thansettakij
thansettakij
ผวาข้าวเชียงรายปนเปื้อนสารหนู สั่งตรวจด่วน 3 อำเภอ จ่อรับซื้อคืน–ชดเชยเกษตรกร

ผวาข้าวเชียงรายปนเปื้อนสารหนู สั่งตรวจด่วน 3 อำเภอ จ่อรับซื้อคืน–ชดเชยเกษตรกร

18 พ.ย. 69 | 12:00 น.
อัปเดตล่าสุด :18 พ.ย. 69 | 12:00 น.

“ปิยะรัฐชย์” สั่งตรวจข้าวเปลือก 3 อำเภอ "เชียงแสน–เชียงของ–แม่สาย" สร้างความเชื่อมั่นตลาด ด้านกรมส่งเสริมสหกรณ์หารือพาณิชย์ เตรียมมาตรการรับซื้อคืน หวั่นวิกฤติสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนแหล่งน้ำเชียงรายลามกระทบผลผลิตข้าว ลุ้นผลตรวจ 20 พ.ย.นี้ จ่อรับซื้อคืน–ชดเชยเกษตรกร

KEY

POINTS

  • กระทรวงเกษตรฯ สั่งตรวจสอบข้าวเปลือกใน 3 อำเภอของเชียงราย (เชียงแสน, เชียงของ, แม่สาย) เป็นการด่วน หลังพบสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติเกินค่ามาตรฐาน
  • เตรียมมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรและสหกรณ์หากผลตรวจพบการปนเปื้อนเกินมาตรฐาน เช่น การรับซื้อคืน ชดเชยความเสียหาย และการพักชำระหนี้
  • หลายหน่วยงานร่วมมือกันเร่งตรวจหาสารปนเปื้อน โดยคาดว่าจะทราบผลในวันที่ 20 พ.ย. เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภคและกำหนดแนวทางช่วยเหลือต่อไป

นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า จากสถานการณ์สารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติในจังหวัดเชียงรายเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อดิน สัตว์น้ำ และผลผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอเชียงแสน เชียงของ และแม่สาย ซึ่งเป็นแหล่งเพาะปลูกข้าวสำคัญของภาคเหนือ ได้สั่งการให้นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เร่งตรวจสอบข้าวเปลือกที่สหกรณ์รวบรวมและรับซื้อจากสมาชิกและเกษตรกรในพื้นที่เสี่ยง เพื่อประเมินความปลอดภัยและป้องกันผลกระทบต่อการจำหน่ายสินค้าเกษตร

พร้อมมอบหมายให้ประสานกระทรวงพาณิชย์ โดยเฉพาะกรมการค้าภายใน เร่งกำหนดแนวทางช่วยเหลือสหกรณ์และเกษตรกร หากผลตรวจพบสารปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานจนไม่สามารถจำหน่ายข้าวได้ตามปกติ ทั้งมาตรการรับซื้อคืน ชดเชยความเสียหาย รวมถึงการพักชำระหนี้หรืองดคิดดอกเบี้ย เพื่อบรรเทาภาระทางการเงินและรักษาสภาพคล่องของสหกรณ์

จ่อรับซื้อ หากตรวจพบสารปนเปื้อน

“ขณะนี้ได้หารือกับกระทรวงสาธารณสุขในการตรวจสอบสารปนเปื้อนในข้าว เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค และมอบหมายให้อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์หารือกับกระทรวงพาณิชย์ กรมการค้าภายใน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งหาแนวทางช่วยเหลือเยียวยาสหกรณ์และสมาชิก หากตรวจพบสารปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน ต้องพิจารณาว่าจะมีมาตรการรับซื้อคืนหรือชดเชยความเสียหายอย่างไร” 

นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์

ด้านนายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า ได้เร่งดำเนินการตามข้อสั่งการ โดยเบื้องต้นจะสำรวจพื้นที่และปริมาณข้าวที่สหกรณ์รวบรวมไว้ พร้อมหารือกรมการค้าภายในเพื่อเตรียมมาตรการเยียวยา เนื่องจากหากพบข้าวปนเปื้อนจนต้องทำลายทิ้ง ย่อมกระทบทั้งรายได้เกษตรกร สภาพคล่อง และความสามารถในการชำระหนี้ของสหกรณ์ จึงมีแนวทางพิจารณาพักชำระหนี้ งดดอกเบี้ย และชดเชยความเสียหายตามความเหมาะสม

