13 สิงหาคม 2020
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,346.85  +10.01  +0.75%         Value  42,241.75  Mil.Baht         SET50  878.59  +11.82  +1.36%         Value  23,744.44  Mil.Baht         SET100  1,953.64  +20.37  +1.05%         Value  31,102.00  Mil.Baht         sSET  623.02  -0.18  -0.03%         Value  2,576.26  Mil.Baht         SETCLMV  915.81  -2.43  -0.26%         Value  12,878.54  Mil.Baht         SETHD  925.63  +14.92  +1.64%         Value  10,368.63  Mil.Baht         SETTHSI  821.40  +10.61  +1.31%         Value  23,472.06  Mil.Baht         SETWB  908.75  +2.06  +0.23%         Value  10,044.39  Mil.Baht         mai  311.90  -1.47  -0.47%         Value  1,461.97  Mil.Baht             AGRO  441.20  -0.19  -0.04%       AGRI  228.98  -5.91  -2.52%       FOOD  12,534.13  +17.98  +0.14%           CONSUMP  93.73  -6.99  -6.94%       FASHION  512.08  -0.75  -0.15%       HOME  22.34  -0.04  -0.18%       PERSON  259.13  -28.54  -9.92%           FINCIAL  122.75  +3.87  +3.26%       BANK  286.14  +13.71  +5.03%       FIN  3,604.78  +23.54  +0.66%       INSUR  10,929.12  -245.72  -2.20%           INDUS  89.75  +1.01  +1.14%       AUTO  334.39  +7.34  +2.24%       IMM  45.98  +0.29  +0.63%       PAPER  4,022.78  -84.39  -2.05%       PETRO  802.37  +13.08  +1.66%       PKG  4,027.90  -46.37  -1.14%       STEEL  21.58  -0.07  -0.32%           PROPCON  101.91  +0.01  +0.01%       CONMAT  9,397.94  -136.52  -1.43%       PROP  192.82  +2.12  +1.11%       PF&REIT  182.97  +0.12  +0.07%       CONS  61.46  +0.49  +0.80%           RESOURC  189.40  +1.45  +0.77%       ENERG  21,603.28  +166.00  +0.77%       MINE  4.78  -  -           SERVICE  425.96  +3.18  +0.75%       COMM  36,075.72  -412.48  -1.13%       HELTH  4,655.16  +21.13  +0.46%       MEDIA  40.29  +0.51  +1.28%       PROF  147.66  +0.07  +0.05%       TOURISM  388.75  +6.39  +1.67%       TRANS  315.34  +10.29  +3.37%           TECH  157.85  +0.13  +0.08%       ETRON  2,004.08  +26.38  +1.33%       ICT  144.21  -0.20  -0.14%       TFEX       SET50 Index Futures       S50Q20  877.0  +10.2  29        S50U20  873.8  +12.9  72,273        S50V20  874.4  +12.9  6        S50Z20  870.9  +12.6  8,265        S50H21  867.5  +12.5  945        S50M21  863.8  +12.8  295      Sector Index Futures       BANKU20  -  -  -        COMMU20  -  -  -        ENERGU20  -  -  -        FOODU20  -  -  -        ICTU20  -  -  -      Single Stock Futures       AAVU20  1.94  +0.14  2,128        ADVANCU20  190.20  +0.20  101        AEONTSU20  -  -  -        AMATAU20  13.78  +0.09  1        AOTU20  55.53  +2.70  2,045        APU20  6.37  -  11        BAU20  6.03  +0.34  4        BANPUU20  5.45  -0.19  585        BAYU20  22.46  +1.06  2        BBLU20  108.50  +5.10  474        BCHU20  -  -  100        BCPU20  19.29  +0.28  10        BCPGU20  -  -  -        BDMSU20  21.03  -0.07  107        BEAUTYU20  1.47  +0.01  11        BECU20  -  -  -        BEMU20  9.04  +0.14  549        BGRIMU20  49.50  +0.75  2        BHU20  113.35  +2.35  56        BJCU20  36.75  +0.35  43        BLAU20  15.88  -0.12  1        BLANDU20  -  -  -        BPPU20  -  -  -        BTSU20X  10.67  +0.12  823        CBGU20  124.00  -3.88  240        CENTELU20  24.95  +0.97  102        CHGU20  2.40  -0.03  30        CKU20  17.85  +0.05  5        CKPU20  5.40  -0.27  4,352        COM7U20X  32.50  -2.49  413        CPALLU20  68.01  -0.76  802        CPFU20  32.60  +0.11  833        CPNU20  47.10  +1.03  125        DELTAU20  108.00  -1.00  64        DTACU20  38.19  +0.46  206        EAU20  46.50  +0.50  7        EASTWU20  -  -  -        EGCOU20  -  -  -        EPGU20  -  -  -        ERWU20  3.76  +0.11  502        ESSOU20  7.19  +0.04  8        GFPTU20  13.00  +0.02  1        GLOBALU20X  19.29  -0.10  235        GPSCU20  -  -  20        GULFU20Y  33.29  -0.16  43        GUNKULU20  2.70  -0.02  4        HANAU20  -  -  200        HMPROU20  15.32  -0.34  128        ICHIU20  -  -  -        INTUCHU20  56.98  +0.58  52        IRPCU20  2.53  +0.08  62        ITDU20  1.09  -  24        IVLU20  25.14  +0.59  23        JASU20  3.27  -0.03  538        JMTU20  27.45  -1.75  1,712        KBANKU20  91.33  +5.95  1,035        KCEU20  27.50  +0.25  2,422        KKPU20  38.60  -1.40  143        KTBU20  9.99  +0.30  2,727        KTCU20  30.19  +0.24  106        LHU20  7.40  -  218        LPNU20  5.25  -0.07  9        MU20  -  -  -        MAJORU20  16.10  +1.30  706        MBKU20  -  -  -        MEGAU20  37.32  -0.61  1        MINTU20X  20.58  +0.57  1,701        MTCU20  49.40  +1.40  24        ORIU20  6.67  -0.47  1        OSPU20  40.50  -0.25  5        PLANBU20  5.62  +0.02  20        PRMU20  8.97  -0.82  4,109        PSHU20  11.35  +0.26  4        PSLU20  5.60  +0.25  4        PTGU20  17.50  -0.76  1,423        PTTU20  38.50  +0.62  329        PTTEPU20  94.70  +1.21  24        PTTGCU20  50.44  +1.69  324        QHU20  2.23  +0.04  7        RATCHU20  -  -  100        ROBINSU20X  -  -  400        RSU20  17.75  -1.12  451        SU20  -  -  -        SAMARTU20  -  -  -        SAWADU20  46.83  +0.33  572        SCBU20X  74.30  +3.50  171        SCCU20  371.00  -0.04  2        SGPU20  8.87  -0.04  522        SIRIU20  0.75  +0.01  1,022        SPALIU20  -  -  100        SPCGU20  18.60  -0.40  403        SPRCU20  -  -  -        STAU20  24.05  -2.05  2,976        STECU20  14.59  +0.19  404        STPIU20  -  -  -        SUPERU20  0.93  +0.02  3,004        TASCOU20  25.11  -1.33  680        TCAPU20X  33.52  +0.20  1        THAIU20  3.20  -0.56  36        THANIU20  4.00  -0.12  525        THCOMU20  6.30  +0.24  662        THGU20  -  -  -        TISCOU20  70.10  +2.60  70        TKNU20  10.40  -  502        TMBU20  1.00  +0.03  354        TOAU20  -  -  -        TOPU20  42.75  +0.75  197        TPIPLU20  1.26  -0.02  32        TPIPPU20  -  -  -        TQMU20  128.00  -4.82  21        TRUEU20  3.38  -  653        TTAU20  3.05  +0.04  46        TTCLU20  -  -  -        TTWU20  -  -  -        TUU20  13.85  +0.04  729        TVOU20  -  -  100        UNIQU20  -  -  -        VGIU20  -  -  1,000        VNGU20  3.57  -0.03  1        VNTU20  -  -  100        WHAU20  3.42  +0.03  37        WHAUPU20  4.16  -0.05  1      GF10 Futures       GF10Q20  28,570  -850  12,188        GF10V20  28,620  -860  7,798        GF10Z20  28,680  -840  4,006      GF50 Futures       GFQ20  28,580  -860  457        GFV20  28,630  -860  181        GFZ20  28,670  -860  370      Gold Online Futures       GOU20  1,935.30  -57.00  79,107      GOLD-D       GDU20  1,927.00  -73.00  14      USD Futures       USDQ20  31.04  -0.07  19        USDU20  31.05  -0.03  2,885        USDV20  -  -  -        USDZ20  31.06  -0.02  198      BB3 Futures       BB3U20  -  -  -        BB3Z20  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5U20  -  -  -        TGB5Z20  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3Q20  -  -  -        RSS3U20  -  -  -        RSS3V20  -  -  -        RSS3X20  -  -  -        RSS3Z20  -  -  -        RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DQ20  -  -  -        RSS3DU20  -  -  -        RSS3DV20  -  -  -        RSS3DX20  52.20  +2.45  8        RSS3DZ20  51.95  +1.95  4        RSS3DF21  -  -  -        RSS3DG21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50U20C900  15.9  +2.9  619        S50U20C875  27.0  +4.6  273        S50U20C925  8.1  +1.3  232        S50U20C950  4.0  +0.9  169        S50U20C850  42.5  +6.5  130      Most Active Put Volume       S50U20P750  3.7  -1.6  440        S50U20P850  18.5  -6.0  217        S50U20P800  8.6  -2.7  166        S50U20P825  12.5  -4.3  152        S50U20P875  28.5  -8.0  144          

