บทเรียนของเจ้าภาพโอลิมปิก
การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกที่ เมือง รีโอ ดิจาเนโร ในครั้งนี้เป็นครั้งที่คนไทยเราได้แสดงความยินดีกับนักกีฬาของประเทศไทยเป็นพิเศษ เพราะนอกจากจะมีจำนวนนักกีฬาไทยเข้าร่วมการแข่งขันมากที่สุดเป็นประวัติการณ์แล้ว ทีมนักกีฬายกน้ำหนักของเรายังสามารถ คว้าเหรียญทองมาให้ชาวไทยได้ชมกันถึง 2 เหรียญ รวมทั้งยังมีกีฬาประเภทอื่นให้เราได้เชียร์กันต่อไป ระหว่างเชียร์กีฬากันเพลินๆ ผมมีแง่คิดสำหรับการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันโอลิมปิกมาฝากกันครับ เพราะในความยินดีของนานาประเทศนั้นกลับแฝงไว้ทั้งข้อดีและข้อเสียต่อประเทศเจ้าภาพ
ข้อดีที่เห็นชัดๆ เลยก็คือประเทศจะเป็นที่รู้จักของชาวโลกมากขึ้น สามารถสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวทั้งในช่วงของการแข่งขันและหลังจากการแข่งขัน มีการลงทุนก่อสร้างระบบคมนาคมและสาธารณูปโภค มีการสร้างสนามกีฬาและที่พักสำหรับนักกีฬาเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นการกระตุ้นภาคเศรษฐกิจและภาคอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นหลังจากได้มีการประกาศว่าประเทศใดจะได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกนั้น ก็จะมีการคาดการณ์ว่าราคาอสังหาริมทรัพย์จะขยับตัวเพิ่มสูงขึ้นด้วยเช่นกัน
สำหรับข้อเสีย อันดับแรกก็คือการลงทุนสร้างสิ่งที่ต้องใช้งบประมาณสูงมาก ทำให้ฐานะทางการเงินของประเทศที่มีพื้นฐานทางเศรษฐกิจไม่แข็งแกร่งกระทบได้ ลองมองย้อนกลับไปดูเจ้าภาพโอลิมปิกเมื่อ 4 ครั้งหลัง เริ่มกันที่ล่าสุดคือบราซิล ในปี 2016 ประชาชนจำนวนมากไม่เห็นด้วยกับการเป็นเจ้าภาพเนื่องจากเศรษฐกิจในประเทศไม่ดีควรนำเงินมาพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศมากกว่า นอกจากนี้การแข่งขันครั้งนี้ถือว่ามีการโจรกรรมมากเป็นประวัติการ ดังนั้นผลกระทบด้านการท่องเที่ยวกับสายตาชาวโลกจะออกมาเป็นลบมากกว่า
สำหรับลอนดอนในปี 2012 ถือว่าเป็นเมืองที่มีศักยภาพสูง ไม่มีความจำเป็นที่ต้องลงทุนสร้างสนามกีฬาหรือที่พักเพิ่มเติมมากมาย น่าเสียดายที่ช่วงนั้นเศรษฐกิจโลกได้รับผลกระทบจากวิกฤติซับไพรม์จึงทำให้ไม่ได้รับผลบวกดีเท่าที่ควร ราคาอสังหาริมทรัพย์ก็ขยับตัวไม่มาก จำนวนนักท่องเที่ยวก็ไม่ได้เพิ่มมากขึ้นมากนักเพราะลอนดอนเป็นเมืองท่องเที่ยวอยู่แล้ว
