วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันใด เปิดประวัติ ความสำคัญประเพณีลอยกระทง

วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 หรือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12  สำหรับวันลอยกระทงของทุกปี ไม่ได้เป็นวันหยุดราชการ หรือวันหยุดนักขัตฤกษ์แต่อย่างใด โดยเป็นวันทำการปกติ ส่วนความสำคัญของประเพณีลอยกระทง ถือเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติที่สืบทอดกันยาวนาน วันนี้ "ฐานเศรษฐกิจ" ได้รวบรวมประวัติ ความสำคัญ และเอกลักษณ์การลอยกระทงของทั้ง 4 ภาคว่ามีความเหมือน ความแตกต่างกันอย่างไร พร้อมทั้งมัดรวมรายละเอียดการจัดงานลอยกระทงในจังหวัดต่างๆมานำเสนอ

วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันไหน

• วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12)
• วันลอยกระทง ไม่ถือเป็นวันหยุดราชการ วันหยุดธนาคาร เป็นวันทำการปกติ

ที่มาที่ไป ประวัติและภูมิปัญญาเกี่ยวกับประเพณีลอยกระทงในไทย

ข้อมูลจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ระบุว่า"ลอยกระทง" เป็นประเพณีที่สำคัญและถือปฏิบัติสืบทอดกันมายาวนานตั้งแต่สมัยที่มีผู้คนอาศัยอยู่ในดินแดนสุวรรณภูมิ สันนิษฐานว่าการลอยกระทงจะเป็นคติของชนชาติที่ประกอบการกสิกรรม ซึ่งต้องอาศัยน้ำในการเพาะปลูก เมื่อถึงเวลานํ้าหลาก จึงทำกระทงลอยเพื่อขอบคุณแม่คงคาหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ประทานนํ้า ให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ ตามด้วยการละเล่นรื่นเริงที่แสดงถึงการแล้วเสร็จของภารกิจที่ได้กระทำมาแล้ว จนเห็นผล 

ประเพณีลอยกระทงจึงเป็นประเพณีของคนในสังคมลุ่มนํ้า ซึ่งประกอบอาชีพทางการเกษตร โดยปรากฏทั้งในอินเดีย พม่า ลาว เขมรและไทย ซึ่งปฏิบัติแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ในส่วนของประเทศไทยก็มีการจัดประเพณีลอยกระทงที่แตกต่างไปตามพื้นที่ภาคต่าง ๆ ดังนี้

 
การลอยกระทงในภาคกลาง 

• จัดขึ้นเฉลิมฉลองตามวาระในเทศกาลนํ้านอง เป็นงานสนุกสนาน รื่นเริงของผู้คนที่อาศัยตามแม่นํ้าลำคลอง นิยมทำกระทงใบตอง ปักดอกไม้ธูปเทียน เพื่ออธิษฐานขอพรและ ขอขมาแม่คงคา มีการจุดดอกไม้เพลิง เป็นการเล่นสนุกในวันเพ็ญเดือนสิบสอง ในอดีตชาวบ้านนิยมตักนํ้า ตอนเที่ยงคืนไว้กิน อาบ หรือลูบหน้าลูบตัว เพื่อความเป็นสิริมงคล เพราะเป็นเวลาที่นํ้าใสสะอาด

การลอยกระทงในภาคเหนือ

• นิยมทำกันในเดือนยี่เป็ง (ตรงกับเดือน 12 ของภาคอื่น ๆ) มีคำเรียก แต่โบราณว่า “ประเพณีลอยโขมด” หรือ “ลอยไฟ” ระยะหลังเรียกกันว่า “ลอยสะเปา” คือ ลอยสำเภา หมายถึง ลอยกระทงขนาดใหญ่ที่ทำประกวดกัน จุดประสงค์เพื่อส่งประทีป ดอกไม้ ธูปเทียนไปถวายนมัสการต่อพระมหาอุปคุตเจ้า ผู้มีบริกรรมพำนัก ณ ใต้ท้องมหานที มีการทำความสะอาดบ้านเรือน ประดับหิ้งบูชาพระด้วยดอกไม้ พร้อมกับจัดเตรียมประทีปหรือเทียนจุดบูชาตามบ้านเรือนและวัดต่าง ๆ ก็จัดตกแต่งสถานที่ด้วยต้นกล้วย ต้นอ้อย ทางมะพร้าวและธงทิว มีการประดิษฐ์โคมไฟ หรือ “โคมผัด” และนำไปตั้งหรือแขวนประดับตามอาคารและสถานที่ต่าง ๆ ภายในวัด และในวันเพ็ญขึ้น 15 คํ่า มีการทำบุญนำภัตตาหารไปถวายพระ มีการฟังเทศน์มหาชาติแบบพื้นเมืองที่เรียกว่า “การตั้งธรรมหลวง” ตลอดทั้งคืน มีการปล่อยโคมลอยเพื่อบูชาพระจุฬามณี บนสวรรค์อีกด้วย

