'ปานามาเปเปอร์' ติดไฟลามโลก

เป็นเรื่องสิครับ เมื่อเครือข่ายผู้สื่อข่าวสืบสวนสอบสวนนานาชาติ หรือไอซีไอเจ ได้แจ้งและเผยแพร่ข้อมูลให้เครือข่ายผู้สื่อข่าวสืบสวนสอบสวนกว่า 100 แห่งใน 78 ประเทศทั่วโลก ช่วยกันตรวจสอบและเผยแพร่ ข้อมูลเอกสารกว่า 11.5 ล้านฉบับนี้ เป็นบันทึกการดำเนินการกว่า 40 ปี ของบริษัทที่ปรึกษาด้านกฎหมาย มอสสัค ฟอนเซคา ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงปานามา และมีสาขา 35 แห่งทั่วโลก รวมทั้งในไทยกล่าวกันว่า เส้นทางการ"รั่วไหล"ของเอกสารลับทางการเงินครั้งใหญ่สุดในประวัติศาสตร์นี้ เริ่มต้นจาก"แหล่งข่าวลึกลับ" นำข้อมูลส่งมอบให้หนังสือพิมพ์ซุดดอยเซอไซตุงของเยอรมนี ก่อนจะส่งมอบต่อให้ไอซีไอเจ ระดมสื่อร่วมชำแหละ ว่าเกี่ยวข้องกับการเลี่ยงภาษีและฟอกเงินหรือไม่ในลักษณะเดียวกับหมู่เกาะฟอกเงิน อาทิ เคย์แมน หรือบริติช เวอร์จิน ที่คนไทยคุ้นหูกันเอเอฟพีรายงานว่า ข้อมูลจาก"ปานามาเปเปอร์"นี้ เปิดโปงการบริหารจัดการการเงินที่ซับซ้อนซ่อนเงื่อนของคนชั้นนำและเซเลบคนดัง

รวมถึงนักการเมืองระดับโลกกว่า 140 คน ในจำนวนนี้มี 12 คนเป็นระดับผู้นำประเทศทั้งอดีตและปัจจุบันผู้ถูกอ้างอิงถึงในรายงานมีทั้งคนสนิทวลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ญาติของสี จิ้น ผิง ประธานาธิบดีจีน จนถึงลีโอเนล เมสซี่ นักฟุตบอลที่ก้องโลกชาวอาร์เจนตินา เฉิน หลง นักแสดงชื่อดังชาวจีน หรืออมิตาป บาจัน ดาราอินเดีย โฟกัสแคบลงมารายงานอ้างว่า มีลูกค้า 21 คนในไทย และเกี่ยวโยงกับบริษัท 963 บริษัท ที่กำลังตกเป็นเป้าสายตาขึ้นมาทันที

ขณะที่ภาครัฐและหน่วยงานตรวจสอบก็เด้งรับทันที โฆษกไก่อู"พล.ต.สรรเสริญ แก้วกำเนิด" บอก นายกฯทราบเรื่องแล้ว เป็นหน้าที่หน่วยงานที่รับผิดชอบ มีหน้าที่ตรวจอยู่แล้ว "เราทำเต็มกำลังความสามารถ หากพบกระทำผิดก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย"

พ.ต.อ.สีหนาท ประยูรรัตน์ ที่ปรึกษาประจำสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน(ปปง.) รักษาราชการแทนเลขาธิการปปง. ร่อนแถลงการณ์ กำลังประสานกับแหล่งที่มาข้อมูล เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงและความถูกต้องของข้อมูลก่อน "เรามีเครือข่ายป้องกันการฟอกเงินข้ามชาติทั่วโลกกว่า 150 ประเทศ ที่แลกเปลี่ยนข้อมูลกันอยู่แล้ว ซึ่งจะแถลงความคืบหน้าอีกครั้งวันที่ 8 เมษายนนี้"

ขณะที่พิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส ผู้ว่าการสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน(สตง.) เผย สตง.กำลังตรวจสอบส่วนที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ โดยจะประสานกับกรมสรรพากร เรียกตรวจภาษีย้อนหลัง 5 ปี ผู้มีชื่อเกี่ยวข้อง และหลังจากนี้จะหารือพล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา รมว.ยุติธรรม ประธานศอตช. ว่าจะบูรณาการหน่วยงานตรวจสอบกรณีนี้หรือไม่

การปล่อยเอกสารลับในเครือข่ายออนไลน์ส่งผลสะเทือนเขย่าโลก ไม่ว่าจะเป็นกรณีวิกิลีกส์ เว็บไซต์ที่ตั้งขึ้นมาเพื่อเผยแพร่เอกสารลับของรัฐบาลประเทศต่าง ๆ โดยอ้างว่าใครก็ไม่สามารถติดตามได้ว่ามาจากไหน

เดือนเมษายน 2553 เริ่มเป็นที่รู้จักเปรี้ยงปร้าง เมื่อแพร่คลิปเครื่องบินสหรัฐฯโจมตีกรุงแบกแดด เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2550 ที่มีพลเรือนอิรักเสียชีวิตจำนวนมาก ต่อด้วยเอกสารลับปฏิบัติการทางทหารในต่างแดนหลายแห่ง

ยิ่งฮือฮาเพิ่มอีกเมื่อมีการเปิดเอกสารลับทางการทูตกว่า 1 แสนหน้าของกระทรวงการต่างประเทศ จนกระทบความสัมพันธ์หลายประเทศ และจูเลียน อาสซานจ์ ผู้ก่อตั้ง ถูกออกหมายจับ หลายประเทศสั่งบล็อกการเข้าถึงเว็บไซต์นี้ซ้ำด้วยกรณีเอ็ดเวิร์ด สโนว์เดน ในปี 2556 เมื่ออดีตนักวิเคราะห์ข่าวกรอง สำนักงานความมั่นคงแห่งชาติ(เอ็นเอสเอ) และอดีตลูกจ้างซีไอเอ ชาวอเมริกันผู้นี้ ปล่อยข้อมูลให้หนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียน ของอังกฤษ เปิดโปง ปฏิบัติการสอดส่องข้อมูลชาติต่าง ๆ ทั้งที่เป็นศัตรูคู่แข่งขันหรือกระทั่งพันธมิตร

สโนว์เดนหลบหนีการจับกุมและถูกยกเลิกหนังสือเดินทาง เขาใช้ชีวิตหลายวันในพื้นที่รอเปลี่ยนเครื่องของสนามบินในรัสเซีย ระหว่างรอคำขอลี้ภัยจากประเทศที่พร้อมอ้าแขนรับ ขณะที่สหรัฐฯกดดันไปทั่วโลก

ทั้งนี้ ข้อมูลที่ถูกเปิดโปงยังเป็นเพียงข้อมูลดิบที่ยังไม่ได้แยกแยะและชี้ชัด ว่าธุรกรรมใดเป็นเรื่องปกติธุระ อันไหนเป็นเรื่องเงื่อนงำการฟอกเงิน หลบเลี่ยงภาษี

แต่ประกายไฟนี้ลามไหม้ไปทั่วทั้งโลกแล้ว

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 36 ฉบับที่ 3,146 วันที่ 7 - 9 เมษายน พ.ศ. 2559