73 ปีอาเซียน 1967-2040

14 Aug 2019 11:20 น.
อ่าน 1,834 ครั้ง


คอลัมน์เศรษฐเสวนา จุฬาฯทัศนะ ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 3496 วันที่ 15-17 สิงหาคม 2562 หน้า 7

โดย ผศ.ดร.ปิติ ศรีแสงนาม ศูนย์อาเซียนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 

 

เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2019 ที่ผ่านมา ถือเป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งนั่นคือวันอาเซียนอาเซียน หรือสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้ถูกก่อตั้งและพัฒนาความร่วมมือมาแล้วยาวนานถึง 52 ปี (1967-2019) โดยปัจจุบันอาเซียนถือเป็นหนึ่งในความร่วมมือระดับภูมิภาคที่มีความก้าวหน้าและยั่งยืนมากที่สุดภูมิภาคหนึ่งในโลก แม้เราจะไม่ได้มีระดับการบูรณาการทางเศรษฐกิจที่ลึกซึ้ง หรือยังไม่มีสถาปัตยกรรมการรวมกลุ่มที่อนุญาตให้มีองค์กรเหนือรัฐ หรือการเข้าไปแทรกแซงกิจการภายในของประเทศสมาชิก

แต่อย่างน้อยเราก็ยังไม่มีประเทศสมาชิกใดประเทศสมาชิกหนึ่งขอยกเลิกการเป็นสมาชิก หรือขับไล่บางประเทศสมาชิกออกจากกลุ่ม เรายังไม่มีแนวคิดที่จะใช้กองกำลังหรือสร้างกำแพงกีดกั้นที่บริเวณชายแดนของประเทศสมาชิก และเราก็ยังคงมีการประชุมสุดยอดและการประชุมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เดินหน้าสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ และมีคณะทำงานที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง อย่างที่ควรจะเป็น

และตลอดระยะเวลา 52 ปีที่ผ่านมาสิ่งที่ไทยทำมาโดยตลอด นั่นคือ การร่วมกำหนดทิศทางและแนวทางการเดินหน้าของประชาคมอาเซียน นี่คือภารกิจของไทยที่เกิดขึ้นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นับตั้งแต่การก่อกำเนิดของอาเซียนในประเทศไทย เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 1967 จากนั้น ไทยคือต้นคิดเรื่องเขตการค้าเสรีอาเซียนมาตั้งแต่ช่วงกลางของทศวรรษ 1980 และผลักดันจนสำเร็จลุล่วงจนกลายเป็น ASEAN Free Trade Area: AFTA ได้สำเร็จในปี 1992/1993

