น่านแซนด์บอกซ์ ดูแลป่า-คน-ยกระดับเกษตร

“รักษ์ป่าน่าน” หลังรัฐบาลชุดปัจจุบัน อนุมัติให้จังหวัดน่านเป็นตัวอย่างโครงการทดลอง (Nan Sandbox) ในการจัดการปัญหาป่าต้นนํ้าเสื่อมสภาพ บนพื้นที่สูงชัน (เขาหัวโล้น) ภายใต้คณะกรรมการขับเคลื่อนปฏิรูป เพื่อรองรับการปรับเปลี่ยนตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน (เมื่อ 8 พฤศจิกายน 2560)

“บัณฑูร ลํ่าซำ” ประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหารธนาคารกสิกรไทย และในฐานะประธานคณะดำเนินงานได้ร่วมประชุมกับผู้นำ 99 ตำบลในจังหวัดน่าน โดย “บัณฑูร” ระบุว่า โจทย์ของการหารือคือ ขอให้ผู้นำทั้ง 99 ตำบล นำภาพโฉนดที่ดินและตัวเลขพื้นที่ที่ทำร่วมกับสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิศาสตร์สนเทศ (Gisda) และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อให้แต่ละตำบลนำกลับไปดู แล้วยืนยันกลับมาว่า ถูกต้องหรือไม่ พร้อมให้ประชาชนมีข้อเสนอการจัดสรรที่ดินทำกินบนพื้นที่ของตัวเองใน 99 ตำบล และให้ระบุวงเงินชดเชยที่ต้องการในช่วง 2 ปี เพื่อซื้อเวลาหยุดปลูกข้าวโพด โดยที่ต้องเป็นข้อเสนอ ที่รัฐยอมรับได้ คือ “รัฐได้ป่า ประชาชนได้ทำกิน” โดยไม่มีใครทำผิดกฎหมายอีกต่อไปถ้าตกลงกันได้คือจุดเริ่มต้นใหม่ (Set Zero)

[caption id="attachment_252577" align="aligncenter" width="503"] บัณฑูร ลํ่าซำ ซีอีโอธนาคารกสิกรไทย บรรยายโครงการทดลอง (Nan Sandbox) ในการจัดการปัญหาป่าต้นนํ้าเสื่อมสภาพ[/caption]

ข้อเสนอระหว่างรัฐกับประชาชน 99 ตำบลในจังหวัดน่านคือ ป่าสงวน 100% ขณะนี้เหลือ 72% ซึ่งต้องมีพื้นที่ป่าที่ถูกทำลายกลับมาให้ปลูกเป็นป่าได้บ้างแต่คนยังมีสิทธิทำกินในป่าสงวน เพราะในเนื้อที่จำกัดจะปลูกพืชเชิงเดี่ยวนั้น คนจะอยู่ไม่ได้ จึงต้องมีเงินชดเชย เพื่อซื้อเวลาให้ชาวบ้านระหว่างปลูกพืชอื่น โดยสามารถทำกินบนพื้นที่ที่น้อยลง

“บัณฑูร”บอกว่า ส่วนตัวไม่รู้ตัวเลข แต่เป็นตุ๊กตาในพื้นที่ 28% ซึ่งมีแต่เขาหัวโล้นเอาคืนมาปลูกป่า 13% ได้ไหม แต่ยังมีพื้นที่ทำกิน ส่วนอีก 10% เป็นที่ดินปลูกพืชแล้ว ให้แต่ละตำบลลองคำนวณรายได้ที่ต้องการเพื่อประคองชีวิต ตอนนี้รัฐเปิดประตูให้ทำ 
ถือเป็นครั้งแรกที่รัฐดึงเจ้าหน้าที่ทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้องมาทำงานเป็นทีม ถ้าน่านทำได้ก็จะเป็นความสำเร็จโครงการประชารัฐที่รัฐกับประชาชนสามารถตกลงกันได้และจะเป็นต้นแบบของการแก้ไขปัญหาในพื้นที่อื่นของประเทศต่อไป

ประเด็นใหญ่ คือ จะตกลงตัวเลขพื้นที่ได้หรือไม่ และความเป็นไปได้ในการจะแก้ไขกฎหมาย เพื่อให้ข้อตกลงเป็นไปได้... ผมนั่งรอชาวบ้านว่าต้องการให้ชดเชยเท่าไร อยากให้คิดใหญ่และมีชีวิตที่มีอนาคตที่ดีสำหรับลูกหลานและรักษาธรรมชาติ

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 38 ฉบับที่ 3,334 วันที่ 25 - 27 มกราคม พ.ศ. 2561