ครม. รื้อเกณฑ์แต่งตั้งบิ๊กข้าราชการ ปลดล็อกทูตไทย ตั้งล่วงหน้าเกิน 2 เดือน

รายงานข่าวจากทำเนียบรัฐบาล เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 5 สิงหาคม 2569 มีมติเห็นชอบการยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2547 เรื่อง แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการแต่งตั้งข้าราชการระดับ 10 หรือ ระดับ 11) รวมทั้งเห็นชอบแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการเสนอแต่งตั้งข้าราชการประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ และประเภทบริหารระดับสูง ตามที่นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เสนอ 

ทั้งนี้รองนายกฯ เสนอว่า ตามที่ครม.มีมติเห็นชอบเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการแต่งตั้งข้าราชการระดับ 10 หรือ 11 ซึ่งเป็นการถือปฏิบัติตามแนวทางที่พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม และสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) ได้แจ้งให้ส่วนราชการถือปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าว

แต่โดยที่พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มีผลใช้บังคับมาตั้งแต่วันที่ 26 มกราคม 2551 และได้มีการยกเลิกระบบ “ซี” แล้ว ประกอบกับ ก.พ. ได้กำหนดหลักเกณฑ์ และแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการเสนอแต่งตั้งข้าราชการประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิและประเภทบริหารระดับสูงขึ้นใหม่ ทำให้แนวทางปฏิบัติเดิมที่คณะรัฐมนตรีเคยมีมติเห็นชอบไว้ เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2547 ไม่สอดคล้องกับกฎหมายปัจจุบัน 

ดังนั้น เพื่อให้ส่วนราชการต่าง ๆ มีความเข้าใจและสามารถดำเนินการจัดทำเรื่องเสนอคณะรัฐมนตรี เพื่อแต่งตั้งข้าราชการประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ และประเภทบริหารระดับสูง ให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ หลักเกณฑ์ที่เปลี่ยนแปลงไป และเป็นไปตามแนวทางที่ ก.พ. ได้กำหนดไว้ในปัจจุบัน 

จึงเห็นสมควรยกเลิกมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2547 และเห็นควรกำหนดแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการเสนอแต่งตั้งข้าราชการประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ และประเภทบริหารระดับสูงขึ้นใหม่ ประกอบด้วยการแต่งตั้งย้อนหลัง การแต่งตั้งล่วงหน้า วันที่ขอให้การแต่งตั้งมีผลการแต่งตั้งและการให้พ้นจากตำแหน่ง และแบบรับรองประวัติ โดยได้มีการแก้ไขเรื่องต่าง ๆ ที่มีความสำคัญ ได้แก่

ปรับระดับ "ซี" เป็นตามลักษณะงาน 4 ประเภท

1. การปรับชื่อตำแหน่งข้าราชการ ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 จากเดิมระบบจำแนกตำแหน่งจัดเป็นระดับร่วมที่เรียกโดยย่อว่า “ซี” เรียงจากระดับ 1 ไปถึงระดับ 11 เป็นระบบจำแนกตำแหน่งออกเป็นหลายประเภท โดยไม่มีระดับร่วมเป็นประเภทตามลักษณะงาน 4 ประเภท ได้แก่ ทั่วไป วิชาการ อำนวยการ และบริหาร โดยตำแหน่งที่ต้องนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบ คือ ตำแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ และประเภทบริหารระดับสูง

ปลดล็อตตั้งล่วงหน้าได้แค่ตำแหน่ง ทูตไทย

2. การแต่งตั้งล่วงหน้า เพื่อให้เกิดความชัดเจนและให้การดำเนินการเกี่ยวกับการแต่งตั้งล่วงหน้าเป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง สมควรปรับแก้ไขข้อความ ดังนี้

1) ปรับข้อความตามข้อ 2.1 จากเดิม “หากมีความจำเป็นต้องออกคำสั่งล่วงหน้าเกินกำหนดเวลาดังกล่าว ก็ให้ขออนุมัติต่อผู้บังคับบัญชาเหนือชั้นขึ้นไปก่อน” เป็น “ยกเว้นกรณีการแต่งตั้งข้าราชการให้ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำต่างประเทศ อาจออกคำสั่งแต่งตั้งล่วงหน้าได้เกิน 2 เดือน”

2) ปรับข้อความตามข้อ 2.2 จากเดิม “หากมีความจำเป็นเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่ราชการจำต้องออกคำสั่งแต่งตั้งไว้ล่วงหน้าก็ให้ขออนุมัติต่อผู้บังคับบัญชาเหนือชั้นขึ้นไป” เป็น 

“ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องออกคำสั่งแต่งตั้งเพื่อประโยชน์แก่ทางราชการ ให้จัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันระหว่างผู้มีอำนาจแต่งตั้งซึ่งรู้อยู่แล้วว่าตนจะต้องพ้นจากตำแหน่งกับผู้ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งแทนโดยระบุเหตุผลความจำเป็นให้ชัดเจนสำหรับประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีด้วย” อันเป็นหลักเกณฑ์ที่ปฏิบัติอยู่ในปัจจุบัน

ยกเลิกเงื่อนไขแต่งตั้งและพ้นจากตำแหน่ง ซี 10

3. การยกเลิกเงื่อนไขการแต่งตั้งและการให้พ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากปัจจุบัน ก.พ. ได้ออกกฎ ก.พ. ว่าด้วยการย้าย การโอน หรือการเลื่อนข้าราชการพลเรือนสามัญไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งประเภทบริหารในหรือต่างกระทรวงหรือกรม พ.ศ. 2567 ซึ่งได้กำหนดแนวทางกรณีการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับต่าง ๆ ไว้ 

ทั้งนี้ให้ยกเลิกเงื่อนไขตามข้อ 4.1 “ยกเว้นการแต่งตั้งข้าราชการระดับ 10 เพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง 11  ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้พ้นจากตำแหน่งระดับ 10 เพียงอย่างเดียว”