thansettakij
thansettakij
‘เอกชน-นักวิชาการ’ ประสานเสียง ดันเกษตรแปรรูป พลิกเกมเศรษฐกิจไทย

‘เอกชน-นักวิชาการ’ ประสานเสียง ดันเกษตรแปรรูป พลิกเกมเศรษฐกิจไทย

19 พ.ย. 69 | 04:24 น.
อัปเดตล่าสุด :19 พ.ย. 69 | 04:24 น.

เอกชน-นักวิชาการ ประสานเสียงเศรษฐกิจไทยปี 2569-2570 ยังโตต่ำระดับ 2% แม้มีแรงหนุนจากเศรษฐกิจโลกฟื้นตัว แต่ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์-ไซเบอร์ยังคุกคาม ชี้ไทยต้องเร่ง “Reinvent Thailand” เปลี่ยนจุดแข็งเกษตรและอาหารสู่ Future Food เพิ่มมูลค่า พร้อมดันเกษตรแปรรูปเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่

KEY

POINTS

  • ภาคเอกชนและนักวิชาการเห็นตรงกันว่า เกษตรแปรรูปคือเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ที่จำเป็นต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยที่กำลังเติบโตในระดับต่ำ
  • เสนอให้ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยียกระดับภาคเกษตรตลอดห่วงโซ่การผลิต เพื่อเปลี่ยนจากการขายวัตถุดิบเป็นการสร้างสินค้ามูลค่าสูง เช่น อาหารอนาคตและอาหารเพื่อสุขภาพ
  • การผลักดันเกษตรแปรรูปเป็นการต่อยอดจากจุดแข็งเดิมของประเทศ ซึ่งมีศักยภาพเพิ่มสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจใน GDP ได้ถึง 20-30% และอาจทำให้ไทยเป็นศูนย์กลางเกษตรสมัยใหม่ของภูมิภาค

เศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญโจทย์สำคัญจากการเติบโตที่ยังอยู่ในระดับต่ำ ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างการค้าและอุตสาหกรรม โดยมุมมองจากภาคเอกชนและนักวิชาการเห็นตรงกันว่า ไทยไม่สามารถพึ่งพาเครื่องยนต์เศรษฐกิจเดิมได้อีกต่อไป แต่ต้องเร่งยกระดับจุดแข็งที่มีอยู่ พร้อมเติมเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างเครื่องยนต์ใหม่ให้เศรษฐกิจเติบโตได้อย่างยั่งยืน

นายวิศิษฐ์ ลิ้มลือชา นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป และนายกสมาคมการค้าอาหารอนาคตไทย เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า เศรษฐกิจไทยปี 2570 มีโอกาสปรับตัวดีขึ้นจาก 2 ปัจจัยหลัก คือ การฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก และการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ “Reinvent Thailand” (ปรับโฉมประเทศไทย) อย่างจริงจัง เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมดั้งเดิมและต่อยอดอุตสาหกรรมใหม่

ขณะที่ รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ประเมินว่า เศรษฐกิจไทยปี 2569 มีโอกาสขยายตัวราว 2% และปี 2570 ยังใกล้เคียงกันที่ 2% บวกลบ 0.1% โดยมีโอกาสขยายตัวได้อีก 0.1-0.2% หากปัจจัยบวกเอื้ออำนวย สะท้อนว่าเศรษฐกิจไทยยังมีข้อจำกัดในการเร่งตัว

ปัจจัยบวกสำคัญคือ หากความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านคลี่คลายลงหลังการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ จะช่วยให้ราคาน้ำมันโลกมีเสถียรภาพมากขึ้น แต่ความเสี่ยงใหม่ที่ต้องจับตาคือภัยคุกคามทางไซเบอร์ ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และการเข้าสู่เศรษฐกิจดิจิทัล

‘เอกชน-นักวิชาการ’ ประสานเสียง ดันเกษตรแปรรูป พลิกเกมเศรษฐกิจไทย

ชูเกษตรแปรรูป ปั้นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่

อย่างไรก็ดีประเด็นที่นายวิศิษฐ์ และดร.อัทธ์ให้น้ำหนักสอดคล้องกันคือ การยกระดับเกษตรและอาหาร ให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ โดยนายวิศิษฐ์เสนอให้ไทยยกระดับภาคเกษตรตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ตั้งแต่การพัฒนาพันธุ์พืช เทคโนโลยีลดต้นทุน การบริหารวัตถุดิบ ไปจนถึงการแปรรูปเพิ่มมูลค่า และต่อยอดสู่ Future Food, Health Food และสินค้าเพื่อรองรับกระแส Longevity

ด้าน รศ.ดร.อัทธ์ มองว่า อุตสาหกรรมเกษตรและอาหารแปรรูป  คือ New Growth Engines หรือเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ที่แท้จริงของไทย เพราะเป็นจุดแข็งที่ประเทศมีฐานพร้อมอยู่แล้ว ต่างจากการมุ่งหวัง AI หรือ EV ซึ่งไทยยังไม่ได้มีความเชี่ยวชาญในระดับเดียวกับประเทศผู้นำ โดยเฉพาะบทเรียนจากการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่ผู้ประกอบการ SME และซัพพลายเออร์บางส่วนปรับตัวไม่ทัน

ดังนั้นโจทย์สำคัญคือการนำ AI นวัตกรรมการแปรรูป และเทคโนโลยีลดคาร์บอนมาเติมเต็มภาคเกษตร เพื่อเปลี่ยนจากการขายวัตถุดิบขั้นต้นไปสู่สินค้ามูลค่าสูง ทั้งอาหารแห่งอนาคต อาหารเพื่อสุขภาพ และอาหารเชิงรักษา ซึ่งหากทำได้สำเร็จ ภาคเกษตรแปรรูปมีศักยภาพขยายสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ถึง 20-30% ของ GDP จากปัจจุบันที่ภาคเกษตรมีสัดส่วนไม่ถึง 10%

เร่งแก้จุดอ่อน SME ต่อยอดไทยสู่ Modern Agricultural Hub

อย่างไรก็ตาม รศ.ดร.อัทธ์ เตือนว่า ไทยไม่ควรมองแต่การสร้างเครื่องยนต์ใหม่ แต่ต้อง “มองเหลียวหลัง” เพื่อแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ทั้งขีดความสามารถของ SME ที่ลดลง การขาดดุลการค้า และการพึ่งพา Import Content สูง โดยยกตัวอย่างข้าวที่แม้เป็นสินค้าส่งออกสำคัญ แต่ยังต้องพึ่งพาเครื่องจักร น้ำมัน และปุ๋ยจากต่างประเทศ ทำให้มูลค่าที่แท้จริงตกอยู่กับคนไทยเพียงบางส่วน

ขณะที่ภาคเอกชนต้องเร่งรักษาความสามารถในการแข่งขัน เรียนรู้และใช้ AI ให้ทัน พร้อม “Learn & Protect” ควบคู่กัน โดยเฉพาะการป้องกันภัยไซเบอร์และการนำ AI ไปใช้จริงในภาคการผลิตและภาคเกษตร เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดต้นทุน

หากไทยสามารถยกระดับเกษตรและอาหารด้วยเทคโนโลยี นวัตกรรม และการลดคาร์บอนได้สำเร็จ มองว่าไทยมีโอกาสต่อยอดสู่การเป็น “Modern Agricultural Hub” ของภูมิภาคและเอเชีย ซึ่งจะเป็นอีกทางเลือกสำคัญในการสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ และลดการพึ่งพาเครื่องยนต์เดิมในระยะยาว