thansettakij
thansettakij
เปิดผลแล็บสารหนูข้าวแม่สาย 10 ตัวอย่าง ต่ำกว่าค่า Codex ทุกตัวอย่าง

เปิดผลแล็บสารหนูข้าวแม่สาย 10 ตัวอย่าง ต่ำกว่าค่า Codex ทุกตัวอย่าง

มทร.ล้านนา เปิดผลแล็บสุ่มตรวจข้าวแม่สาย 10 ตัวอย่าง พบสารหนูรวมต่ำกว่าเกณฑ์ Codex ทั้งหมด ข้าวขาว-ข้าวกล้องผ่านมาตรฐาน กางงานวิจัย 13 ปีเทียบข้าวไทย พร้อมเตือนรัฐเร่งแก้มลพิษต้นทาง

KEY

POINTS

  • ผลการตรวจวิเคราะห์ข้าว 10 ตัวอย่างจาก อ.แม่สาย จ.เชียงราย พบปริมาณสารหนูรวมต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากล (Codex) ทุกตัวอย่าง
  • ข้าวกล้องมีสารหนูเฉลี่ย 0.120 มก./กก. และข้าวขาวมีค่าเฉลี่ย 0.102 มก./กก. ซึ่งทั้งสองชนิดอยู่ในระดับที่ปลอดภัยตามเกณฑ์ที่กำหนด
  • ปริมาณสารหนูที่พบในข้าวจากแม่สายอยู่ในช่วงเดียวกับที่เคยตรวจพบในข้าวจากพื้นที่อื่นของประเทศไทย และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยจากงานวิจัยในอดีตหลายฉบับ
  • ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าแม้ผลตรวจจะผ่านเกณฑ์ แต่ภาครัฐยังจำเป็นต้องแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ต้นทางเพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยอาหารในระยะยาว

เปิดตัวเลขแล็บสุ่มตรวจ 10 ตัวอย่าง "ผ่าน Codex ฉลุย"

ผศ.ดร.กนกพงษ์ ศรีเที่ยง อาจารย์ประจำสังกัดคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา (มทร.ล้านนา) เชียงราย เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ถึงผลตรวจวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการมหาวิทยาลัย สะท้อนข้อมูลสำคัญต่อสถานการณ์ความกังวลเรื่องสารหนูในข้าวพื้นที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย หลังสุ่มเก็บตัวอย่างข้าวจากกองผลผลิตของเกษตรกรโดยตรง รวม 10 ตัวอย่าง ครอบคลุม 4 ตำบล ได้แก่ เกาะช้าง ศรีเมืองชุม เวียงพางคำ และแม่สาย พบว่าทุกตัวอย่างมีปริมาณสารหนูรวมต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานโคเด็กซ์ (Codex)

ผศ.ดร.กนกพงษ์ ศรีเที่ยง อาจารย์ประจำสังกัดคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา (มทร.ล้านนา) เชียงราย

สำหรับการตรวจวิเคราะห์ครั้งนี้แบ่งเป็นข้าวกล้อง 3 ตัวอย่าง และข้าวขาว 7 ตัวอย่าง โดยตรวจหาปริมาณสารหนูรวม (Total Arsenic) เพื่อประเมินสถานการณ์ความปลอดภัยของผลผลิตข้าวในพื้นที่ สำหรับมาตรฐาน Codex กำหนดปริมาณสารหนูรวมสูงสุดในข้าวขัดสีไม่เกิน 0.20 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg) และข้าวกล้องไม่เกิน 0.35 mg/kg

“ผลตรวจพบว่า ข้าวกล้อง 3 ตัวอย่าง มีสารหนูรวมเฉลี่ย 0.120 mg/kg อยู่ในช่วง 0.091-0.136 mg/kg ส่วนข้าวขาว 7 ตัวอย่าง มีค่าเฉลี่ย 0.102 mg/kg ต่ำสุด 0.052 mg/kg และสูงสุด 0.157 mg/kg ซึ่งทั้งสองกลุ่มยังอยู่ต่ำกว่าเกณฑ์ Codex ทุกตัวอย่าง ซึงผลวิเคราะห์ข้าวจากแม่สายทั้ง 10 ตัวอย่าง ไม่พบตัวอย่างใดเกินเกณฑ์มาตรฐาน Codex จึงเป็นข้อมูลสนับสนุนว่าข้าวชุดที่สุ่มตรวจผ่านเกณฑ์ด้านสารหนูรวม”

เทียบงานวิจัย 13 ปี ชี้สารหนูอยู่ในช่วงที่พบในข้าวไทย

นอกจากผลตรวจเฉพาะพื้นที่แม่สาย ยังมีการนำข้อมูลไปเปรียบเทียบกับงานวิจัยปริมาณสารหนูในข้าวไทยย้อนหลังระหว่างปี 2555-2568 เพื่อประเมินว่าค่าที่ตรวจพบมีความแตกต่างจากระดับที่พบในพื้นที่อื่นของประเทศหรือไม่ ข้อมูลวิจัยที่ผ่านมา ได้แก่