ทั้งนี้ การตรวจสอบมีหน่วยงานร่วมดำเนินการหลายภาคส่วน ทั้งกรมการข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) กรมวิชาการเกษตร รวมถึงกระทรวงสาธารณสุข โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อเร่งตรวจวัดสารปนเปื้อนในสินค้าเกษตร หากพบเกินค่ามาตรฐานจะควบคุมสินค้าและดำเนินมาตรการช่วยเหลือทันที

สำหรับพื้นที่ที่ต้องติดตามเป็นพิเศษ ได้แก่ อำเภอเชียงแสนและเชียงของ รวมถึงสหกรณ์การเกษตรเชียงของ จำกัด และสหกรณ์การเกษตรแม่สาย จำกัด ซึ่งเจ้าหน้าที่ได้เข้าตรวจสอบข้าวที่รวบรวมไว้แล้ว โดยคาดว่าจะทราบผลตรวจในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 หากไม่พบสารปนเปื้อนจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้ซื้อและตลาดข้าวได้อีกทางหนึ่ง

“สิ่งสำคัญอันดับแรกคือความปลอดภัยของผู้บริโภค หากข้าวหรือสินค้าเกษตรใดเข้าข่ายมีสารปนเปื้อน จะต้องระงับและควบคุมสินค้าไว้ทั้งหมด ไม่ให้หลุดเข้าสู่ตลาด ขณะเดียวกันการช่วยเหลือเกษตรกรและสหกรณ์ต้องดำเนินการควบคู่กัน เพื่อไม่ให้ผู้ผลิตต้องแบกรับความเสียหายเพียงฝ่ายเดียวอย่างไรก็ตาม กรมส่งเสริมสหกรณ์ยังแนะนำให้สหกรณ์รับซื้อข้าวจากสมาชิกตามปกติ โดยสหกรณ์ในพื้นที่ยังสามารถเข้าร่วมโครงการสินเชื่อรวบรวมข้าวเปลือกและโครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกได้ตามปกติ"

เปิดตัวเลขการรับซื้อข้าว อาจจะมีการปนเปื้อนสารหนู

ข้อมูลการรวบรวมข้าวปี 2568/2569 พบว่า สหกรณ์การเกษตรเชียงแสน จำกัด รวบรวมข้าวได้ 1,300 ตัน ส่วนปี 2569/2570 เกษตรกรอยู่ระหว่างเก็บเกี่ยว และสหกรณ์เตรียมเริ่มรับซื้อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ขณะที่สหกรณ์การเกษตรแม่สาย จำกัด รวบรวมข้าวปี 2568/2569 ได้ 38,000 ตัน และปี 2569/2570 รับซื้อแล้ว 18,700 ตัน สะท้อนให้เห็นถึงปริมาณผลผลิตที่อาจได้รับผลกระทบหากตรวจพบการปนเปื้อน

นอกจากนี้ หากตรวจพบสารปนเปื้อนในพื้นที่เพาะปลูกของสมาชิก ไม่ว่าจะเป็นนาข้าวหรือพื้นที่เกษตรกรรมอื่น จะต้องประสานกรมวิชาการเกษตรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งวางแนวทางฟื้นฟูดินและกำจัดสารพิษตกค้าง เนื่องจากสารปนเปื้อนบางชนิดสามารถสะสมในดินหรือถูกน้ำพัดพาไปยังพื้นที่อื่น และอาจส่งผลต่อการเพาะปลูกในระยะยาว

ลุ้นผลตรวจสารปนเปื้อนข้าว 20 พ.ย.นี้

ขณะเดียวกัน ยังเตรียมระบบดูแลความมั่นคงทางอาหารให้ประชาชนในพื้นที่ หากจำเป็นต้องนำสินค้าอุปโภคบริโภคจากภายนอกเข้าไปสนับสนุน จะใช้ศูนย์กระจายสินค้าสหกรณ์เป็นกลไกหลัก ประสานเครือข่ายสหกรณ์ทั่วประเทศจัดส่งอาหารจำเป็น ทั้งปลากระป๋อง พืชผัก และสินค้าเกษตรอื่น ๆ ให้ประชาชนอย่างทั่วถึง

สถานการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการตรวจสอบสารปนเปื้อนในข้าว แต่ยังเชื่อมโยงถึงความปลอดภัยผู้บริโภค ความเชื่อมั่นตลาดสินค้าเกษตร รายได้เกษตรกร และเสถียรภาพทางการเงินของสหกรณ์ โดยผลตรวจที่จะทราบในวันที่ 20 พฤศจิกายนนี้ จะเป็นจุดสำคัญในการกำหนดมาตรการควบคุมสินค้าและแนวทางเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบต่อไป