
ไขข้อสงสัย! อาการข้างเคียงวัคซีน SINOVAC แต่ยังมั่นใจได้
อาการข้างเคียงวัคซีน SINOVAC อันตรายต่อร่างกายหรือไม่? ตอบคำถาม โดย รศ.นพ.ยงชัย นิละนนท์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ และ ศ.พญ.กุลกัญญา โชคไพบูลย์กิจ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยคลินิก (SiCRES)
ช่วงนี้เป็นช่วงฉีดวัคซีน covid-19 เมื่อวานมีเคสที่ฉีดวัคซีนแล้วมีอาการที่เกิดขึ้นก็จะเป็นอาการอาการชาด้านซ้ายที่แขน ขา แล้วก็ใบหน้า ทั้ง 3 รายการ เป็นนักเรียนแพทย์กับอาจารย์ก็อายุช่วงอยู่ประมาณ 20-30 ปี เป็นผู้ชายทั้ง 3 คน เริ่มฉีดช่วงเช้า อาการเกิดเมื่อช่วงสายๆ ของวัน เราก็ตรวจพบว่ามีอาการของทางด้านของอาการชาๆ ไม่มีอ่อนแรงไม่มีอาการอื่นๆ เลย ตรวจทุกอย่างทั้งเอกซเรย์สมองด้วยคลื่นแม่เหล็กสมองแล้วก็ตรวจหลอดเลือดต่างๆ ก็อยากจะเรียนถามอาจารย์ว่า อาจารย์เห็นเป็นยังไงครับ เพราะว่าก็เราต้องการความเห็นจากทางด้านวัคซีนเพื่อที่จะให้ประชาชนรวมทั้งพวกเราเองมีความมั่นใจด้วย
อันนี้ไม่ใช่เหตุการณ์แรก คลัสเตอร์แรกคือที่ระยอง มีถึง 6 ราย ที่มีอาการอ่อนแรง แขน ขา หมดแรงชาตามตัว ซึ่งบางคนก็เหมือนจะเป็นโรคหลอดเลือดสมองจนกระทั่งคุณหมอโรคระบบประสาทและก็เห็นขึ้นมาสต๊อกต้องรีบไปให้การรักษาโดยทันที ตอนหลังๆ มีเหตุการณ์เกิดอีกที่ลำปาง 20-30 ราย ก็จะมีอาการคล้ายคลึงคือชาๆ แล้วก็อ่อนเพลียอ่อนแรง แขนขาเหมือนไม่ค่อยมีเรี่ยวมีแรง อันนี้เนี่ยทางองค์การอนามัยโลกเขาเจอแล้วเขาก็ไม่ได้เจอเฉพาะกับวัคซีนนี้เจอกับหลายวัคซีนที่อยู่ในลักษณะเดียวกันคือฉีดในคนหมู่มากจำนวนมาก เขารวมเรียกมว่า ISRR ภาษาไทยอาจจะเรียกว่าปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกายที่เป็นการตอบสนองต่อความเครียดจากการถูกฉีดวัคซีน มันเป็นเรื่องผสมกัน 2 อย่างก็คือเป็นเรื่องของว่าตัววัคซีนเอง จะทำให้มีอาการข้างเคียงเล็กๆ น้อยๆ มีไข้ปวดเมื่อย อันที่ 2 คือปฏิกิริยาของคนต่อการโดนฉีดวัคซีนไม่ว่าจะเป็นวัคซีนอะไรก็ตาม จะเกิดปฏิกิริยาที่ทำให้เกิดอาการทางระบบประสาทได้หรือบางคนไม่ใช่ระบบประสาทแต่เป็นระบบทางหัวใจ เลยนะบางคนเหมือนกับเป็นลมหน้ามืด ตอนนี้อาการแบบนี้บางทีดูน่ากลัว ดังนั้นการตั้งรับมือกับ ISRR เนี่ยจึงเป็นเรื่องสำคัญเพราะว่าส่วนใหญ่จะเกิดเร็วทันทีรวดเร็วแล้วก็หายภายในเวลาไม่เกินวันสองวัน บางคนเนี่ยเป็นเช้าบ่ายก็หายแล้ว
ข้อสำคัญคือต้องรู้เท่าทันมัน แล้วก็ให้ผ่อนคลายให้ความมั่นใจ ถ้านี้เผอิญว่าการฉีดวัคซีนในช่วงแรกของเราในเกิดขึ้นกับบุคลากรเพราะเราฉีดในหมอในพยาบาลเยอะเพราะเวลาเป็นขึ้นมาก็ไม่คุ้นเคยกับมันก็มีการสืบสวนว่าเป็นภาวะนี้เพราะว่าชอบเกิดเป็นกลุ่มก้อน แล้วก็ชอบเกิดกับคนอายุน้อยชอบเกิดเร็วหลังการฉีดและหายเร็วๆ ก็เราต้องให้ความมั่นใจว่าไม่เหลือความผิดปกติใดๆ สุดท้ายคือไม่มีอันตราย
มีทางไหนที่จะลดอาการนี้บ้างได้ไหมครับ เช่นการปฏิบัติตัว การเตรียมความพร้อมในการฉีดวัคซีน