  • ปี 2555 การศึกษาใน 10 จังหวัดที่มีผลผลิตข้าวสูง พบข้าวขัดสีมีสารหนูเฉลี่ย 0.128 mg/kg และข้าวกล้องเฉลี่ย 0.193 mg/kg
  • ปี 2556 การศึกษาข้าวทั่วทุกภูมิภาค พบข้าวขาวเฉลี่ย 0.125 mg/kg และข้าวกล้องเฉลี่ย 0.221 mg/kg
  • ปี 2559 การศึกษาข้าวสีหลายชนิด พบสารหนูเฉลี่ย 0.182 mg/kg
  • ปี 2560 การสำรวจตลาดท้องถิ่น 8 โซนในกรุงเทพฯ พบข้าวขาวเฉลี่ย 0.177 mg/kg และข้าวกล้องเฉลี่ย 0.329 mg/kg
  • ปี 2562 การศึกษาในกรุงเทพฯ และปริมณฑล พบข้าวขาวอยู่ในช่วง 0.087-0.294 mg/kg และข้าวกล้อง 0.118-0.517 mg/kg
  • ปี 2568 การศึกษาข้าวในภาคใต้ พบข้าวกล้องมีสารหนูเฉลี่ย 0.217 mg/kg

ผลตรวจ 10 ตัวอย่างต่ำกว่า Codex ฉลุย ยันปลอดภัยบริโภค-ส่งออกได้

เมื่อเปรียบเทียบข้อมูล พบว่าปริมาณสารหนูรวมในข้าวจากแม่สายอยู่ในช่วงเดียวกับที่เคยตรวจพบในข้าวจากพื้นที่อื่นของประเทศไทย และมีค่าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของงานวิจัยหลายชุดที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบดังกล่าวเป็นข้อมูลประกอบการประเมินสถานการณ์ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าข้าวทุกแหล่งผลิตมีความเสี่ยงเท่ากัน เพราะแต่ละงานวิจัยอาจแตกต่างกันทั้งพื้นที่ ชนิดข้าว วิธีสุ่มตัวอย่าง และวิธีวิเคราะห์

มทร.ล้านนา รับบทองค์กรกลางวิชาการ เติมความเชื่อมั่นห่วงโซ่ข้าว

ในมิติการกำกับดูแลความปลอดภัยอาหาร การตรวจสอบสารปนเปื้อนในข้าวมีความสำคัญต่อทั้งตลาดภายในประเทศและตลาดส่งออก โดยเฉพาะเมื่อประเด็นสิ่งแวดล้อมสามารถส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและคู่ค้าระหว่างประเทศได้โดยตรง

ผศ.ดร.กนกพงษ์ ระบุว่า การที่มหาวิทยาลัยเข้ามาดำเนินการสุ่มเก็บและตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างเพิ่มเติม มีส่วนช่วยเติมเต็มข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ในฐานะสถาบันการศึกษาที่มีบุคลากรและเครื่องมือห้องปฏิบัติการรองรับ สามารถนำเสนอผลตามกระบวนการวิเคราะห์ทางวิชาการ เพื่อให้ประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ทั้งนี้ การสร้างความเชื่อมั่นไม่ควรพึ่งพาผลตรวจเพียงครั้งเดียว แต่ต้องอาศัยระบบตรวจสอบที่ต่อเนื่อง โปร่งใส และครอบคลุมตั้งแต่แหล่งผลิต วัตถุดิบ ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ปลายทาง เพื่อรักษามาตรฐานและความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทย

เปิดผลแล็บสารหนูข้าวแม่สาย 10 ตัวอย่าง ต่ำกว่าค่า Codex ทุกตัวอย่าง

เตือนรัฐแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมต้นทาง 

"แม้ผลตรวจข้าวแม่สายทั้ง 10 ตัวอย่างจะอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่ไม่ได้หมายความว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่จะหมดไป หรือรับประกันได้ว่าผลผลิตในอนาคตจะไม่มีความเสี่ยง โดยเฉพาะหากยังไม่มีมาตรการจัดการคุณภาพดินและแหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ ภาครัฐควรเร่งจัดการปัญหาที่ต้นทาง ทั้งการตรวจสอบคุณภาพแหล่งน้ำและดิน การติดตามการปนเปื้อนในพื้นที่เกษตรกรรม และการเฝ้าระวังสารตกค้างในผลผลิตอย่างต่อเนื่อง เพราะหากปล่อยให้ปัจจัยเสี่ยงสะสมโดยไม่มีระบบจัดการที่เหมาะสม ก็อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพผลผลิตและความปลอดภัยอาหารในอนาคต"

อย่างไรก็ดีผศ.ดร.กนกพงษ์  กล่าวว่า ผลตรวจวันนี้ผ่านเกณฑ์ ก็ไม่ได้หมายความว่าอีก 2-3 ปีข้างหน้าจะไม่มีปัญหา หากแหล่งน้ำและดินต้นทางยังไม่ได้รับการจัดการอย่างถูกวิธี สารปนเปื้อนก็มีโอกาสสะสมเพิ่มขึ้นได้ สิ่งสำคัญจึงต้องแก้ปัญหาที่ต้นทาง ควบคู่กับการตรวจสอบปลายทางอย่างสม่ำเสมอโจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการสยบกระแสความกังวลเรื่องสารหนูในข้าวแม่สาย แต่คือการวางระบบบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยอาหารที่ตรวจสอบได้ในระยะยาว เพราะความเชื่อมั่นของข้าวไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับผลตรวจในวันนี้เท่านั้น แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการป้องกันความเสี่ยงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