การลอยกระทงในภาคอีสาน

• การลอยกระทงในภาคอีสาน หรือจะเรียกว่า “เทศกาลลอยเรือไฟ” หรือ “ปล่อยเฮือไฟ” โดยถือปฏิบัติในเทศกาลออกพรรษา ช่วงวันขึ้น 15 คํ่า ถึงแรม 1 คํ่า เดือน 11 เมื่อใกล้ออกพรรษา ชาวบ้านจะรวมกันเป็น “คุ้ม” โดยยึดเอาชื่อวัดใกล้บ้านเป็นหลักในการตั้งชื่อคุ้ม ชาวคุ้มต่าง ๆ จะจัดให้มีการแข่งเรือและการไหล เรือไฟในช่วงดังกล่าว

การลอยกระทงของชาวใต้ 

• นิยมนำเอาหยวกมาทำเป็นแพ แล้วบรรจุเครื่องอาหารและลอยไปการลอยกระทงของภาคใต้ มิได้กำหนดว่าเป็นกลางเดือน 12 หรือเดือน 11 แต่จะลอยเพื่อการสะเดาะเคราะห์ เพื่อให้หายจากโรคภัยไข้เจ็บ การตกแต่งเรือหรือแพลอยเคราะห์ ทำโดยการแทงหยวกให้เป็นลวดลาย ประดับธงทิว ภายในบรรจุดอกไม้ ธูปเทียน เงินและเสบียงต่าง ๆ ใส่ไว้ในแพ

ความสำคัญของประเพณีลอยกระทง

ลอยกระทง เป็นประเพณีที่ผู้คนในสังคมไทยสืบทอดต่อกันมาช้านานด้วยฐานคติความเชื่อต่าง ๆและถือเป็นการแสดงความเคารพบูชาต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า การแสดงออกถึงความกตัญญูและ เห็นคุณค่าของแม่นํ้า เป็นโอกาสในการจัดกิจกรรมสืบทอดทางวัฒนธรรมร่วมกันของครอบครัวและชุมชน รวมทั้งเป็นการทำนุบำรุงและสืบทอดพระพุทธศาสนาอีกทางหนึ่ง ขณะเดียวกันลอยกระทงยัง ได้รับการประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปี 2554

มัดรวมงานลอยกระทงทั่วไทย ประจำปี 2569

กระทรวงวัฒนธรรม จัดงานลอยกระทง 2569 

• วันที่ 23 - 24 พฤศจิกายน 2569 
• สถานที่ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร 

กระทรวงวัฒนธรรม จัดงานลอยกระทงดิจิทัล

• วันที่ 23 พฤศจิกายน 2569 
• สถานที่ ถนนทรงวาด กรุงเทพมหานคร 

งานสีสันแห่งสายน้ำ มหกรรมลอยกระทง 2569 

• วันที่ 21 -24 พฤศจิกายน 2569 
• สถานที่ พระราชวังโบราณ และวัดพระศรีสรรเพชญ์ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

งานประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ จังหวัดสุโขทัย 2569

• วันที่ 15–24 พฤศจิกายน 2569
• สถานที่ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย จังหวัดสุโขทัย

เทศกาลยี่เป็งและลอยกระทง เชียงใหม่ 2569

• วันที่ 23-25 พฤศจิกายน 2569 
• สถานที่ ข่วงประตูท่าแพ จังหวัดเชียงใหม่

ประเพณี ลอยกระทงสาย ไหลประทีป 1000 ดวง ประจำปี 2569

• วันที่ 15 - 24 พฤศจิกายน 2569
• ณ บริเวณริมน้ำปิง จังหวัดตาก

ที่มาข้อมูล-ภาพ

• กรมส่งเสริมวัฒนธรรม