เปิดบทบาท ‘Jobber’ ฟันเฟืองลับ น้ำมันถึงชุมชน-เสี่ยงตึงตัวช่วงวิกฤต

เปิดบทบาท ‘Jobber’ ผู้ค้าน้ำมันคัวกางฟันเฟืองลับทำให้น้ำมันถึงชุมชนแต่เสี่ยงตึงตัวช่วงวิกฤต ตัวแปรสำคัญในระบบน้ำมันไทย

KEY

POINTS

‘จ็อบเบอร์’ คือผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ที่ซื้อน้ำมันจากโรงกลั่นเพื่อกระจายต่อให้ลูกค้ารายย่อย เช่น ปั๊มชุมชน โรงงาน และภาคเกษตร ทำให้พลังงานเข้าถึงพื้นที่ห่างไกล
จ็อบเบอร์มีบทบาทสำคัญในการบริหารสต็อกน้ำมัน โดยสามารถเลือกซื้อในช่วงที่ราคาถูกเพื่อเก็บไว้เก็งกำไร ซึ่งเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจ
ในช่วงวิกฤตพลังงาน การกักตุนหรือชะลอการปล่อยน้ำมันของจ็อบเบอร์เพื่อรอจังหวะราคา อาจเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะน้ำมันตึงตัวหรือขาดแคลนในบางพื้นที่ได้ชั่วคราว

น้ำมันขาดตลาดเป็นปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศไทย หลังจากที่เกิดสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง จากการที่สหรัฐ-อิสราเอลโจมตีอิหร่าน

โดยมีผลทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้รัฐบาล และกระทรวงพลังงานจะพยายามออกมายืนยันว่าน้ำมันในประเทศมีเพียงพอ และล่าสุดมีสต็อกให้ใช้ได้ถึง 103 วัน

แต่ภาพของสถานนีบริการน้ำมัน หรือปั๊มน้ำมันบางแห่งที่ขึ้นป้ายว่าน้ำมันหมด ไม่มีให้เติมก็ยังมีให้เห็นอยู่เป็นจำนวนมาก

ชื่อหนึ่งที่ปรากฏขึ้น และเริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้นในช่วงเวลานี้ก็คือ จ็อบเบอร์ (Jobber)

ทั้งนี้ “ฐานเศรษฐกิจ” จะพาไปทำความรู้จักกับ Jobber ว่ามีบทบาทสำคัญอย่างไร หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับปริมาณน้ำมันที่ขาดตลาด ไม่เพียงพอกับความต้องการของประชาชนหรือไม่

ต้องยอมรับว่า Jobber คือตัวแปรสำคัญในระบบน้ำมันไทย จ็อบเบอร์ ตามกฎหมายไทย เรียกว่า "ผู้ค้าน้ำมันมาตรา 10" ต้องมีปริมาณค้าขั้นต่ำ 2 30,000 ตัน/ปี เป็นผู้ที่ซื้อน้ำมัน "ล็อตใหญ่"

เปิดบทบาท ‘Jobber’ ฟันเฟืองลับ น้ำมันถึงชุมชน-เสี่ยงตึงตัวช่วงวิกฤต

จากโรงกลั่น แล้วนำมากระจายขายต่อให้ลูกค้ารายย่อย เช่น ปั๊มชุมชน โรงงาน และภาคเกษตร

หน้าที่ Jobber

จ็อบเบอร์ทำหน้าที่ส่งน้ำมันไปยังพื้นที่ที่บริษัทใหญ่มีข้อจำกัดในการจัดส่งเช่น ปั๊มขนาดเล็ก / ปั๊มชุมชน โรงงาน / เกษตร จึงเป็นกลไกสำคัญในการทำให้พลังงานเข้าถึงทั่วประเทศ

จ็อบเบอร์ให้ลูกค้าซื้อก่อน จ่ายทีหลังช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กและเกษตรกรสามารถดำเนินกิจการต่อได้โดยไม่ต้องใช้เงินสดทันที

ปัจจุบันประเทศไทยมีจ็อบเบอร์ 243 ราย สะท้อนว่ากลุ่มนี้มีบทบาทสำคัญในระบบกระจายน้ำมันของประเทศ