ผ่าลึกเกมโยกย้าย "บิ๊กขรก.พาณิชย์" ล็อตใหญ่ จัดทัพรับศึกการค้าโลก

ภายหลังมติที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 8 กันยายน 2569 มีมติอนุมัติตามที่กระทรวงพาณิชย์ เสนอแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งประเภทบริหารระดับสูง เพื่อทดแทนผู้ที่จะเกษียณอายุราชการ และเพื่อเป็นการสับเปลี่ยนหมุนเวียนข้าราชการ ล็อตใหญ่จำนวน 9 ราย

ล่าสุด แหล่งข่าวจากกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า หลักเกณฑ์สำคัญในการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้ายครั้งนี้ คือการดูความเหมาะสมของแต่ละบุคคลกับภารกิจและลักษณะงานของตำแหน่ง โดยเฉพาะประสบการณ์ ความรู้ความสามารถ และความต่อเนื่องในการขับเคลื่อนงานของกระทรวง

หนึ่งในกรณีการแต่งตั้งที่น่าสนใจ คือการโยกย้าย นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม จากตำแหน่งอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ไปดำรงตำแหน่งผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์

แหล่งข่าวระบุว่า ก่อนหน้านี้นางอรมนเคยได้รับการทาบทามให้ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต คณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลก (WTO) และองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ณ นครเจนีวา แต่เจ้าตัวปฏิเสธการรับตำแหน่งดังกล่าว จึงมีการพิจารณาปรับตำแหน่งให้ไปทำหน้าที่ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์แทน

ขณะที่ตำแหน่งสำคัญในนครเจนีวา ได้วางตัว นางสาวกนิษฐา กังสวนิช ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ ให้ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต คณะผู้แทนถาวรไทยประจำ WTO และ WIPO ณ นครเจนีวา เหตุผลสำคัญมาจากประสบการณ์ของนางสาวกนิษฐาที่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาและกฎหมายการค้า เนื่องจากเคยดำรงตำแหน่งรองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา รวมทั้งมีประสบการณ์ปฏิบัติงานที่นครเจนีวามาก่อน

ตำแหน่งดังกล่าวถือว่ามีความสำคัญต่อการผลักดันผลประโยชน์ทางการค้าของไทยในเวทีระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในช่วงที่กติกาการค้าโลกมีความซับซ้อนมากขึ้น ทั้งประเด็นการค้า กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา มาตรการทางการค้า และการเจรจาภายใต้กรอบ WTO 

อีกตำแหน่งที่น่าสนใจคือการขยับ นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ จากอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ขึ้นเป็นปลัดกระทรวงพาณิชย์ ขณะที่ นายกิตติวัฒน์ ปัจฉิมนันท์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ ถูกวางตัวให้เข้ามารับตำแหน่งอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแทน

แหล่งข่าวระบุว่า แม้นายกิตติวัฒน์จะยังไม่ได้มีผลงานในตำแหน่งอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้เห็นเป็นรูปธรรม แต่เชื่อว่าจะสามารถเข้ามาสานต่องานและสร้างผลงานได้ โดยเฉพาะเมื่อมีนายพูนพงษ์ ซึ่งมีประสบการณ์ตรงจากการบริหารกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ขยับขึ้นไปเป็นปลัดกระทรวง

จุดที่น่าจับตาเป็นพิเศษ คือภารกิจปราบปรามธุรกิจนอมินี ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาเป็นหนึ่งในโจทย์ใหญ่ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยเฉพาะการตรวจสอบการถือหุ้นและการประกอบธุรกิจของคนต่างชาติ รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายเพื่อป้องกันการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพรางในการประกอบธุรกิจ

ทว่า การที่นายพูนพงษ์ขยับขึ้นเป็นปลัดกระทรวง จึงมีแนวโน้มว่าจะยังติดตามและสนับสนุนภารกิจของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าอย่างใกล้ชิด เพื่อให้การทำงานในประเด็นนอมินีมีความต่อเนื่อง

ส่วน นายวราวุฒิ สมหวังประเสริฐ ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นอธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) นั้น แหล่งข่าวมองว่าเป็นการวางบุคลากรที่มีประสบการณ์ด้านต่างประเทศเข้ามารับผิดชอบภารกิจสำคัญของกรม 

ขณะเดียวกันยังวาง นายวิทยากร มณีเนตร ซึ่งจะเข้ารับตำแหน่งรองปลัดกระทรวงพาณิชย์ ให้เข้ามาช่วยงานด้านต่างประเทศและประสานการทำงานร่วมกับกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ เพื่อให้การขับเคลื่อนงานด้านต่างประเทศของกระทรวงเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

โดยหนึ่งในงานที่คาดว่าจะถูกหยิบขึ้นมาเป็นภารกิจสำคัญในช่วงเริ่มต้น คือ โครงการไทยซีเล็ค (Thai SELECT) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมร้านอาหารไทยและอาหารไทยในตลาดต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้การโยกย้ายครั้งนี้ถูกจับตามองมากกว่าการจัดคนลงตำแหน่ง คือการวางบุคลากรสำหรับการเปลี่ยนผ่านในอนาคต

แหล่งข่าวระบุว่า การแต่งตั้ง นายวัฒนศักย์ เสือเอี่ยมเป็นอธิบดีกรมการค้าภายใน นางสาวจิตติมา ศรีถาพร เป็นอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา และ นางสาวกนิษฐา กังสวนิช ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต คณะผู้แทนถาวรไทยประจำ WTO และ WIPO ณ นครเจนีวา นอกจากจะเป็นการจัดคนให้เหมาะกับภารกิจแล้ว ยังถูกมองว่าเป็นการเปิดทางให้บุคลากรเหล่านี้มีโอกาสสร้างผลงานและถูกพิจารณาเป็นแคนดิเดตปลัดกระทรวงพาณิชย์ในอนาคต เนื่องจากทั้ง 3 รายยังมีอายุราชการเหลือประมาณ 2-4 ปี จึงถือว่ามีเวลาเพียงพอในการพิสูจน์ผลงานในตำแหน่งใหม่