (Soft Power) กลายเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างอิทธิพลระดับโลก ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่เส้นทางใหม่ด้วยการผลักดัน (ร่าง) พระราชบัญญัติส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ หรือ "พ.ร.บ. THACCA" กฎหมายที่ถูกออกแบบมาเพื่อยกระดับซอฟต์พาวเวอร์ของชาติให้เป็นเครื่องมือเสริมสร้างเศรษฐกิจและชื่อเสียงในเวทีโลก

ความสำคัญของ "ซอฟต์พาวเวอร์"

"ซอฟต์พาวเวอร์" ของไทยนั้นมีรากฐานมาจากวัฒนธรรมที่หลากหลาย เช่น อาหารไทยที่โด่งดังไปทั่วโลก ดนตรีที่มีเอกลักษณ์ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ดึงดูดใจนักท่องเที่ยว และศิลปะการแสดงที่สะท้อนถึงความงดงามของวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่ที่ผ่านมา การขาดการสนับสนุนที่เป็นระบบและกฎหมายที่ทันสมัยทำให้ศักยภาพของซอฟต์พาวเวอร์ถูกจำกัด พ.ร.บ. THACCA จึงเป็นก้าวสำคัญในการเปลี่ยนศักยภาพนี้ให้กลายเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ

จุดเริ่มต้นของร่างกฎหมาย

พ.ร.บ. THACCA เกิดขึ้นจากการประชุมของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติในเดือนตุลาคม 2566 ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน การประชุมครั้งนั้นได้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการจัดทำยุทธศาสตร์ระดับชาติ เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการพัฒนาซอฟต์พาวเวอร์อย่างเป็นระบบ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ได้รับมอบหมายให้ศึกษาและจัดทำร่างกฎหมายนี้ โดยร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์และกฎหมาย เพื่อให้กฎหมายมีความครอบคลุมและตอบโจทย์ในทุกมิติ

สาระสำคัญของ พ.ร.บ. THACCA

ร่างกฎหมายนี้มีเป้าหมายที่ชัดเจนในการสร้างกลไกเพื่อสนับสนุนซอฟต์พาวเวอร์อย่างยั่งยืน โดยแบ่งออกเป็นหลายส่วนสำคัญ ได้แก่...

• การจัดตั้ง "สำนักงานส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์" ที่มีหน้าที่ดูแลและขับเคลื่อนอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ เช่น การจัดงานเทศกาล การพัฒนาเกมอิเล็กทรอนิกส์ และการสนับสนุนศิลปะการแสดง
• การจัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการที่เน้นการบูรณาการทุกภาคส่วน โดยเฉพาะการสนับสนุนให้สินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก
• การตั้งกองทุนส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ซึ่งจะเป็นแหล่งทุนสำคัญสำหรับโครงการพัฒนาวัฒนธรรมและสนับสนุนผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง

ขอบเขตที่ พ.ร.บ. นี้ครอบคลุม

พ.ร.บ. THACCA มีขอบเขตครอบคลุมถึง 11 ด้านสำคัญที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ได้แก่...

• การจัดงานเทศกาล ส่งเสริมการจัดงานที่มีเอกลักษณ์และสะท้อนวัฒนธรรมไทย
• การท่องเที่ยว พัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก
• กีฬาและการแข่งขัน สนับสนุนกิจกรรมกีฬาและอีสปอร์ตที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม
• เกมอิเล็กทรอนิกส์และอีสปอร์ต สร้างพื้นที่สำหรับการพัฒนาเกมและการแข่งขันในระดับสากล
• งานแฟชั่น อัญมณี และเครื่องสำอาง ยกระดับสินค้าแฟชั่นและงานฝีมือไทยให้ก้าวไกลในตลาดโลก
• งานออกแบบสถาปัตยกรรม ผลิตภัณฑ์ และกราฟิก ส่งเสริมการออกแบบที่สะท้อนความคิดสร้างสรรค์ของคนไทย
• ดนตรี สนับสนุนการผลิตและเผยแพร่ดนตรีที่มีเอกลักษณ์ไทย
• ภาพยนตร์ แอนิเมชัน และละคร ผลักดันสื่อบันเทิงไทยให้เข้าถึงตลาดสากล
• ศิลปะและศิลปะการแสดง พัฒนาศิลปะที่สะท้อนอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมไทย
• หนังสือ วรรณกรรม และการ์ตูน สนับสนุนผลงานวรรณกรรมและสื่อสิ่งพิมพ์ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
• อาหารและเครื่องดื่ม ยกระดับอาหารไทยให้เป็น Soft Power สำคัญของชาติ

นอกจากนี้ ยังเปิดโอกาสให้มีการเพิ่มประเภทอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์เพิ่มเติมตามความเหมาะสมในอนาคต โดยผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง

พ.ร.บ. THACCA มุ่งส่งเสริมให้เกิดการผลิตสินค้าและบริการที่มีมูลค่าสูง เช่น อาหารและเครื่องดื่มที่ใช้วัตถุดิบในประเทศ ผลิตภัณฑ์ศิลปะหัตถกรรมที่สะท้อนวัฒนธรรมไทย และดนตรีที่สามารถต่อยอดไปสู่ตลาดสากล นอกจากนี้ยังมีการผลักดันให้เกิดการฝึกอบรม Upskill และ Reskill ให้กับบุคลากรในอุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

แผนในอนาคต

ขณะนี้ร่าง พ.ร.บ. THACCA อยู่ระหว่างการพิจารณาและคาดว่าจะผ่านกระบวนการในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาภายในปี 2568 หากสำเร็จ จะเปิดทางให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นผู้นำในด้านซอฟต์พาวเวอร์ของภูมิภาคเอเชียและระดับโลก

ทั้งนี้ เพื่อให้ร่าง พ.ร.บ. THACCA มีความสมบูรณ์และสอดคล้องกับความต้องการของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ได้ดำเนินการจัดการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ผ่านกระบวนการประชาพิจารณ์และการสำรวจความคิดเห็นออนไลน์ สามารถพิจารณาให้ความเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ พ.ศ. .... (พ.ร.บ. THACCA) โดยใช้แบบฟอร์มการรับฟังความคิดเห็นผ่านระบบกลางทางกฎหมาย (Law Portal) ได้ทาง https://law.go.th และสามารถอ่านร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ พ.ศ. .... (พ.ร.บ. THACCA) ที่นี่