ย้อนไป 8 ปี ในปี 2008 ที่ปักกิ่ง ต้องถือว่าเป็นการจัดการแข่งขันทีเรียกความสนใจจากคนทั่วโลกได้มาก ไม่ว่าจะเป็นพิธีเปิดและปิดการแข่งขันที่สุดอลังการ มีสถาปัตยกรรมที่เกิดขึ้นมากมาย เช่น สนามกีฬารังนก สระว่ายน้ำเปลี่ยนสีได้ รัฐบาลจีนได้ใช้เงินมากที่สุดเท่าที่เคยมีการจัดโอลิมปิกเลยก็ว่าได้ เพื่อแสดงแสนยานุภาพให้ชาวโลกได้ประจักษ์ ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จในด้านการท่องเที่ยว แต่ในแง่ผลตอบแทนจากการลงทุนนั้นจนถึงปัจจุบันก็ยังห่างจากจุดคุ้มทุนมาก แต่เศรษฐกิจจีนมีความแข็งแกร่งจึงไม่กระทบด้านการเงิน ซึ่งแตกต่างจากเจ้าภาพในครั้งก่อนหน้าซึ่งก็คือเมืองเอเธนส์ ในปี 2004 แม้ว่ากรีซเป็นประเทศแรกที่ได้เป็นเจ้าภาพโอลิมปิกเมื่อ 100 กว่าปีที่แล้ว แต่ในปี 2004 ความพร้อมทางด้านสนามแข่งขันและสถานที่ไม่มี การก่อสร้างครั้งนั้นทำให้ประเทศต้องมีหนี้สินและเป็นอีกสาเหตุที่สำคัญที่ทำให้กรีซเป็นหนึ่งในเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ที่สุดของยุโรป
บทเรียนต่างๆ สอนให้รู้ว่าการลงทุนไม่ว่าจะเป็นการสร้างสนามกีฬาหรือที่พักนักกีฬา ถ้าหลังจากจบการแข่งขันแล้วไม่สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์และมีรายได้หมุนเวียนอย่างต่อเนื่องแล้ว ก็คงจะต้องซ้ำรอยกรีซเป็นแน่แท้ ผมก็ได้แต่หวังว่าคณะกรรมการที่คัดเลือกนั้นจะพิจารณาประเทศที่มีความพร้อมเป็นหลักก่อน อย่างเช่น อเมริกา ออสเตรเลีย และประเทศชั้นนำในยุโรป เช่น อังกฤษ เยอรมนี ฝรั่งเศส รวมถึงประเทศชั้นนำในเอเชีย เช่น จีน ญี่ปุ่น และ เกาหลีใต้ เป็นต้น เพราะประเทศที่กล่าวมานี้ วงการกีฬาพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีสนามกีฬาที่เป็นมาตรฐานอยู่จำนวนมากและมีที่พักเพียงพอ ไม่ต้องลงทุนเพิ่ม จะได้ไม่เป็นการสร้างหนี้สินมหาศาลให้กับประเทศที่เศรษฐกิจไม่แข็งแกร่ง ซึ่งในระยะยาวก็จะฉุดรั้งการเติบโตของเศรษฐกิจโลกต่อไป
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 36 ฉบับที่ 3,186 วันที่ 25 - 27 สิงหาคม พ.ศ. 2559
ข้อดีที่เห็นชัดๆ เลยก็คือประเทศจะเป็นที่รู้จักของชาวโลกมากขึ้น สามารถสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวทั้งในช่วงของการแข่งขันและหลังจากการแข่งขัน มีการลงทุนก่อสร้างระบบคมนาคมและสาธารณูปโภค มีการสร้างสนามกีฬาและที่พักสำหรับนักกีฬาเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นการกระตุ้นภาคเศรษฐกิจและภาคอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นหลังจากได้มีการประกาศว่าประเทศใดจะได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกนั้น ก็จะมีการคาดการณ์ว่าราคาอสังหาริมทรัพย์จะขยับตัวเพิ่มสูงขึ้นด้วยเช่นกัน
สำหรับข้อเสีย อันดับแรกก็คือการลงทุนสร้างสิ่งที่ต้องใช้งบประมาณสูงมาก ทำให้ฐานะทางการเงินของประเทศที่มีพื้นฐานทางเศรษฐกิจไม่แข็งแกร่งกระทบได้ ลองมองย้อนกลับไปดูเจ้าภาพโอลิมปิกเมื่อ 4 ครั้งหลัง เริ่มกันที่ล่าสุดคือบราซิล ในปี 2016 ประชาชนจำนวนมากไม่เห็นด้วยกับการเป็นเจ้าภาพเนื่องจากเศรษฐกิจในประเทศไม่ดีควรนำเงินมาพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศมากกว่า นอกจากนี้การแข่งขันครั้งนี้ถือว่ามีการโจรกรรมมากเป็นประวัติการ ดังนั้นผลกระทบด้านการท่องเที่ยวกับสายตาชาวโลกจะออกมาเป็นลบมากกว่า
