เทคโนโลยี gene editing จุดเปลี่ยนเกษตรไทย ปลดล็อกวิจัยสู่เชิงพาณิชย์ ยกระดับแข่งขันโลก
ผู้เชี่ยวชาญชี้ หลักเกณฑ์รับรอง gene editing เป็นหมุดหมายสำคัญของไทย ช่วยปลดล็อกการลงทุนด้านเทคโนโลยีชีวภาพ หนุนพืชเศรษฐกิจรับมือโลกร้อน เพิ่มรายได้เกษตรกร และเสริมความมั่นคงทางอาหารไทย-โลก
KEY
POINTS
- ประเทศไทยประกาศหลักเกณฑ์รับรองพืชที่ใช้เทคโนโลยีปรับแต่งจีโนม (Gene Editing) ในปี 2567 เพื่อปลดล็อกข้อจำกัดทางกฎหมาย ส่งเสริมการลงทุน และเปิดทางให้นำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้
- เทคโนโลยี GEd เป็นการแก้ไขรหัสพันธุกรรมเดิมของพืชโดยไม่เติมยีนจากสิ่งมีชีวิตอื่น (ต่างจาก GMO) ทำให้มีความปลอดภัยสูงเทียบเท่าการปรับปรุงพันธุ์แบบดั้งเดิมและได้รับการยอมรับมากขึ้น
- มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาพืชเศรษฐกิจสำคัญ เช่น ข้าว มันสำปะหลัง และอ้อย ให้ทนทานต่อโรค ภัยแล้ง และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตรไทยในตลาดโลก
จากการที่ประเทศไทยโดย กรมวิชาการเกษตร ประกาศหลักเกณฑ์รับรองพืชที่พัฒนาด้วยเทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (Genome Editing: GEd) นับเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้การวิจัยด้านพันธุวิศวกรรมสมัยใหม่เริ่มเดินหน้าสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม ท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยีการเกษตรที่กำลังเข้มข้นทั่วโลก คำถามสำคัญคือ GEd จะเป็น "จุดเปลี่ยน" ที่ช่วยยกระดับขีดความสามารถภาคเกษตรไทยได้จริงหรือไม่ และแตกต่างจาก GMO ที่สังคมคุ้นเคยอย่างไร
เพื่อถอดรหัสศักยภาพของเทคโนโลยี GEd ตั้งแต่หลักการทางวิทยาศาสตร์ กรอบกฎหมายใหม่ของประเทศไทย ไปจนถึงโอกาสในการพัฒนาพืชเศรษฐกิจไทยให้รับมือกับโรค แมลง ภัยแล้ง และความผันผวนจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งอาจกลายเป็นหนึ่งในนวัตกรรมสำคัญที่จะขับเคลื่อนเศรษฐกิจการเกษตรไทยในทศวรรษหน้า
กฎหมายปี 2567 หนุนงานวิจัย-การลงทุน คึก
ด้าน รศ. ดร.ศุภชัย วุฒิพงศ์ชัยกิจ อาจารย์ภาควิชาพันธุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อธิบายว่า GEd แตกต่างจาก GMO อย่างชัดเจน GMO คือการนำสารพันธุกรรมจากสิ่งมีชีวิตต่างชนิดมาใส่ในพืช ขณะที่ GEd เป็นเพียงการแก้ไขรหัสพันธุกรรมที่มีอยู่เดิมในสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น เปรียบเสมือนการแก้คำผิดในหนังสือเล่มเดิม โดยไม่มีการเติมยีนจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น จึงได้รับการยอมรับว่ามีความปลอดภัยเทียบเท่าการปรับปรุงพันธุ์แบบดั้งเดิม
“การประกาศหลักเกณฑ์รับรองสิ่งมีชีวิตที่ได้จากการปรับแต่งจีโนมเมื่อปี 2567 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประเทศไทย เพราะที่ผ่านมา นักวิจัย ผู้ให้ทุน และภาคเอกชนต่างชะลอการลงทุนจากความไม่ชัดเจนด้านกฎระเบียบ แต่เมื่อมีกรอบกฎหมายรองรับทั้งด้านพืช สัตว์น้ำ และปศุสัตว์ ทำให้ผลงานวิจัยสามารถเข้าสู่กระบวนการรับรอง ทดสอบ จดทะเบียนพันธุ์ และต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้อย่างเป็นรูปธรรม”
ปักหมุดพืชเศรษฐกิจไทย รับมือโลกร้อน
สำหรับประเทศไทย เทคโนโลยี GEd มีศักยภาพต่อยอดในพืชเศรษฐกิจหลายชนิด ได้แก่ ข้าว มันสำปะหลัง อ้อย ข้าวโพด รวมถึงพืชผักและสมุนไพร เพื่อสร้างพันธุ์ที่ทนโรค ทนแมลง ทนแล้ง ลดการใช้สารเคมี และเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ ปัจจุบันมีงานวิจัยในหลายพืชเศรษฐกิจอยู่ระหว่างพัฒนา และคาดว่าจะมีการออกพันธุ์จาก GEd ภายใน 2 ปีข้างหน้าหากได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง เทคโนโลยี GEd จะเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยยกระดับศักยภาพการแข่งขันของภาคเกษตรไทย เพิ่มรายได้เกษตรกร และสร้างความมั่นคงทางอาหาร ท่ามกลางความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการแข่งขันในตลาดโลก
