ทางออกนอกตำรา : ผูกงบประมาณ 3 ล้านล้าน มัดใจท้องถิ่น นักการเมืองคางเหลือง
บอกได้คำเดียวว่า ไม่ว่าใคร พรรคไหนมาเป็นรัฐบาล งบรายจ่ายรายกระทรวง จะถูกมัดไว้กับสิ่งที่อนุมัติชุดนี้ ยกเว้นจะมีมือดีมา “ตั้งงบกลางปี” หาเงินก้อนโต มาใช้จ่ายพิเศษ นอกเหนือจากงบประมาณชุดนี้ที่ถูกล็อกคอไว้ ซึ่งผมขอรับประกันซ่อมฟรีว่า รูปแบบนี้ “มีแน่นอน”
เรื่องงบประมาณแผ่นดินถือเป็นเรื่องใหญ่ แต่ดูเหมือนใครต่างไม่ค่อยเหลียวหน้ามามอง
[caption id="attachment_285598" align="aligncenter" width="503"]
ผมขออนุญาตพาผู้อ่านมา “เบิ่งตา” มองการจัดสรรทรัพยากรด้านการเงินของประเทศ ที่ ครม.ลุงตู่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นำทีมโดย “สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” รองนายกฯ “อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์” รมว.คลัง จัดสรรพกำลัง โดยมี “วิสุทธิ์ ศรีสุพรรณ” รมช.คลัง เป็นตัวกำกับเกมในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2562 รอบนี้ หน่วยงานราชการมีการตั้งเรื่องขอมาสิริรวมถือว่า ก้อนโตที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นในการเสนอตั้งงบ เพราะสูงลิ่วถึง 5 ล้านล้านบาท
แต่สำนักงบประมาณกับกระทรวงการคลังจัดการปรับลด ตัดลง อย่างมีศิลปะให้สอดรับกับแผนยุทธศาสตร์ประเทศ 20 ปี และตัดงบที่มีความซ้ำซ้อนในการจ่ายงบประมาณของหน่วยงานราชการออก จนกรอบวงเงินเหลือแค่ 3 ล้านล้านบาท สูงกว่าปี 2561อยู่แค่ 1 แสนล้านบาท เรียกว่าตัดกันแบบเฉือนเนื้อจากที่เสนอมาก้อนโตไป 2 ล้านล้านบาท
เป็นงบประมาณขาดดุล 4.5 แสนล้านบาท เท่ากับงบประมาณในปี 2561 งบปี 2562 มีการประมาณการรายได้ 2.55 ล้านล้านบาท และกำหนดวงเงินกู้เพื่อชดเชยการขาดดุลไว้ 4.5 แสนล้านบาท เท่ากับในปี 2561 คิดเป็นสัดส่วน 2.6% ของจีดีพี
[caption id="attachment_285599" align="aligncenter" width="503"]
ผมซอยย่อยงบก้อนนี้ออกมเป็นงบรายจ่ายประจำ 2.26 ล้านล้านบาท คิดเป็น 74.4% งบเพื่อการลงทุน 6.6 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 510.8 ล้านบาท คิดเป็น 22% ของงบประมาณ งบจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้ 7.82 หมื่นล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 8736.8 ล้านบาท หรือลดลง 10% คิดเป็นสัดส่วน 2.6% ของงบ
กรอบงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2562 ยังเน้นเรื่องการปฏิรูปต่อเนื่อง เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน การลดความเหลื่อมล้ำ และการนำพาประเทศไปสู่เศรษฐกิจดิจิตอล การปฏิรูปเศรษฐกิจฐานราก จะจัดให้มีงบพัฒนารายภาคทั้ง 6 ภาค มีงบจังหวัดและกลุ่มจังหวัดเหมือนปีที่ผ่านมา โดยงบเพื่อการปฏิรูปมีรวมกันถึง 1 ล้านล้านบาท
เมื่อดูรายกระทรวงพบว่า กระทรวงศึกษาธิการ ได้รับการจัดสรรมากสุด 4.8 แสนล้านบาท กระทรวงมหาดไทย 3.73 แสนล้านบาท กระทรวงการคลัง 2.42 แสนล้านบาท
