ผู้ค้าข้าวโพดโวย ! โรงงานตั้งแง่รับซื้อ-กดราคา หลังรัฐไฟเขียวนำเข้าจากสหรัฐ 1 ล้านตัน

จากที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 เพิ่มโควตาการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ประจำปี 2569 จากเดิมที่มีโควตา 54,700 ตัน ในอัตราภาษี 20% เพิ่มเป็น 1 ล้านตันในอัตราภาษี 0% และปรับระยะเวลานำเข้าจากเดิมเดือนกุมภาพันธ์ถึงสิงหาคมของทุกปี เป็นเดือนกุมภาพันธ์ถึงมิถุนายน ก่อนผลผลิตข้าวโพดของไทยจะออก โดยยังคงมาตรการการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในประเทศ 3 ส่วน ต่อการนำเข้า 1 ส่วน เพื่อไม่ให้กระทบต่อราคาผลผลิตในประเทศ

นายเทอดศักดิ์ ลาภจิตรกุศล นายกสมาคมการค้าพืชไร่ เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า ทางสมาคมได้ส่งหนังสือข้อร้องเรียนจากสมาชิกสมาคมฯ ถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์และอธิบดีกรมการค้าภายใน ถึงปัญหาการขายข้าวโพดให้กับโรงงานอาหารสัตว์ จากการที่มีการปล่อยให้มีการนำเข้าข้าวสาลีเพื่อเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ และจะอนุญาตให้นำเข้าข้าวโพดจากสหรัฐอเมริกาในช่วงเดือนกุมภาพันธ์–มิถุนายน 2569 รวมถึงข้าวโพดจากประเทศสมาชิกอาเซียนในช่วงเดียวกัน ซึ่งเหลือเวลาเพียง 2 เดือนก่อนเปิดการนำเข้า

ทั้งนี้ ปัจจุบันประเทศไทยมีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และวัตถุดิบทดแทนภายในประเทศล้นตลาด ทำให้โรงงานอาหารสัตว์กำหนดเงื่อนไขและวิธีการรับซื้อข้าวโพดที่เป็นอุปสรรคต่อการค้ามากขึ้น โดยสมาชิกได้ให้ข้อมูลถึงอุปสรรคในการขายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เข้าสู่โรงงาน 4 เรื่อง ดังนี้ 1กลุ่มโรงงานผู้ซื้อรายใหญ่ไม่ยอมให้รถขนข้าวโพดไปจองคิวรอหน้าโรงงาน แต่ให้ใช้ระบบเสนอขายตามคิวที่ได้รับผ่านระบบออนไลน์ โดยผู้รวบรวมต้องแย่งกันเสนอขายให้ได้คิวในระบบออนไลน์ ซึ่งเปิดรับซื้อเวลา 16.00 น.

2.กลุ่มโรงงานผู้ซื้อรายใหญ่ไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดว่าจะรับซื้อเท่าไรต่อวัน ขณะที่ผู้รวบรวมส่วนใหญ่ต่างส่งคำเสนอขายทันทีเมื่อระบบเปิด แต่ปรากฏว่าส่วนใหญ่ขายไม่ได้ 3.ผู้รวบรวมต่างสงสัยว่ามีการล็อกคิวรับซื้อ หรือให้คิวพิเศษเฉพาะบางรายบางส่วนหรือไม่ ทำให้เกิดการเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมทางการค้า ซึ่งจะส่งผลกระทบถึงเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดทั่วประเทศ และ4.โรงงานที่ยังใช้ระบบซื้อขายปกติ โดยให้รถไปรอคิวแม้ต้องนอนรอ แต่อย่างน้อยทำให้คนขับรถมีงานทำ มีรายได้ และทำให้รู้ว่าตนเองได้คิวขายแน่นอน

“เวลานี้โรงงานอาหารสัตว์มีการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลดลง ทั้งที่มีการกล่าวอ้างว่าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ผลิตในประเทศไม่พอใช้ ต้องนำเข้าวัตถุดิบมาใช้ทดแทน ทั้งนี้ ปัญหาการค้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในปัจจุบันต้นเหตุมาจากการปล่อยให้นำเข้าข้าวสาลีอาหารสัตว์ และการอนุญาตให้นำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐ ทำให้โรงงานอาหารสัตว์ต่างชะลอการรับซื้อข้าวโพดในประเทศ และกดราคาลง ถึงแม้ภาครัฐจะมีมาตรการขอให้ซื้อข้าวโพดในประเทศตามราคาที่รัฐกำหนด อย่างไรก็ดี ทราบข่าวว่าล่าสุดจะมีเรือ 2 ลำ บรรทุกข้าวโพดปริมาณ 2 แสนตันเข้ามาอีก ทำให้ข้าวโพดในประเทศขายได้ยากขึ้น สมาคมการค้าพืชไร่จึงขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลให้ช่วยแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น เพื่อสร้างความเป็นธรรมทางการค้ามากขึ้น และเพื่อให้เกิดการแข่งขันในการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากเกษตรกรจนสามารถยกระดับราคาข้าวโพดภายในประเทศด้วยกลไกตลาดอย่างแท้จริง”

อนึ่ง สถานการณ์วัตถุดิบอาหารสัตว์สำคัญของโลก “ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์” ผลผลิตโลกมากขึ้น 25 ล้านตัน มากกว่าความต้องการใช้ ประกอบกับสภาวะเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ราคาข้าวโพดตลาดโลกเริ่มอ่อนตัวลง “ข้าวสาลี” ราคาปรับลดลงเล็กน้อยจากค่าเงินที่แข็งค่าขึ้น ผลผลิตรอบใหม่ปรับลดลง 1.6 ล้านตัน ความต้องการลดลง 1 ล้านตัน ราคายังคงอ่อนตัว แต่ต้องระวังสงครามตะวันออกกลางทำให้ค่าน้ำมันและค่าขนส่งสูงขึ้น

“กากถั่วเหลือง” ราคาปรับลดลงจากค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น สหรัฐอเมริกาลดพื้นที่ปลูก ขณะที่จีนชะลอการนำเข้า ในระยะสั้นราคายังคงอยู่ในระดับต่ำต่อเนื่องส่วน “ปลาป่น” ราคาเพิ่งเริ่มปรับลดลงจากที่ปรับสูงขึ้นจากการส่งออกที่ดี