
จับตาดีลการค้าสหรัฐ จ่อลดภาษี 'ล็อบสเตอร์-แฮม-ไวน์-ผลไม้' เข้าไทย
"อนุทิน-ทรัมป์" มีกำหนดลงนามแถลงการณ์ร่วมความตกลงการค้าต่างตอบแทน กลางเวทีอาเซียนซัมมิตที่มะนิลา เอกชนชี้ซีฟู้ดส่อลดภาษีชัด หมูสดไม่อยู่ในดีล ขณะที่ ILO-จัดซื้อรัฐ ยังเป็นโจทย์ใหญ่ที่ไทยต้องต่อรอง
KEY
POINTS
- ไทยและสหรัฐฯ เตรียมลงนามข้อตกลงการค้าต่างตอบแทน ซึ่งจะนำไปสู่การลดภาษีนำเข้าสินค้าหลายรายการจากสหรัฐฯ
- สินค้าที่คาดว่าจะได้รับการพิจารณาลดภาษี ได้แก่ ล็อบสเตอร์ (จากเดิม 60%), เนื้อสัตว์แปรรูปอย่างแฮม, ไวน์ และผลไม้
- การลดภาษีจะทำให้สินค้านำเข้ามีต้นทุนต่ำลง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการแข่งขันด้านราคาและเกษตรกรในประเทศ
- ข้อตกลงดังกล่าวยังไม่รวมการนำเข้าเนื้อหมูสด แต่สินค้าแปรรูปอย่างแฮมและเบคอนยังอยู่ระหว่างการเจรจา
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา มีกำหนดลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย (Joint Statement on an Agreement Between the United States of America and the Kingdom of Thailand on Reciprocal Trade) ในวันนี้ (17 พ.ย. 2569) ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ระหว่างการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน (ASEAN Summit) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15-17 พฤศจิกายน 2569 นับเป็นความคืบหน้าสำคัญของการเจรจาการค้าระหว่างสองประเทศ และเป็นสัญญาณบวกต่อทิศทางการค้าและการส่งออกของไทย
แหล่งข่าวภาคเอกชน เปิดเผยว่า ข้อตกลงการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐครั้งนี้มีลักษณะคล้ายความตกลงการค้าเสรี (FTA) โดยตัวเลขภาษีที่คาดว่าไทยจะได้รับไม่น่าจะเสียเปรียบประเทศคู่แข่ง โจทย์สำคัญคือไทยต้องไม่อยู่ในสถานการณ์ที่ไม่รู้เงื่อนไขทางการค้าในอนาคต เพราะเมื่อมีความชัดเจนแล้ว ภาคธุรกิจจะวางแผนและปรับตัวได้ง่ายขึ้น แต่ผลลัพธ์สุดท้ายต้องไม่ทำให้ไทยเสียเปรียบประเทศอื่นมากเกินไป
ซีฟู้ดภาษีลดลง "ล็อบสเตอร์" จากเดิม 60%
สำหรับสินค้าอาหารทะเลหรือซีฟู้ด คาดว่าจะเป็นกลุ่มที่มีการปรับลดภาษีอย่างมีนัยสำคัญ ตัวอย่างเช่น กุ้งล็อบสเตอร์ ซึ่งปัจจุบันมีอัตราภาษีนำเข้าสูงถึง 60% และมีแนวโน้มได้รับการพิจารณาปรับลดภาษีลง
นอกจากนี้ ยังมีสินค้าอื่นที่อาจถูกนำมาอยู่ในกรอบการเปิดตลาด เช่น ผลไม้ เนื้อสัตว์แปรรูปอย่างแฮมและเบคอน รวมถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างไวน์ โดยสินค้าบางประเภทไทยมีศักยภาพในการส่งออกสูง ขณะที่สินค้านำเข้าบางรายการก็เปิดตลาดและแข่งขันกันอยู่แล้ว
อย่างไรก็ตาม การลดภาษีจะทำให้สินค้านำเข้ามีต้นทุนต่ำลง และอาจส่งผลต่อการแข่งขันด้านราคาในตลาดภายในประเทศ จึงต้องติดตามว่าผู้ประกอบการและเกษตรกรไทยจะได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใด
หมูสดไม่อยู่ในดีล จับตาแฮม-เบคอน