กระทรวงคมนาคมหน่วยงานที่ถือว่าลงทุนมากสุดกลับได้รับจัดสรร 209,323 ล้านบาท ลดลงจากปี 2561 อยู่ประมาณ 2% จากที่ได้รับการจัดสรร 213,389 ล้านบาท แบ่งเป็น ส่วนราชการ 183,732 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนประมาณ 9% และรัฐวิสาหกิจ 25,590 ล้านบาท ลดลงประมาณ 42%
[caption id="attachment_285600" align="aligncenter" width="461"]
งบของกระทรวงคมนาคมที่ได้รับอนุมัติ ส่วนใหญ่จะเน้นการลงทุนในพื้นที่ระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก(EEC), โครงการไทยแลนด์ริเวียร่า โครงการรถไฟฟ้าสายสีส้ม และโครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพู ความปลอดภัยบนท้องถนน และถนนเชื่อมเมือง ฯลฯ
กรมทางหลวงได้รับการจัดสรร 119,091 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2561 ที่วงเงินอยู่ที่ 105,746 ล้านบาท ส่วนกรมทางหลวงชนบทได้รับการจัดสรรงบ 48,089 ล้านบาท จากปี 2561 ที่ได้ 46,335 ล้านบาท
เมื่อดูการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีตามยุทธศาสตร์ 7 ด้าน มีการจัดสรรให้กับยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ 8.38 แสนล้านบาท คิดเป็น 27.9% ของงบทั้งหมด
รองลงมาคือการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพคนมากที่สุด เป็นวงเงิน 5.6 แสนล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 18.7% ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ 4.06 แสนล้านบาท 13.6%
[caption id="attachment_285601" align="aligncenter" width="503"]
ยุทธศาสตร์ด้านการแก้ไขปัญหา ความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้าง การเติบโตจากภายใน 3.97 แสนล้านบาท 13.2% และยุทธศาสตร์ด้านการจัดการน้ำและสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิต ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน 1.17 แสนล้านบาท หรือ 3.9% ของงบประมาณ
ขณะเดียวกันเมื่อพิจารณาในระดับท้องถิ่นระดับจังหวัดจะพบนัยบางประการที่สะท้อนจุดยืนของรัฐบาลลุงตู่ที่ต้องการ นั่นคือ การจัดสรรงบประมาณในปี 2562 มีการกำหนดการจัดสรรงบประมาณให้กับกลุ่มจังหวัด และจังหวัดแบบบูรณาการวงเงิน 27,981.6 ล้านบาท เพิ่มจาก 24,996.4 ล้านบาท ในปี 2561
มีการกำหนดขีดเส้นลงไปว่า ในการจัดสรรงบประมาณลงท้องถิ่นต้องการให้เกิดการลงทุนในท้องถิ่นมากขึ้น จึงเพิ่มจำนวนการจัดสรรรายได้ภาครัฐให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในสัดส่วน 29.5% ของรายได้สุทธิของรัฐบาล (ไม่รวมเงินกู้) คิดเป็นวงเงิน 7.52 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น จากงบประมาณปี 2561 ประมาณ 3.16 หมื่นล้านบาท
ในการนี้ กำหนดว่าจะต้องจัดสรรเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2.76 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น 1.29 หมื่นล้านบาท คิดเป็น 4.9%
จัดสรรแบบมัดใจคนแบบนี้ บอกอะไรเราบ้างมั้ยครับ
คอลัมน์ : ทางออกนอกตำรา| โดย...บากบั่น บุญเลิศ | ฉบับ 3370 ระหว่างวันที่ 31 พ.ค.- 2 มิ.ย.2561