เริ่มต้นเลย เราต้องทำความเข้าใจเรื่องนี้ก่อนว่า ถ้าเรามั่นใจถึงประโยชน์และประสิทธิภาพของวัคซีนเราเห็น ประเทศอิสราเอลไม่ต้องใส่หน้ากาก ถ้าหากว่าเราฉีดถึง 70% ของประชากร คุยกันโดยที่ไม่ต้องใส่หน้ากากละนะเราจะถึงจุดนั้นแต่ว่าทุกคนน่าอย่างน้อยเกิน 70% ของประชากรต้องฉีดวัคซีนนะคะและวัคซีนได้ประโยชน์จริงถ้าเราฉีด เราจะมีภูมิต้านทานอย่างน้อยถ้าฉันฉีดแล้วฉันไม่ป่วยไม่ตายจากโลกนี้แล้ว จะติดเชื้อโรคนี้ได้อ่อนๆ เท่านั้นเพื่อความมั่นใจได้มันเกิดมหาศาลอย่างน้อยก็ไม่ต้องเข้า ICU ฉะนั้นการฉีดวัคซีนให้ประโยชน์ทั้งตัวเองแล้วก็ชุมชนทั้งประเทศไทยเวลาเราจะถอดหน้ากากมันต้องถอดพร้อมกันทั่วประเทศ ไม่ใช่ว่าเฉพาะคนฉีดถอดได้ เพราะฉะนั้นประโยชน์ของวัคซีน ก็ต้องเข้าใจถึงเรื่องผลข้างเคียงของวัคซีนซึ่งเกิดกับทุกวัคซีนว่ามันคุ้มนะที่เผชิญกับอาการข้างเคียงของวัคซีน เราต้องยอมรับว่ามันจะเกิดขึ้นได้เราอาจจะเป็นคนที่อาการเยอะอาจจะเป็นคนที่อากาศน้อยอาการก็จะแค่ปวดๆเมื่อยเพลียๆ บางคนนี่เหมือนตาพร่ามัวมองไม่เห็นไป 1 วันเ แต่อาการข้างเคียงทุกอย่างจากวัคซีนจะหายภายใน 1-3 วันและไม่มีอันตราย
เพราะฉะนั้นเมื่อมีความเข้าใจ 2 อันนี้ เราก็กลับมาถึงความพร้อมของร่างกายและจิตใจ การจะป้องกันไม่ให้เกิดภาวะปฏิกิริยา ISRR นี้ ก็คือร่างกายต้องพร้อมคือไม่ใช่คนหลับอดนอน เราเจอในน้องพยาบาลอายุน้อย เพราะว่าช่วงนี้มีคนโดนกักตัวเยอะ ก็เลยอดหลับอดนอนบางคนก็กลับอ่อนเพลียไม่ค่อยสบาย ถ้าสภาพร่างกายไม่พร้อมอย่าเพิ่งฉีด เราควรที่จะพักก่อนแล้วก็ให้เขาพร้อมก่อน อันที่ 2 คือน้องๆหลายคนที่อายุในน้อยๆ เขาจะได้สื่อเยอะมากรู้รายนี้ก็เสียชีวิตจากวัคซีนรายนั้นก็แบบปากเบี้ยวจากวัคซีนอ่อนแรงพิการอัมพาตจากวัคซีน ซึ่งข่าวพวกนี้เป็นเฟคนิวส์ทั้งนั้น เราควรจะต้องได้รับข่าวสารรอบด้านข่าวสารที่ถูกต้อง แล้วก็เวลาที่เกิดข่าวลืออย่าไปเชื่อก่อน ควรจะสืบสวนว่าจริงๆ มันเป็นอะไร วันนั้นที่เขาพูดว่าเป็นอัมพาต อัมพฤกษ์ นี่ไม่จริงทั้งนั้น เพราะฉะนั้นเนี่ยถ้าเราไม่เสพข่าวลือมากเนี่ยปัญหาน้อยลงไป สิ่งที่เราควรทำคือต้องถามคุณหมอที่รู้เรื่องนะคะแล้วว่าฉันฉีดได้หรือเปล่า มีความมั่นใจจนกว่าร่างกายและจิตใจพร้อมถึงค่อยฉีดนะคะ พอฉีดแล้วเนี่ยวิธีการป้องกันที่ดีอย่างหนึ่งก็คือจัดระบบ จัดระบบให้มีความไม่แออัดจนเกินไป ถ้าหากว่าจะจัดสถานที่นั้นตั้งห่างกัน ฉีดไปแล้วก็ฟังเพลงไปสบายๆ อย่างนี้อาการเหล่านี้จะพบน้อยมากนะคะแล้วก็ให้ความเชื่อมั่นพอเกิดอาการครึ่งชั่วโมงส่วนใหญ่จะมีจะมีภายในครึ่งชั่วโมง
ทีมแพทย์พยาบาลก็จะมีความพร้อมในการรับมือนะครับจัดสถานที่ให้นั่งพักชั่วโมงมีพยาบาลคอยดูแลถ้าเกิดว่ากังวลหรือสงสัยอะไรก็ทักถามได้แล้วก็ไม่ต้องกังวลเพราะว่าเรามีทีมแพทย์คอยดูแลอยู่แล้วถ้าเกิดมีปัญหาอะไรเราดูแลกันเต็มที่ ขอให้พวกเราเข้าใจนะครับว่าอาการที่เกิดขึ้นเป็นอย่างที่ผมกับอาจารย์กุลกัญญาพูดคุยกันคือเป็นอาการชั่วขณะแล้วก็การตรวจต่างๆ นั้นให้ผลปกติทุกอย่างนะครับอาการนั้นก็จะค่อยๆดีขึ้นเองแล้วเรามีทีมแพทย์พยาบาลช่วยดูแลทุกท่านอยู่เท่านั้นขอให้มั่นใจครับช่วยกันมาฉีดวัคซีนนะคะ เราต้องชนะ covid-19 ค่ะเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการจัดการกับโรคนะคะถ้าเราฉีดมากๆเราแข็งแรง ประเทศก็แข็งแรง ค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก : คลิปการบรรยาย "เรื่องเล่าอาการข้างเคียงวัคซีน SINOVAC" siriraj channel เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2564