ด้านการเมือง ความมั่นคง และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ไทยคือผู้สร้างสถาปัตยกรรมด้านความมั่นคงที่เปิดเวทีที่ทำให้รัฐมนตรีที่ดูแลด้านความมั่นคงของประเทศสมาชิก และอีกกว่า 17 ประเทศทั่วโลกสามารถปิดห้องคุยกันได้ด้วยความสบายใจในนาม  ASEAN Regional Forum: ARF ความร่วมมือทางด้านความมั่นคงเดียวที่มีเกาหลีเหนืออยู่ร่วมกับเกาหลีใต้ และอินเดียนั่งคุยกันได้กับปากีสถาน โดยมีสหรัฐฯ รัสเซีย จีนและญี่ปุ่น นั่งอยู่ในห้องเดียวกัน และในท่ามกลางห้วงเวลาแห่งวิกฤติเศรษฐกิจ เอเชียในปี 1997 ไทยก็เป็นผู้เสนอให้อาเซียนมองไปในอนาคตร่วมกันด้วย วิสัยทัศน์อาเซียน 2020

ใครที่บอกว่ากระบวนการตัดสินใจของอาเซียนล้าหลัง เพราะต้องรอคอยให้ทั้ง 10 ประเทศสมาชิกลงมติเป็นเอกฉันท์ถึงจะสามารถผลักดันเรื่องใดๆ ได้ นั่นเท่ากับอาเซียนวิ่งได้เร็วที่สุด ก็ได้เพียงเท่ากับประเทศที่เดินช้าที่สุดเท่านั้น ประเทศไทยก็พิสูจน์ว่านี่ไม่ใช่ความจริงเสมอไป เพราะในปี 2007 ในวันที่อาเซียนกำลัง จะมีกฎบัตรอาเซียน ซึ่งจะเป็นธรรมนูญ หลักที่กำหนดความสัมพันธ์ของทั้ง 10 ประเทศ ในขณะที่อีก 9 ประเทศไม่เห็นความสำคัญของการบรรจุประเด็นสิทธิมนุษยชนในกฎบัตรอาเซียน

แต่ไทยคือประเทศเดียวที่กดดันและเรียกร้องให้อาเซียนต้องบรรจุประเด็นสิทธิมนุษยชน เข้าไว้ในกฎบัตรอาเซียน มิเช่นนั้นไทยจะไม่ยอมรับกฎบัตร นี่คือการกดดันจากเสียงส่วนน้อยที่ทำให้เสียงส่วนใหญ่จำเป็นต้องหยุดและทบทวนเพื่อเดินหน้า จนในที่สุดเราก็มีกฎบัตรอาเซียนที่มีบทบัญญัติเรื่องสิทธิมนุษยชน


 





 

ปี 2008-2009 เมื่อไทยเป็นประธานอาเซียนรอบที่แล้ว ไทยคือผู้เสนอแนะให้ต้องเชื่อมโยงทั้ง 3 เสาหลักของอาเซียน ทั้งในมิติเศรษฐกิจ การเมือง-ความมั่นคง และสังคม-วัฒนธรรมเข้าไว้ด้วยกันโดยสร้างระบบความเชื่อมโยงที่ดีผ่าน Master Plan on ASEAN Connectivity: MPAC

และในปีนี้ 2019 ประเทศไทยในฐานะประธานอาเซียนอีกครั้ง ไทยก็มีวาระสำคัญๆ ที่ดำเนินการสำเร็จเสร็จสิ้นไปแล้ว อาทิ การสร้างศูนย์อาเซียนในมิติต่างๆ ที่จับต้องได้ให้เกิดขึ้น 7 ศูนย์ (ศูนย์ความร่วมมืออาเซียน-ญี่ปุ่น เพื่อพัฒนาบุคลากรความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (ASEAN-Japan Cybersecurity Capacity Building Centre: AJCCBC); คลังเก็บสิ่งของช่วยเหลือผู้ประสบภัยของอาเซียนในประเทศไทย (Disaster Emergency Logistics System for ASEAN: DELSA)

