เทรนด์ HYROX มาแรง แพทย์แนะมือใหม่ระวัง รับความเสี่ยง ‘ข้อเสื่อม’

การแข่งขัน HYROX (ไฮร็อกซ์) กำลังกลายเป็นกีฬาฟิตเนสที่กำลังเติบโตเร็วมากชนิดหนึ่งของโลก ทั้งนี้ฤดูกาลแข่งขัน 2025/2026 HYROX มีนักกีฬากว่า 1.5 ล้านคน ใน 95 เมืองทั่วโลก และในประเทศไทยก็ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง โดยมีประกาศจัดการแข่งขันอย่างเป็นทางการ พร้อมยกระดับการแข่งขันสู่รูปแบบ 4 วันเต็มเป็นครั้งแรก ภายใต้รายการ BYD HYROX Bangkok วันที่ 13-16 ส.ค.นี้ ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ 

โดยกีฬาชนิดนี้ต้องใช้ทั้งความเร็ว ความอึด และความแข็งแรง ร่างกายต้องพร้อมรับแรงกระแทกและความหนักหน่วงที่อาจเกินลิมิต และอาจต้องเผชิญอาการบาดเจ็บในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง นับได้ว่ามีความเสี่ยงสูงต่อร่างกาย เป็นอีกหนึ่งเทรนด์การออกกำลังกายที่ต้องมองให้ลึกถึงเรื่องสุขภาพ

แพทย์เตือนเล่นกีฬา “ตามกระแส” เสี่ยงบาดเจ็บ

นพ. ณัฐวุฒิ ไพสินสมบูรณ์ หัวหน้าศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า เปิดเผย “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า ปัจจุบันการแข่งขัน HYROX ทำให้หลายคนอยากเข้าร่วมตามกระแส แต่สิ่งที่น่ากังวลคือผู้เล่นจำนวนไม่น้อยเร่งฝึกหรือออกกำลังกายหนัก ทั้งที่ไม่มีพื้นฐานมาก่อน ส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บได้ง่าย โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่เคยออกกำลังกายเป็นประจำ จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อต่อต่าง ๆ มากกว่าคนที่มีพื้นฐานด้านกีฬา

สำหรับการเล่น HYROX จะใช้แรงจากหลายส่วนของร่างกาย ทั้งการยก ดัน ลาก และกระโดด อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บของเอ็นกล้ามเนื้อ และเกิดภาวะกระดูกล้าจากแรงกระแทกซ้ำ ๆ ได้ หากร่างกายยังไม่แข็งแรงเพียงพอ

นอกจากนี้ การใช้งานข้ออย่างหนักต่อเนื่องยังอาจเร่งให้เกิดโรค เร่งให้ข้อเสื่อมเร็วขึ้น จากในอดีตมักพบจากความเสื่อมตามวัย แต่ปัจจุบันกลับพบในคนอายุน้อยมากขึ้น เนื่องจากการออกกำลังกายที่หนักเกินความพร้อมของร่างกาย ที่พบได้บ่อย คือ

• ข้อเข่าเสื่อม
• ข้อสะโพกเสื่อม
• ข้อเท้าเสื่อม

ก่อนเล่นกีฬา ต้องประเมินตัวเอง โดยเฉพาะ HYROX

“ทุกคนสามารถเล่นกีฬาได้ แต่ควรเริ่มจากการประเมินสภาพร่างกายของตนเองก่อน หากเป็นผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำและมีพื้นฐานความแข็งแรง ก็สามารถเริ่มฝึกกีฬาใหม่ได้ง่ายกว่า แต่สำหรับผู้ที่ไม่เคยออกกำลังกายมาก่อน ไม่ควรลงเล่นกีฬาที่ใช้ความหนักสูงทันที อย่าง HYROX หรือมาราธอน ควรศึกษาลักษณะของกีฬา ฝึกสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อให้เหมาะกับชนิดกีฬา และค่อย ๆ เพิ่มระดับความหนักทีละขั้น”

นพ. ณัฐวุฒิ กล่าวว่า การเล่น HYROX ควรเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขา สะโพก และหัวเข่าไปพร้อมกัน ทั้งยังจำเป็นต้องเตรียมกล้ามเนื้อหลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นแกนกลางลำตัว หน้าท้อง หลัง สะโพก ไหล่ และแขน เนื่องจากการแข่งขันจะใช้กำลังจากทั้งร่างกาย และควรฝึกการทรงตัว (Balance) เพื่อเพิ่มความมั่นคงของร่างกาย ลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บระหว่างออกกำลังกาย

อีกปัจจัยที่ไม่ควรมองข้ามคือ “น้ำหนักตัว” เพราะผู้ที่มีน้ำหนักเกิน เมื่อเล่นกีฬาที่มีแรงกระแทกสูง เช่น การวิ่งหรือการกระโดด จะทำให้ข้อเข่า ข้อเท้า และเอ็นต้องรับน้ำหนักมากกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บได้ง่าย ดังนั้น ควรควบคุมน้ำหนักและเลือกประเภทกีฬาให้เหมาะสมกับสภาพร่างกาย โดยมีวิธีป้องกันคือ “สร้างพื้นฐาน” ก่อน ดังนี้

• ประเมินสมรรถภาพของตัวเอง
• ศึกษาลักษณะของกีฬา
• สร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเฉพาะส่วนที่ใช้
• ค่อย ๆ เพิ่มความหนักของการฝึก
• หากเป็นไปได้ ควรมีโค้ชหรือเทรนเนอร์ดูแล

วงการแพทย์ต้องอัปเดตความรู้ ให้ทันศาสตร์กีฬาที่เปลี่ยนไป

ทั้งนี้ ในวงการออร์โธปิดิกส์ (สาขาทางการแพทย์และศัลยศาสตร์ที่ดูแลรักษาเกี่ยวกับ กระดูก ข้อต่อ กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และเส้นประสาท หรือที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ วงการแพทย์กระดูกและข้อ) จำเป็นต้องพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่อง เพราะทั้งเทคโนโลยีทางการแพทย์และพฤติกรรมการเล่นกีฬาของคนเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา กีฬาใหม่อย่าง HYROX แพทย์ก็ต้องศึกษาลักษณะของกีฬา รูปแบบการใช้งานร่างกาย และการบาดเจ็บที่พบบ่อย เพื่อให้สามารถวินิจฉัย รักษา และให้คำแนะนำแก่ผู้ป่วยได้อย่างถูกต้องและทันสมัยที่สุด

อย่างไรก็ตาม กระแสกีฬาใหม่เป็นเรื่องที่ดี เพราะช่วยให้คนหันมาออกกำลังกายมากขึ้น แต่ภาครัฐ สมาคมกีฬา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความรู้เรื่องการเตรียมร่างกายควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่เพียงประชาสัมพันธ์ให้คนเข้าร่วมกิจกรรม เพราะหัวใจสำคัญคือการสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว หลัง สะโพก และกล้ามเนื้อเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับกีฬาแต่ละชนิด เพื่อป้องกันการบาดเจ็บและทำให้สามารถเล่นกีฬาได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว