วิกฤตพลังงานพ่นพิษท่องเที่ยวไทย ATTA เตือนต้นทุนพุ่ง 3% แนะปรับตัว ยันขึ้นราคาไม่ง่าย

ดร.อดิษฐ์ ชัยรัตนานนท์ เลขาธิการสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (ATTA) หรือ แอตต้า เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ”ว่า จากสถานการณ์ราคาพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนการดำเนินธุรกิจท่องเที่ยวไทย โดยเฉพาะกลุ่มรถนำเที่ยว การขนส่ง โรงแรม และธุรกิจบริการที่เกี่ยวข้อง พร้อมประเมินว่าหากต้นทุนรวมปรับเพิ่มขึ้นอาจกระทบต่อสภาพคล่องของ SMEs และความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว

ATTA ชี้พลังงานพุ่งดันต้นทุนรวมธุรกิจเพิ่ม 3%

ราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้นส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนของผู้ประกอบการท่องเที่ยว หากพิจารณาในกรณีที่ต้นทุนพลังงานและการขนส่งมีสัดส่วนราว 20% ของต้นทุนการดำเนินงานทั้งหมด การปรับขึ้นของราคาพลังงานเพียง 15% จะส่งผลให้ต้นทุนรวมของธุรกิจเพิ่มขึ้นทันทีประมาณ 3% โดยตัวเลขนี้ยังไม่รวมผลกระทบทางอ้อมจากการปรับขึ้นราคาของสินค้า วัตถุดิบ และบริการอื่น ๆ ในห่วงโซ่อุปทาน

ท่องเที่ยว SMEs เสี่ยงกระทบสภาพคล่องใน 1–3 เดือน

นอกจากภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้นแล้ว ประเด็นสำคัญคือความสามารถในการแข่งขันด้านราคาของประเทศไทย โดยเฉพาะ ธุรกิจนำเที่ยวที่มีการตกลงราคาและขายแพ็กเกจล่วงหน้าให้กับคู่ค้าต่างประเทศ ทำให้ไม่สามารถปรับราคาขายตามต้นทุนที่แท้จริงได้ทันที

ความสามารถในการแบกรับต้นทุนของผู้ประกอบการแต่ละรายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับโครงสร้างต้นทุน อัตรากำไร เงินทุนหมุนเวียน และภาระผูกพันตามสัญญาทางธุรกิจ

โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ซึ่งมีข้อจำกัดด้านสภาพคล่องและเงินทุนหมุนเวียน หากต้องเผชิญกับต้นทุนรวมที่เพิ่มขึ้นราว 3–5% อย่างต่อเนื่อง จะเริ่มส่งผลกระทบต่อผลกำไรและเงินทุนหมุนเวียนอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งนี้ ระดับดังกล่าวเป็นกรอบประเมินเบื้องต้น มิใช่ผลสำรวจผู้ประกอบการทั้งอุตสาหกรรม

ในด้านระยะเวลา ผู้ประกอบการบางส่วนอาจสามารถรองรับภาระต้นทุนได้ในระยะสั้นประมาณ 1–3 เดือน แต่หากราคาพลังงานยังคงอยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง ย่อมเพิ่มความเสี่ยงต่อสภาพคล่องและความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจ

สมาคมฯ เห็นว่าประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงผู้ประกอบการจะสามารถแบกรับต้นทุนได้นานเท่าใด แต่ต้องพิจารณาควบคู่กับกำลังซื้อของนักท่องเที่ยวและความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยด้วย

"การปรับขึ้นราคา"ควรเป็นมาตรสุดท้าย

ในส่วนของการปรับตัว ภาคเอกชนให้ความสำคัญกับการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารต้นทุนภายในองค์กรเป็นอันดับแรก ได้แก่

• การวางแผนเส้นทางขนส่ง ให้มีความคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพสูงสุด
• การลดการใช้พลังงานที่ไม่จำเป็น ในทุกกระบวนการบริการ
• การบริหารอัตราการใช้บริการรถนำเที่ยว ให้เต็มประสิทธิภาพ
• การเจรจาบริหารต้นทุนร่วมกับพันธมิตรทางธุรกิจ

อย่างไรก็ตาม หากราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนเกินขีดความสามารถในการรองรับต้นทุน ผู้ประกอบการอาจจำเป็นต้องทยอยปรับราคาค่าบริการและแพ็กเกจท่องเที่ยวใหม่ให้สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริง โดยคำนึงถึงภาระผูกพันตามสัญญาและผลกระทบต่อนักท่องเที่ยว

แต่ ATTA ย้ำชัดเจนว่า การปรับขึ้นราคาควรเป็นมาตรการสุดท้าย เนื่องจากประเทศไทยกำลังเผชิญการแข่งขันด้านราคาอย่างหนักจากประเทศคู่แข่งในภูมิภาค ประกอบกับภาวะกำลังซื้อของนักท่องเที่ยวยังมีข้อจำกัด

ชง 3 ข้อเสนอภาครัฐ เร่งตรึงราคาพลังงานและอุ้ม SMEs

ดังนั้น ATTA จึงได้เสนอแนวทางเชิงนโยบายต่อภาครัฐ ดังนี้

1. เสนอให้ภาครัฐออกมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาพลังงาน
2. เร่งช่วยเหลือและบรรเทาภาระต้นทุนของผู้ประกอบการ SMEs
3. หลีกเลี่ยงการเพิ่มภาระต้นทุนซ้ำซ้อน จากมาตรการภาครัฐในช่วงที่ภาคธุรกิจยังเผชิญความผันผวนทางเศรษฐกิจ

"ภาคเอกชนพร้อมปรับตัวและบริหารต้นทุนอย่างเต็มความสามารถ แต่การรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อไม่ให้ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นกลายเป็นภาระต่อนักท่องเที่ยว และส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจการท่องเที่ยวของประเทศในระยะยาว" นายอดิษฐ์ กล่าวทิ้งท้าย