ศูนย์การแพทย์ทหารอาเซียน (ASEAN Center of Military Medicine: ACMM); ศูนย์ฝึกอบรมอาเซียนด้านสังคมสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม (ASEAN Training Centre for Social Work and Social Welfare: ATCSW); ศูนย์อาเซียนเพื่อผู้สูงวัยอย่างมีศักยภาพและนวัตกรรม (ASEAN Centre for Active Ageing and Innovation: ACAI); ศูนย์วัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Cultural Center) และ ศูนย์อาเซียนเพื่อการศึกษาและการหารือด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน (ASEAN Centre for Sustainable Development Studies and Dialogue: ACSDSD))

การวางตำแหน่งแห่งที่ของอาเซียนอย่างชัดเจนท่ามกลางยุทธศาสตร์หลักของโลก ผ่าน ASEAN Outlook on Indo-Pacific (AOIP) ภารกิจต่อไปที่ไทยต้องเร่งดำเนินการผลักดันเพื่อให้เกิดผลที่เป็นรูปธรรมอย่างน้อยในระยะสั้นก็คือการหาข้อสรุปข้อตกลงการค้าเสรีที่ใหญ่ที่สุดในโลก Regional Comprehensive Economic Partnership: RCEP ให้สำเร็จให้ได้ภายในปีนี้และมีผลบังคับใช้ให้ได้โดยเร็วที่สุด เพื่อสร้างผลงานอันเป็นรูปธรรมที่จะยืนยันว่า อาเซียนและประเทศคู่เจรจาหลักยังคงสนับสนุนการค้าเสรีและเป็นธรรม ในท่ามกลางสงครามการค้าที่ชุดความคิดแบบปกป้องคุ้มกันทางการค้าถูกนำมาใช้และจะทำให้ทุกฝ่ายสูญเสีย

แต่ทั้งหมดนั้นคือบทบาทของไทยในอดีตจนถึงปัจจุบันครับ แต่อย่างที่ตั้งชื่อบทความเอาไว้ว่า 73 ปีอาเซียน 1967-2040 นั่นหมาย ความว่าไทยกำลังเดินหน้าเพื่อกำหนดแนวทางการเดินต่อไปของอาเซียนจากวันนี้จนถึงปี 2040 ด้วย ดังนั้นในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา กรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ ได้ว่าจ้างให้ Economic Research Institute for ASEAN and East Asia (ERIA) ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยระดับภูมิภาคที่ทำงานวิจัยให้กับอาเซียนและเอเชียตะวันออก ทำงานวิจัยเพื่อเสนอแนะวิสัยทัศน์อาเซียนฉบับใหม่ที่เรียกว่าASEAN Vision 2040” ซึ่งตัวผู้เขียนและศูนย์อาเซียนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับนักวิชาการอีกมากกว่า 50 คนจากทั้งประเทศสมาชิกอาเซียน และประชาคมวิชาการนานาชาติก็ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการออกแบบวิสัยทัศน์ของอาเซียนในช่วงเวลาอีก 20 ปีต่อจากนี้ด้วย

โดยในรายงาน 4 เล่มใหญ่ๆ มีการวิเคราะห์สถานการณ์โลก ปัจจุบันจากมุมมองภูมิรัฐศาสตร์-เศรษฐกิจ เพื่อหาข้อเสนอแนะต่อประชาคมอาเซียน โดยเปรียบเทียบกับความสำเร็จและจุดอ่อนของอาเซียนในอดีตที่ผ่านมา ร่วมกับการวิเคราะห์ถึงบริบทโลกในยุคที่เทคโนโลยีกำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างก้าวหน้าในยุคของการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 และเสนอแนะแนวทางการเดินหน้าต่อของประชาคมอาเซียนในอีก 20 ปีข้างหน้าไว้ดังนี้



ปี 2020-2040 ประชาคมอาเซียนต้องคล่องแคล่วว่องไว (Nimble) และดำเนินนโยบายเชิงรุก (Proactive) มากขึ้น โดยทั้งหมดจะเกิดขึ้นได้หาก

