จัดระเบียบ ‘องค์การมหาชน’ คุมเข้ม ‘แต่งตั้ง-ถลุงงบ’
"องค์การมหาชน" ฟังทางนี้ !!!
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2561 ที่มี “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี” นั่งหัวโต๊ะ มีมติเห็นชอบ “แนวทางการควบคุมดูแลกิจการของคณะกรรมการองค์การมหาชน” ตามที่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ(ก.พ.ร.) เสนอ และให้ยกเลิกแนวทางเดิม ตามมติครม.เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2552
สาระสำคัญหลัก ของเรื่องนี้มี 2 ส่วน ส่วนแรกเป็นการควบคุมค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรขององค์การมหาชน ไม่ให้เกินกว่า 30% ของงบประมาณค่าใช้จ่ายตามแผนการใช้จ่ายที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการองค์การมหาชนในปีงบประมาณ ยกเว้นองค์การมหาชนที่มีมติครม. กำหนดไว้เป็นการเฉพาะ
อีกส่วนคือ ข้อเสนอแนวทางให้กับองค์การมหาชนแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1. แนว ทางที่ต้องปฏิบัติ และ 2. แนวทางที่เป็นคำแนะนำ โดย ก.พ.ร. ให้เหตุผลว่า เพราะองค์การมหาชน ในยุคนี้ ยังใช้แนวทางการบริหารแบบเดิมตั้งแต่ 19 พฤษภาคม 2552 แต่ขณะนี้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. 2559 แล้ว ซึ่งในกฎหมายใหม่มีการปรับปรุงแนวทางปฏิบัติงานขององค์การมหาชน ให้เป็นไปตามเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
สำหรับเรื่องที่ไม่ได้ระบุในกฎหมายใหม่ แต่ก.พ.ร.รวบ รวมมาจาก 3 ส่วน คือ 1. แนว ทางการบริหารจัดการที่ดีของคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ 2. บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลัก ทรัพย์แห่งประเทศไทย และ 3. คณะกรรมการในหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนอื่น
จนออกมาเป็น “แนวทางที่เป็นคำแนะนำ” ที่องค์การมหาชนควรปฏิบัติตาม
ที่น่าสนใจ ได้แก่ เรื่องของการแต่งตั้งกรรมการ ที่ปรึกษา หรืออนุกรรมการ ไม่ให้แต่งตั้ง ผู้อำนวยการที่เพิ่งพ้นตำแหน่งไม่ถึง 1 ปี เข้ามาเป็นที่ปรึกษาขององค์การมหาชน ยกเว้นมีเหตุจำเป็นพิเศษ
จุดนี้ระบุเหตุผลว่า “เพื่อป้องกันการขัดกันระหว่างผลประโยชน์ส่วนตัวกับผลประโยชน์ส่วนรวม ตามพ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการขัดกันระหว่างผลประโยชน์”
คำแนะนำต่อไป กำหนดระเบียบการจ่ายค่าตอบแทนพิเศษตามผลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ที่ขึ้นอยู่กับผลประกอบการขององค์การมหาชน และกำหนดตัวชี้วัดประสิทธิภาพขององค์การมหาชน โดยพิจารณาจากต้นทุนต่อหน่วยเปรียบเทียบกับหน่วยงานที่ปฏิบัติหน้าที่คล้ายคลึงกัน เพื่อให้องค์การมหาชนมีต้นทุนต่อหน่วยที่ตํ่ากว่า หรือผลผลิตที่สูงกว่าหากมีค่าใช้จ่ายเท่ากัน และกำกับให้องค์การมหาชนบริหารการเงินอย่างมีประสิทธิภาพ มีการลดค่าใช้จ่ายหรือหารายได้เพื่อลดการพึ่งพางบประมาณแผ่นดิน
กำหนดให้ใช้ระบบสัญญาจ้างกับเจ้าหน้าที่ทุกตำแหน่งโดยพิจารณาระยะเวลาของสัญญาจ้างตามความเหมาะสมกับลักษณะงาน โดยให้มีการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อประกอบการพิจารณาเลื่อนเงินเดือน ตำแหน่ง และการเลิกจ้าง
“รวมทั้งกำหนดระเบียบการจ่ายค่าตอบแทนพิเศษตามผลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ โดยมีหลักเกณฑ์การจ่ายเงินชัดเจนหากปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า โดยประกาศนโยบายการจ่ายค่าตอบแทนพิเศษว่าขึ้นอยู่กับผลประกอบการในภาพรวมขององค์การไม่จำเป็นต้องจ่ายตามผลการปฏิบัติงานทุกปี”
“และให้มีการเปิดเผยข้อมูลและความโปร่งใสในการดำเนินการกิจการในรายงานประจำปี หรือเว็บไซต์ขององค์ การมหาชน อาทิ แผนยุทธศาสตร์ โครงการการลงทุน งบการเงิน รายงานทางการเงิน การจัดซื้อจัดจ้าง ข้อบังคับหรือระเบียบ ของหน่วยงาน และรายงานผลการประเมินความคุ้มค่าในการดำเนินงาน”
ส่วนแนวทางการบริหารการประชุม แนวทางเสนอว่า กำหนดให้มีการประชุมคณะกรรมการโดยไม่มีผู้อำนวยการร่วมด้วยไม่น้อยกว่า 1 ครั้งภายใน 1 ปี เพื่อให้มีการแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ รวมทั้งให้เพิ่มการกำหนดจำนวนครั้งในการเข้าร่วมประชุมขั้นตํ่าไว้ในข้อบังคับขององค์การมหาชน
“หากกรรมการขาดการประชุมเกิน 3 ครั้ง ติดต่อกันโดยไม่มีเหตุสมควร ให้ถือว่ากรรมการผู้นั้นไม่ประสงค์ที่จะเป็นกรรมการอีกต่อไป ถือว่าบกพร่องต่อการปฏิบัติหน้าที่ อาจจะเสนอต่อรัฐมนตรีผู้รักษาการให้กรรมการผู้นั้นพ้นจากตำแหน่ง เพราะที่ผ่าน มาการประชุมคณะกรรมการยังไม่มีกำหนดหลักเกณฑ์ในเรื่องนี้”
แหล่งข่าวระดับสูงในรัฐบาล เล่าให้ฟังว่า การจัดระเบียบขององค์การมหาชนครั้งนี้ เกิดจากภาระงบประมาณขององค์การมหาชนบางแห่ง ยังพึ่งพางบประมาณแผ่นดินเป็นหลักและมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับมีข้อเสนอจากสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) เรื่องการปฏิรูปองค์การมหาชน ที่ระบุว่า มีการจัดสรรงบประมาณแผ่นดินให้กับองค์การมหาชนทั้ง 39 แห่ง ตั้งแต่งบ ประมาณปี 2544-2558 รวม 126,929 ล้านบาท"
“รายงานสปช.ระบุด้วยว่า เงินเดือนและประโยชน์ตอบแทนอื่นของผู้บริหารองค์การมหาชนมีอัตราค่อนข้างสูง คือ ประมาณ 130,000-296,440 บาทต่อเดือน เมื่อเปรียบเทียบกับอัตราเงิน เดือนและเงินประจำตำแหน่งของนายกรัฐมนตรี ได้รับเงินเดือน 75,590 บาท และเงินประจำตำแหน่ง 50,000 บาท รวม 125,590 บาทต่อเดือน”
นี่คงพูดได้ว่า เป็นสัญญาณ การจัดระเบียบองค์การมหาชนที่ชัดเจน นับจากวันที่ 6 มกราคม 2558 ที่ “พล.อ.ประยุทธ์” สั่งการในที่ประชุมครม. ให้รอง นายกฯวิษณุ เครืองาม และสำนักงานก.พ.ร. “ทบทวนความจำเป็นในการมีอยู่ขององค์การมหาชน” ที่มีอยู่ในปัจจุบัน โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ที่สอดคล้องและเหมาะสมกับงบประมาณที่ได้รับการจัดสรร
องค์กรต้านคอร์รัปชันหนุน จัดระเบียบองค์การมหาชน
นายมานะ นิมิตมงคล เลขาธิการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ให้สัมภาษณ์กับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า เห็นด้วยกับการจัดระเบียบองค์การมหาชนเพราะมีจำนวน มาก และมีปัญหาจำนวนมากเช่นกัน หลายแห่งไม่มีประ สิทธิภาพในการทำงาน ไม่มีการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส
“เป็นเรื่องที่สมควร จัดระเบียบ เพราะถ้าองค์การมหาชนที่หมดความจำเป็นหรือไม่สามารถพัฒนาตัวเองให้มีประสิทธิภาพให้เกิดความโปร่งใส ก็ควรยุบ หรืออาจจะสร้างขึ้นมาใหม่ แต่รัฐบาลต้องตระหนักเสมอว่าหน่วยงานของรัฐก็ไม่ควรขยายบท บาทเทียบเท่าเอกชนมากเกินไปเพราะทำลายระบบตลาด” นายมานะกล่าว
|รายงาน... จัดระเบียบ ‘องค์การมหาชน’ คุมเข้ม ‘แต่งตั้ง-ถลุงงบ’
|โดย...จีรพงษ์ ประเสริฐพลกรัง
|เซกชั่นการเมือง หน้า 14 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3371 ระหว่างวันที่ 3-6 มิ.ย.2561
