ไขข้อข้องใจ ทำไม 'จันทรุปราคาเต็มดวง' จึงมี 'สีแดงอิฐ'

ปีนี้ วันมาฆบูชา ตรงกับคืนวันอังคารที่ 3 มีนาคม 2569 โดยจะเกิดปรากฏการณ์ จันทรุปราคาเต็มดวง ตั้งแต่เวลาประมาณ 15.44 - 21.23 น. (ตามเวลาประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร) ซึ่งดวงจันทร์จะเริ่มเข้าสู่เงามัวของโลก เวลา 15.44 น. และเคลื่อนเข้าสู่เงามืดของโลก เกิดเป็นจันทรุปราคาบางส่วนในเวลา 16.50 น.

จนกระทั่งเข้าสู่ช่วง "จันทรุปราคาเต็มดวง" เวลา 18.04 - 19.02 น. จากนั้นเริ่มเห็นดวงจันทร์ปรากฏเว้าแหว่งบางส่วนและค่อย ๆ ออกจากเงามืดของโลก และสิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาบางส่วน ในเวลา 20.17 น. และพ้นจากเงามัวของโลก จนสิ้นสุดปรากฏการณ์เวลา 21.23 น. 

ทั้งนี้ ช่วงเวลาดวงจันทร์เต็มดวงทั้งดวงจะเคลื่อนเข้าไปอยู่ใน "เงามืดของโลก" และปรากฏให้เราเห็นเป็นสีแดงอิฐ หรือ ที่เรียกกันว่า Blood Moon ซึ่งหลายคนอาจสงสัยว่า เมื่อดวงจันทร์เข้าไปอยู่ในเงามืดของโลกแล้ว ทำไมไม่มืดหายไปจากท้องฟ้าแต่กลับกลายเป็นสีแดงอิฐ พาไปหาคำตอบร่วมกัน

ทั้งนี้ เนื่องจากขณะเกิด จันทรุปราคาเต็มดวง ดวงจันทร์จะโคจรเข้าไปอยู่ในเงามืดของโลก แต่เงาของโลก "ไม่ได้มืดสนิท" แสงอาทิตย์ที่ส่องมากระทบโลกจะทำให้เกิดเงาของโลกทอดยาวไปในอวกาศ ยาวไปถึงดวงจันทร์ แต่ก่อนถึงดวงจันทร์

แสงเหล่านี้ต้องเดินทางผ่าน "ชั้นบรรยากาศโลก" ซึ่งเปรียบเสมือนฟิลเตอร์กรองแสงขนาดยักษ์ส่งผลให้แสงบางส่วนเกิดการกระเจิงและหักเห

แสงอาทิตย์เป็นแสงขาว ประกอบด้วย สเปกตรัมทั้ง 7 สี ได้แก่ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง ส้ม และแดง แสงที่มีความยาวคลื่นสั้น เช่น น้ำเงิน ฟ้า เขียว จะถูกกรองออกไป เหลือเพียงแสงสีแดงที่มีความยาวคลื่นยาวกว่า หักเหเข้าไปในเงามืดของโลก

เมื่อแสงสีแดงตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ แล้วสะท้อนกลับมายังโลกจึงมองเห็นดวงจันทร์เป็น "สีแดงอิฐ" ในช่วงเกิด "จันทรุปราคาเต็มดวง" 

ข้อมูล/ภาพ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