สำหรับลอนดอนในปี 2012 ถือว่าเป็นเมืองที่มีศักยภาพสูง ไม่มีความจำเป็นที่ต้องลงทุนสร้างสนามกีฬาหรือที่พักเพิ่มเติมมากมาย น่าเสียดายที่ช่วงนั้นเศรษฐกิจโลกได้รับผลกระทบจากวิกฤติซับไพรม์จึงทำให้ไม่ได้รับผลบวกดีเท่าที่ควร ราคาอสังหาริมทรัพย์ก็ขยับตัวไม่มาก จำนวนนักท่องเที่ยวก็ไม่ได้เพิ่มมากขึ้นมากนักเพราะลอนดอนเป็นเมืองท่องเที่ยวอยู่แล้ว
ย้อนไป 8 ปี ในปี 2008 ที่ปักกิ่ง ต้องถือว่าเป็นการจัดการแข่งขันทีเรียกความสนใจจากคนทั่วโลกได้มาก ไม่ว่าจะเป็นพิธีเปิดและปิดการแข่งขันที่สุดอลังการ มีสถาปัตยกรรมที่เกิดขึ้นมากมาย เช่น สนามกีฬารังนก สระว่ายน้ำเปลี่ยนสีได้ รัฐบาลจีนได้ใช้เงินมากที่สุดเท่าที่เคยมีการจัดโอลิมปิกเลยก็ว่าได้ เพื่อแสดงแสนยานุภาพให้ชาวโลกได้ประจักษ์ ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จในด้านการท่องเที่ยว แต่ในแง่ผลตอบแทนจากการลงทุนนั้นจนถึงปัจจุบันก็ยังห่างจากจุดคุ้มทุนมาก แต่เศรษฐกิจจีนมีความแข็งแกร่งจึงไม่กระทบด้านการเงิน ซึ่งแตกต่างจากเจ้าภาพในครั้งก่อนหน้าซึ่งก็คือเมืองเอเธนส์ ในปี 2004 แม้ว่ากรีซเป็นประเทศแรกที่ได้เป็นเจ้าภาพโอลิมปิกเมื่อ 100 กว่าปีที่แล้ว แต่ในปี 2004 ความพร้อมทางด้านสนามแข่งขันและสถานที่ไม่มี การก่อสร้างครั้งนั้นทำให้ประเทศต้องมีหนี้สินและเป็นอีกสาเหตุที่สำคัญที่ทำให้กรีซเป็นหนึ่งในเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ที่สุดของยุโรป
บทเรียนต่างๆ สอนให้รู้ว่าการลงทุนไม่ว่าจะเป็นการสร้างสนามกีฬาหรือที่พักนักกีฬา ถ้าหลังจากจบการแข่งขันแล้วไม่สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์และมีรายได้หมุนเวียนอย่างต่อเนื่องแล้ว ก็คงจะต้องซ้ำรอยกรีซเป็นแน่แท้ ผมก็ได้แต่หวังว่าคณะกรรมการที่คัดเลือกนั้นจะพิจารณาประเทศที่มีความพร้อมเป็นหลักก่อน อย่างเช่น อเมริกา ออสเตรเลีย และประเทศชั้นนำในยุโรป เช่น อังกฤษ เยอรมนี ฝรั่งเศส รวมถึงประเทศชั้นนำในเอเชีย เช่น จีน ญี่ปุ่น และ เกาหลีใต้ เป็นต้น เพราะประเทศที่กล่าวมานี้ วงการกีฬาพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีสนามกีฬาที่เป็นมาตรฐานอยู่จำนวนมากและมีที่พักเพียงพอ ไม่ต้องลงทุนเพิ่ม จะได้ไม่เป็นการสร้างหนี้สินมหาศาลให้กับประเทศที่เศรษฐกิจไม่แข็งแกร่ง ซึ่งในระยะยาวก็จะฉุดรั้งการเติบโตของเศรษฐกิจโลกต่อไป
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 36 ฉบับที่ 3,186 วันที่ 25 - 27 สิงหาคม พ.ศ. 2559
