"ยศชนัน" แก้สารพิษแม่น้ำกก-สาย เร่งจับมือจีน-เมียนมา ชงตั้งคณะทำงานร่วม

นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยถึงแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสายว่า รัฐบาลกำลังเร่งประสานความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภายในประเทศ จีน และเมียนมา เพื่อตรวจสอบแหล่งที่มาของสารปนเปื้อน โดยให้ความสำคัญกับการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำและตะกอน หากผลการตรวจสอบของแต่ละประเทศมีข้อมูลสอดคล้องกัน จะช่วยเพิ่มน้ำหนักในการผลักดันมาตรการแก้ไขปัญหาร่วมกัน

ทั้งนี้ ที่ผ่านมา ได้หารือกับผู้นำจีนถึงแนวทางสนับสนุนการแก้ไขปัญหา รวมถึงการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับเมียนมา เนื่องจากพื้นที่ต้นน้ำและพื้นที่ได้รับผลกระทบเชื่อมโยงกับหลายประเทศ จึงจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระดับภูมิภาค โดยรัฐบาลจะผลักดันการจัดตั้งคณะทำงานร่วมกับฝ่ายเมียนมา จีน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การตรวจสอบครอบคลุมทุกพื้นที่และทุกฝ่าย

สำหรับมาตรการภายในประเทศ จังหวัดที่ได้รับผลกระทบได้เตรียมแหล่งน้ำสำรองและแหล่งน้ำทดแทนไว้รองรับประชาชน พร้อมเร่งดูแลและบำบัดคุณภาพน้ำ รวมถึงพิจารณาติดตั้งระบบกรองน้ำ โดยประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาสนับสนุน 

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดสร้างฝายชะลอน้ำเพื่อดักตะกอนที่อาจปนเปื้อนสารหนู ก่อนรวบรวมและกำจัดอย่างเหมาะสม โดยต้องศึกษาความเป็นไปได้ทางวิทยาศาสตร์และพิจารณาดำเนินการตั้งแต่บริเวณต้นน้ำ เพื่อลดปริมาณสารปนเปื้อนไหลลงสู่พื้นที่ปลายน้ำ

ขณะเดียวกัน รัฐบาลจะเร่งนำชุดตรวจคุณภาพน้ำไปใช้ในพื้นที่ เพื่อให้หน่วยงานและประชาชนสามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องรอส่งตัวอย่างน้ำไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการทุกครั้ง พร้อมให้กรมวิทยาศาสตร์บริการและหน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องสนับสนุนการตรวจวิเคราะห์ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นมาตรฐาน

นายยศชนัน กล่าวว่า การประเมินคุณภาพน้ำต้องอาศัยข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ไม่สามารถพิจารณาจากสีของน้ำเพียงอย่างเดียว จึงต้องเร่งสร้างระบบข้อมูลที่ชัดเจนและประชาชนเข้าถึงได้ เพื่อใช้วางแผนป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุด ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและนักท่องเที่ยว ซึ่งมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวในพื้นที่

ทั้งนี้ การดำเนินงานไม่ได้เพิ่งเริ่มต้นในครั้งนี้ เนื่องจากผู้ว่าราชการจังหวัดและหน่วยงานในพื้นที่ได้เตรียมความพร้อมและหารือแนวทางแก้ไขมาอย่างต่อเนื่อง โดยรัฐบาลจะเร่งผลักดันมาตรการที่สามารถดำเนินการได้ทันที ควบคู่กับการประสานกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดตั้งคณะทำงานรวบรวมข้อมูล ผลการวิจัย และหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ เพื่อประกอบการแก้ไขปัญหา

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจะไม่รอให้การเจรจาระหว่างประเทศเสร็จสิ้นก่อนจึงค่อยดำเนินการ แต่จะเดินหน้ามาตรการภายในประเทศควบคู่กันไป พร้อมเร่งนำชุดตรวจลงพื้นที่เพื่อประเมินสถานการณ์และระดับความเสี่ยงให้ชัดเจน รวมถึงเตรียมลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดนำประเด็นการดูแลทรัพยากรน้ำข้ามพรมแดนเข้าสู่การหารือในเวทีอาเซียน เนื่องจากแม่น้ำสายดังกล่าวเป็นทรัพยากรที่สร้างประโยชน์ให้กับหลายประเทศ การร่วมกันดูแลจึงเป็นผลประโยชน์ร่วมกันของทุกฝ่าย โดยยืนยันในฐานะรองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแลพื้นที่ภาคเหนือว่าจะไม่ทอดทิ้งประชาชนและทุกภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบ

ด้านนายภาคภูมิ ผลพิสิษฐ์ ประธานหอการค้าไทยจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ภาคเอกชนมีความกังวลอย่างมากต่อปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย เนื่องจากไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะด้านเศรษฐกิจ แต่ยังเกี่ยวข้องกับสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน ซึ่งอาจส่งผลต่อเนื่องถึงภาคธุรกิจ การค้า การท่องเที่ยว และความเชื่อมั่นของผู้ที่ต้องการเดินทางเข้ามาในจังหวัด

ที่ผ่านมา ภาคเอกชนได้ร่วมกับจังหวัดและภาคประชาชนสะท้อนปัญหาไปยังรัฐบาล เพื่อขอให้เร่งประสานความร่วมมือกับเมียนมาและจีน เนื่องจากต้นตอของปัญหาอยู่ในพื้นที่นอกประเทศ ทำให้จังหวัดและภาคเอกชนมีข้อจำกัดในการเข้าไปจัดการด้วยตนเอง จึงจำเป็นต้องอาศัยรัฐบาลและหน่วยงานส่วนกลางเป็นกลไกสำคัญในการเจรจาและผลักดันแนวทางแก้ไข

นายภาคภูมิ กล่าวว่า หากประชาชนได้รับผลกระทบด้านสุขภาพหรือเกิดความเจ็บป่วย ย่อมส่งผลต่อการใช้จ่ายและกิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยรวม โดยมองว่าธุรกิจทุกภาคส่วนในจังหวัดอาจได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง ไม่ว่าจะเป็นการค้า การท่องเที่ยว และธุรกิจบริการ

ส่วนมูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจและผลกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยว ขณะนี้ยังไม่มีตัวเลขที่ชัดเจน เนื่องจากผลกระทบมีความซับซ้อนและไม่ได้เกิดขึ้นโดยตรงกับภาคธุรกิจเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะของประชาชนและความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและนักท่องเที่ยว ซึ่งประเมินเป็นมูลค่าความเสียหายได้ยาก

อย่างไรก็ตาม หากไม่มีการเร่งแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง เชื่อว่าผลกระทบจะขยายวงกว้างและรุนแรงขึ้น จึงต้องการให้รัฐบาลเร่งประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ พร้อมผลักดันมาตรการแก้ไขที่เป็นรูปธรรม เพื่อปกป้องสุขภาพประชาชน สร้างความเชื่อมั่น และรักษาฐานเศรษฐกิจของจังหวัดเชียงรายในระยะยาว