1. อาเซียนต้องกำหนดทางการทูตร่วมกันภายใต้หลักการของความเป็นผู้นำแบบ Collective Leadership (เหมือนกับวงซิมโฟนีออร์เคสตร้า ที่ต่างคนต่างเล่นโน้ตของตนเอง ต่างคนต่างมีท่อนเด่นของตนเองให้บรรเลง และทั้งวงก็สร้างเสียงดนตรีร่วมกัน) อาเซียนยังคงไม่มีสถานะเป็นองค์กรเหนือรัฐที่เข้าไปมีสภาพบังคับประเทศสมาชิกให้ยอมทำตามมติเสียงส่วนใหญ่ แต่ประเทศสมาชิกอาเซียนที่มีจุดแข็งในมิติใดก็ควรมีบทบาทนำในการเดินหน้ามิตินั้นๆ ของทั้งประชาคม โดยมีจุดยืนร่วมกันและยอมรับผลที่จะเกิดขึ้นร่วมกันมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้เพื่อสร้างความมั่นใจในความเป็นศูนย์กลางของอาเซียน (Ensuring ASEAN Centrality)

2. อาเซียนต้องปรับตัวและมีนวัตกรรม ที่ยอมรับและสามารถควบคุมการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลและการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 ได้อย่างมีพลวัต แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกประเทศอาเซียนที่จะสามารถคิดค้นและเป็นเจ้าของเทคโนโลยี เจ้าของนวัตกรรม แต่อย่างน้อยเราต้องสามารถปรับใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมต่างๆ ที่ทันสมัยให้เหมาะสมกับบริบทและเงื่อนไขของแต่ละประเทศสมาชิก (Digital ASEAN)

3. อาเซียนต้องสามารถเท่าทันและสามารถปรับใช้เทคโนโลยีใหม่ และต้องมีนโยบายการปฏิบัติที่ดีที่สุดเพื่อบรรลุเป้าหมายประชาคมอาเซียนที่มีภูมิคุ้มกัน (Resilient) ยั่งยืน และมีความมั่นคง โดยเฉพาะมิติด้านพลังงาน ที่ในอนาคตอาเซียนมีแนวโน้มที่จะใช้พลังงานมากกว่าที่ตนเองสามารถผลิตได้ ดังนั้นพลังงานทางเลือกจึงเป็นประเด็นสำคัญ (Sustainable ASEAN)

4. อาเซียนต้องบูรณาการและเชื่อมโยงทุกประเทศสมาชิกอาเซียนเข้าไว้ด้วยกันอย่างไร้รอยต่อ (Seamless ASEAN) ภายใต้หลักปฏิบัติและการกำกับดูแลที่ดี (Good Regulatory Practice and Good Governance)

5. อาเซียนต้องมุ่งเน้นไปที่การเสริมสร้างพัฒนาศักยภาพของประชาชนอาเซียน โดยต้องพัฒนาคนอย่างครอบคลุมในทุกมิติและให้ทุกภาคส่วน หรือที่นิยมกล่าวกันว่า เราจะไม่ทอดทิ้งใครไว้ข้างหลัง (Inclusive ASEAN)

6. อาเซียนต้องทำให้ ประชาชนอาเซียนรู้สึกตนเองเป็นส่วนหนึ่งของประชาคม ประชาชนอาเซียนต้องได้รับประโยชน์จากประชาคมอาเซียนและมีอัตลักษณ์อาเซียน (ASEAN Belonging and ASEAN Identity)

7. สถาปัตยกรรมการบูรณาการภูมิภาคของอาเซียนที่เข้มแข็งและมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่เกื้อกูลกับกิจกรรมต่างๆ ของประชาคมอาเซียน บทบาทของสำนักเลขาธิการอาเซียน และโครงสร้างความสัมพันธ์และการดำเนินนโยบายของอาเซียนต้องถูกนำมาทบทวน (Strong and Effective ASEAN Institutional Ecosystem)

ทั้งหมดที่กล่าวมาคือ ความภาคภูมิใจของไทยในประชาคมอาเซียน ตั้งแต่เมื่อ 52 ปีที่แล้ว และจะเดินหน้าสร้างประชาคมอาเซียนต่อไปตลอดกาล

 


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij