ปิดเกม “มิจฉาชีพยิงแอด” บังคับ KYC ทุกโฆษณา เริ่มใช้ พ.ย. 69
ราชกิจจานุเบกษาประกาศมาตรการใหม่ คุมแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเข้ม ผู้ลงโฆษณาในไทยต้องยืนยันตัวตนก่อนยิงแอด เก็บข้อมูลย้อนหลังอย่างน้อย 90 วัน สกัดขบวนการหลอกลวงออนไลน์และแอดข้ามชาติ
KEY
POINTS
- เริ่มบังคับใช้ พ.ย. 69 กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์ต้องตรวจสอบและยืนยันตัวตน (KYC) ผู้ลงโฆษณาทุกรายก่อนเผยแพร่โฆษณา
- มาตรการนี้ครอบคลุมถึงผู้ลงโฆษณาจากต่างประเทศ หากตั้งเป้าหมายโฆษณามายังผู้ใช้งานในไทย ก็ต้องผ่านกระบวนการยืนยันตัวตนตามกฎหมายไทย
- แพลตฟอร์มผู้ให้บริการโฆษณาต้องรับผิดชอบโดยตรงและอาจถูกดำเนินคดี หากปล่อยให้มีการลงโฆษณาโดยไม่ผ่านการยืนยันตัวตนตามที่กฎหมายกำหนด
คณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (คธอ.) ออก “มาตรการป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2)” ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 เพื่อยกระดับการควบคุมโฆษณาบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย โดยเฉพาะการสกัดโฆษณาหลอกลวงและบัญชีมิจฉาชีพที่ใช้ระบบยิงโฆษณาเข้าถึงผู้บริโภคในไทย
สาระสำคัญของมาตรการใหม่ กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์ที่เปิดให้มีการลงโฆษณาแบบมีค่าใช้จ่าย ต้องดำเนินการตรวจสอบและยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณา (KYC) ก่อนเผยแพร่โฆษณาทุกครั้ง เว้นแต่ผู้ใช้งานจะเคยผ่านการยืนยันตัวตนมาแล้วภายในระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี
การยืนยันตัวตนสามารถดำเนินการได้ 2 รูปแบบ ได้แก่ การสแกนใบหน้าคู่กับบัตรประชาชนผ่านระบบ Face Recognition หรือการใช้ระบบ Digital ID ที่ได้รับการรับรองตามกฎหมาย
นอกจากนี้ แพลตฟอร์มยังต้องจัดเก็บข้อมูลของผู้ลงโฆษณา รวมถึงบุคคลที่ชำระเงินค่าโฆษณาแทน ไว้ไม่น้อยกว่า 90 วันหลังสิ้นสุดการเผยแพร่โฆษณา เพื่อให้หน่วยงานรัฐสามารถตรวจสอบย้อนหลังและติดตามตัวผู้กระทำผิดได้หากเกิดความเสียหาย
กฎหมายดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ภายใน 180 วันหลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือราวต้นเดือนพฤศจิกายน 2569
อีกประเด็นสำคัญ คือ การสกัด “ยิงแอดข้ามชาติ” ซึ่งเป็นช่องทางสำคัญที่กลุ่มมิจฉาชีพใช้หลอกลวงคนไทยในช่วงที่ผ่านมา โดยมาตรการใหม่กำหนดให้ยึด “พื้นที่เป้าหมายของโฆษณา” เป็นหลัก กล่าวคือ แม้ผู้ลงโฆษณาจะอยู่ต่างประเทศ แต่หากตั้งค่าโฆษณาให้แสดงผลกับผู้ใช้งานในประเทศไทย ก็ต้องเข้าสู่กระบวนการยืนยันตัวตนตามกฎหมายไทยเช่นเดียวกัน
ประกาศยังระบุให้ผู้ลงโฆษณาที่เป็นชาวต่างชาติสามารถใช้หนังสือเดินทาง (Passport) หรือเอกสารรับรองนิติบุคคลจากต่างประเทศเพื่อยืนยันตัวตนได้ ทำให้การเปิดบัญชีโฆษณาปลอมเพื่อยิงแอดหลอกลวงคนไทยทำได้ยากขึ้น
ขณะเดียวกัน ภาระความรับผิดชอบจะถูกผลักไปยังแพลตฟอร์มโดยตรง หากปล่อยให้มีโฆษณาหลอกลวงเผยแพร่ในไทยโดยไม่ได้ดำเนินการ KYC ผู้ลงโฆษณาตามที่กฎหมายกำหนด แพลตฟอร์มอาจถูกดำเนินมาตรการทางกฎหมายจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการตรวจสอบและบทลงโทษตามกฎหมายอาชญากรรมทางเทคโนโลยี
ภาคธุรกิจออนไลน์มองว่า แม้มาตรการใหม่อาจเพิ่มขั้นตอนในการซื้อโฆษณาในช่วงแรก แต่จะช่วยยกระดับความน่าเชื่อถือของระบบโฆษณาดิจิทัลในระยะยาว ลดการแข่งขันจากบัญชีเถื่อน และเพิ่มความมั่นใจให้ผู้บริโภคในการซื้อขายผ่านออนไลน์มากขึ้น