ส่วนประเด็นการนำเข้าเนื้อหมูจากสหรัฐ แหล่งข่าวระบุว่า การเจรจารอบนี้ไม่มีการระบุเงื่อนไขเปิดให้นำเข้าเนื้อหมูสดอย่างชัดเจน และมองว่าเป็นเรื่องที่ทำได้ยากหากไม่มีการกำหนดโควตานำเข้า
ที่ผ่านมาเคยมีการเจรจาให้โควตานำเข้าเนื้อหมู 10,000 ตันต่อปี เป็นระยะเวลา 5 ปี ในสมัยรัฐบาลก่อน แต่สำหรับรอบนี้ยังไม่มีข้อสรุปว่าจะเปิดให้นำเข้าเนื้อหมูสดหรือไม่
ขณะที่เนื้อหมูแปรรูป เช่น แฮมและเบคอน ยังต้องติดตามรายละเอียดผลการเจรจา เนื่องจากข้อตกลงทางการค้าจำเป็นต้องมีการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ ไทยจึงไม่สามารถปฏิเสธการเปิดตลาดสินค้าทุกประเภทได้ทั้งหมด
สินค้าเกษตรต้องเปิดตลาด แลกเปลี่ยนผลประโยชน์
แหล่งข่าวมองว่า การเปิดตลาดสินค้าเกษตรและทรัพย์สินทางปัญญาจำเป็นต้องมีการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ระหว่างกัน เนื่องจากไทยมี FTA กับหลายประเทศอยู่แล้ว ทั้งออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ จีน และประเทศสมาชิกอาเซียน ทำให้สินค้าเกษตรหลายรายการนำเข้าได้ด้วยอัตราภาษีเป็นศูนย์อยู่ก่อนแล้ว
ดังนั้น การเปิดตลาดสินค้าเกษตรเพิ่มเติมจึงต้องพิจารณาว่ารายการใดมีการนำเข้าอยู่แล้ว และรายการใดจะกระทบเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศ โดยเฉพาะผลไม้ เนื้อสัตว์ และอาหารทะเล ซึ่งปัจจุบันมีสินค้านำเข้าวางจำหน่ายในตลาดไทยอยู่แล้ว
ทั้งนี้ การเปิดตลาดไม่ใช่การยอมรับเงื่อนไขฝ่ายเดียว แต่ต้องพิจารณาความสมดุลว่าไทยจะได้ประโยชน์จากการเปิดตลาดสินค้าและบริการของสหรัฐอย่างไร ควบคู่กับการประเมินผลกระทบต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศ
IP-จัดซื้อรัฐ-แรงงาน โจทย์ใหญ่ที่ไทยต้องต่อรอง
ประเด็นที่ยังต้องใช้เวลาเจรจาอย่างหนัก ได้แก่ ทรัพย์สินทางปัญญา (IP) ลิขสิทธิ์ ระบบโทรคมนาคม และการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ โดยเฉพาะข้อเรียกร้องด้านการจัดซื้อจัดจ้างที่อาจนำไปสู่การแก้ไขกฎหมายและกฎระเบียบภายในประเทศ
ส่วนประเด็นสิทธิบัตรและพันธุ์พืช มองว่ายังมีแนวทางเจรจาหาข้อยุติได้ รวมถึงอนุสัญญา UPOV ซึ่งเป็นกรอบความร่วมมือด้านการคุ้มครองพันธุ์พืช
อย่างไรก็ตาม ข้อกังวลสำคัญคืออนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ฉบับที่ 87 และ 98 ซึ่งเกี่ยวข้องกับเสรีภาพในการรวมตัวและสิทธิในการรวมกลุ่มจัดตั้งสหภาพแรงงาน ซึ่งแหล่งข่าวมองว่าเป็นเงื่อนไขที่ไทยไม่สามารถยอมรับได้โดยง่าย และต้องต่อรองอย่างเต็มที่
แม้ผู้นำทั้งสองประเทศจะมีกำหนดลงนามแถลงการณ์ร่วมแล้ว แต่รายละเอียดของข้อตกลงยังต้องติดตามอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเงื่อนไขการเปิดตลาดสินค้าเกษตร การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา และมาตรฐานแรงงาน ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดว่าไทยจะได้ประโยชน์จากข้อตกลงครั้งนี้มากน้อยเพียงใด และจะรักษาความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาวได้หรือไม่





