เทศกาลกินเจ-ประเพณีถือศีลกินผัก 2569 การท่องเที่ยวเชิงศรัทธา ดันเงินสะพัด 1 หมื่นล้าน

เทศกาลกินเจ 2569 และประเพณีถือศีลกินผัก ภาคใต้ในปีนี้ จัดว่าเป็นการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา หรือ “Faith Soul Tourism” เป็นอีกหนึ่งในรูปแบบการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวของไทย ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงวัฒนธรรม ประเพณี และความเชื่อของชุมชน นำมาเป็นแรงดึงดูดนักท่องเที่ยว เปลี่ยน ‘รากเหง้า’ สู่ ‘รายได้’ ที่ยั่งยืน

การจัดงานเทศกาลกินเจ 2569 หรือประเพณีถือศีลกินผัก ซึ่งพื้นที่ที่มีประเพณีถือศีลกินเจอันเป็นเอกลักษณ์ จะอยู่ใน 10 จังหวัด ได้แก่กรุงเทพมหานคร ภูเก็ต พังงา กระบี่ ตรัง ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี สงขลา (หาดใหญ่) และนราธิวาส

เทศกาลกินเจ 2569 ประเพณีถือศีลกินผักเงินสะพัด 1 หมื่นล้าน

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) คาดการณ์ สถานการณ์ท่องเที่ยว 10 จังหวัดสำคัญ ในช่วงเทศกาลกินเจ ระหว่างวันที่ 9-18 ตุลาคม 2569 จะมีผู้เยี่ยมเยือนชาวไทยกว่า 1.32 ล้านคน-ครั้ง สร้างรายได้ทางการท่องเที่ยวประมาณ 10,140 ล้านบาท โดยอันดับ 1 กรุงเทพมหานคร จะมีผู้เยี่ยมเยือนชาวไทย อยู่ที่ 810,470 ล้านคน-ครั้ง สร้างรายได้ 6,710 ล้านบาท

ส่วนอันดับ 2 ภูเก็ต คาดว่า จะมีผู้เยี่ยมเยือนชาวไทย 134,390 ล้านคน-ครั้ง สร้างรายได้ 1,430 ล้านบาท สูงสุดในภาคใต้ และก็มีนักท่องเที่ยวบางกลุ่มเดินทางเชื่อมต่อไปเที่ยวและร่วมงานประเพณีถือศีลกินผักพังงาด้วย อันดับ 3 สุราษฎร์ธานี 96,430 ล้านคน-ครั้ง สร้างรายได้ 420 ล้านบาท

นางสาวฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า ททท. มุ่งส่งเสริมเทศกาลกินเจให้เป็นการเดินทางที่เชื่อมโยง ศรัทธา วัฒนธรรม สุขภาพ และวิถีชีวิตของผู้คน เข้าด้วยกันอย่างงดงาม เป็นเสน่ห์ของประเทศไทยที่สามารถเปลี่ยนพลังศรัทธาให้กลายเป็นพลังเศรษฐกิจ สร้างรายได้ให้กับร้านอาหาร ผู้ประกอบการรายย่อย และชุมชนท้องถิ่นได้อย่างเป็นรูปธรรม

พฤติกรรมการเดินทางท่องเที่ยวของคนไทยช่วงเทศกาลกินเจในปีนี้ จะพบว่า การเดินทางเชิงศรัทธาควบคู่การกินและเที่ยว ไหว้ศาลเจ้า ชมขบวนแห่ ชิมอาหารท้องถิ่น และจะเห็นว่าคนรุ่นใหม่สายสุขภาพและสายมู โดยผลสำรวจของมูลนิธิฮาดูโฮโด พบว่า คนไทย 79% สนใจเข้าร่วมเทศกาลกินเจ

แม้เทศกาลกินเจในปีนี้ จะมีปัจจัยอุปสรรค อย่าง น้ำท่วมในหลายจังหวัด ของภาคกลาง ภาคตะวันออก โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครที่ได้รับความเสียหายจากน้ำท่วมช่วงต้นเดือน ต.ค. 69 รวมไปถึงกำลังซื้อเปราะบาง จากค่าครองชีพสูง และต้นทุนการเดินทางสูง จากราคาน้ำมัน ทำให้นักท่องเที่ยวมีภาระค่าใช้จ่ายสูงขึ้น และมีแนวโน้มเลือกเดินทางใกล้บ้าน ลดระยะเวลาท่องเที่ยว หรือชะลอการเดินทางออกไป

แต่เทศกาลกินเจ ปีนี้ก็ยังมีปัจจัยสนับสนุน เช่น ช่วงเวลาเอื้อต่อการเดินทางจากการจัดประชุม IMF–World Bank Annual Meetings 2026 (วันที่ 12-18 ต.ค.2569) โดยรัฐบาลประกาศให้ส่วนราชการในพื้นที่กรุงเทพมหานคร Work from Home ในวันที่ 12 และ 14-15 ต.ค. 2569 และวันที่ 16 ต.ค. 2569 เป็นวันหยุดราชการ (กรณีพิเศษ)

รวมถึงการจัดงานประเพณีที่โดดเด่นในพื้นที่จังหวัดต่างๆ อาทิ เทศกาลกินเจเยาวราช กรุงเทพมหานคร แหล่งชุมชนชาวจีนสำคัญของประเทศไทย ซึ่งมีการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทั้งอาหารเจ ขบวนแห่เกี้ยวเทพเจ้าจาก 22 ศาลเจ้า

ประเพณีถือศีลกินผักภูเก็ต 201 ปี

นอกจากนี้งานประเพณีถือศีลกินผัก (เจี๊ยะฉ่าย) จ.ภูเก็ต ก็ยังเป็นไฮไลท์สำคัญสำหรับการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา ของเทศกาลกินเจ ซึ่งชาวภูเก็ต ร่วมสืบสานความเชื่อและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่อยู่คู่ภูเก็ตมากว่า 201 ปีแล้ว

อีกทั้งประเพณีถือศีลกินผัก ยังได้รับประกาศกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เรื่อง การขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทาง วัฒนธรรม พ.ศ. 2561 ประเภท รายการตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมลักษณะมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมด้านการปฏิบัติ ทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล และรางวัลเมืองเทศกาลโลก จากงาน ประกาศรางวัล IFEA/Haas & Wilkerson Pinnacle Award 2024 อีกด้วย

เอกลักษณ์ของประเพณีถือศีลกินผัก จะเริ่มต้นจาก“พิธียกเสาโกเต้ง” ของศาลเจ้าต่างๆ ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นเทศกาลถือศีลกินผัก แต่ยังเป็นภาพแทนของ ความศรัทธา ความสามัคคี และการร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชน การจัดขบวนแห่พระ พิธีกรรมตามศาลเจ้าต่างๆ

ประเพณีถือศีลกินผัก เป็นความเชื่อของลัทธิเต๋าที่นับถือบูชาเทวดาเทพเจ้าวีรบุรุษ จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วง วันขึ้น 1-9 ค่ำ เดือน 9 ตามปฏิทินจีน โดยในปีนี้ประเพณีถือศีลกินผักจังหวัดภูเก็ต จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ระหว่างวันที่ 10-18 ต.ค.2569

ไฮไลต์ของประเพณีถือศีลกินผักภูเก็ต นอกจากจะมี “พิธีอิ้วเก้ง” หรือ “พิธีแห่พระรอบเมือง” (ภาคกลางวัน) ตลอดช่วงวันที่ 11-18 ต.ค.2569 โดยขบวนแห่จากอ๊าม (ศาลเจ้า) ต่าง ๆ จะเคลื่อนผ่านพื้นที่ชุมชนและเส้นทางสำคัญของจังหวัด เพื่อประกอบพิธีกรรมและอำนวยพรแก่ประชาชนและผู้มาเยือน

ทั้งยังเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มีพิธี “แหมสีอิ้วเก้ง” หรือ “พิธีแห่พระกลางคืน”จากขบวนแห่จาก 40 อ๊าม(ศาลเจ้า) ทั่วภูเก็ต เมื่อวันที่ 11 ต.ค.ที่ผ่านมา

สร้างบรรยากาศแห่งศรัทธาในยามค่ำคืน ผ่านแสง สี เสียง ขบวนแห่ และพิธีกรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชาวไทยเชื้อสายจีนแห่งภูเก็ตอย่างโดดเด่น นอกเหนือจากพิธีแห่พระช่วงเช้าตามปกติ ส่งผลให้บรรยากาศท่องเที่ยวคึกคักตลอด 24 ชั่วโมง

นอกจากนี้ยังมี “พิธีโก้ยห่าน” หรือ “พิธีสะเดาะเคราะห์” “พิธีโก้ยโห้ย” (พิธีลุยไฟ) และ “พิธีส่งองค์กิ๊วอ่องไต่เต่” (พิธีส่งพระ) ก่อนปิดท้ายประเพณีด้วย พิธีส่งพระในคืนวันที่ 18 ต.ค.นี้

ยอดจองห้องพักตัวเมืองภูเก็ตพุ่ง 80% กินเจคึกคัก

สำหรับอัตราการเข้าพักเฉลี่ย ในช่วงเทศกาลกินเจปีนี้ พื้นที่ย่านอำเภอเมืองภูเก็ต มียอดจองห้องพักเฉลี่ยพุ่งสูงถึง 80% โดยเฉพาะโรงแรม บูทีคโฮเทล และโฮสเทลในโซน ย่านเมืองเก่าภูเก็ต (Old Town) ถูกจับจองจนเต็มเกือบทั้งหมด เพราะอยู่ใกล้ศาลเจ้าหลัก เช่น ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย และเส้นทางขบวนแห่พระ เนื่องจากเป็นศูนย์กลางของศาลเจ้าใหญ่และจุดรวมขบวนแห่

ขณะที่วัตถุดิบเจ รวมถึงผลิตภัณฑ์โปรตีนจากพืช (Plant-based) มียอดสั่งซื้อล่วงหน้าคึกคัก ร้านอาหารท้องถิ่นต่างปรับเมนูเข้าสู่เทศกาลเจ เพื่อรองรับทั้งชาวบ้านและนักท่องเที่ยวที่ถือศีลตลอด 9 วันนี้ เช่นเดียว ชุดขาว สำหรับสวมใส่เข้าศาลเจ้า ประทัด ที่ใช้จุดต้อนรับขบวนแห่พระ ก็ขายดีอย่างมาก

ไม่เพียงแต่ประเพณีถือศีลกินผักภูเก็ตเท่านั้น ในจังหวัดใกล้เคียงอย่างพังงา ก็จัดประเพณีถือศีลกินผักอย่างคึกคัก โดยปีนี้ในพิธียกเสาโกเต้ง ณ ศาลเจ้ากระโสมเต้าโบ้เก้ง ซึ่งเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชุมชนกระโสมที่มีประวัติความเป็นมายาวนานถึง 186 ปี

โดยเฉพาะประเพณีถือศีลกินผัก ซึ่งได้รับการสืบทอดและรักษาพิธีกรรมสำคัญมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ก็มีผู้ว่าททท.เป็นประธานในพิธียกเสาโกเต้ง

นอกจากนี้ยังพิธีกรรมขบวนแห่พระต่างๆ ไม่ต่างจากภูเก็ต แม้สเกลอาจจะเล็กกว่า แต่นักท่องเที่ยวที่เข้าร่วมประเพณีนี้ก็เปี่ยมไปด้วยศรัทธา และททท.ยังจัดกิจกรรมหลากหลาย เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวพังงา อาทิ อิ่มบุญ 9 บาท รวมทั้งร่วมมือกับโรงแรม 50 แห่งมอบของที่ระลึกให้แก่นักท่องเที่ยว

ประเพณีถือศีลกินผัก จึงจัดเป็นหนึ่งในเทศกาลกินเจที่มีเอกลักษณ์ที่สุดของไทย สะท้อนประเพณีวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าที่แสดงถึงพลังศรัทธาของประชาชนไทยเชื้อสายจีน ซึ่งดึงดูดนักท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี