สมาคมโฮสเทลฯ กางโรดแมปปี 69 ชู 3 เสาหลัก ยกระดับ SME รับยุค AI

ในช่วงที่พฤติกรรมนักเดินทางทั่วโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว “ที่พัก” ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่พักค้างคืนอีกต่อไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การท่องเที่ยวและสะท้อนตัวตนของผู้เข้าพัก โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่และกลุ่มครอบครัวที่มองหาที่พักมีเอกลักษณ์ แตกต่างจากโรงแรมขนาดใหญ่ทั่วไป

นายสรเทพ โรจน์พจนารัช ประธานชมรมผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร และที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สมาคมโฮสเทลและที่พักขนาดเล็ก (ประเทศไทย) เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า สมาคมจับมือกับ Airbnb แพลตฟอร์มที่พักระดับโลก เพื่อขยายเครือข่ายผู้ประกอบการรายย่อย ตั้งเป้าเพิ่มสมาชิกเป็น 400 รายภายในปีนี้ จากปัจจุบัน 150 ราย เพื่อยกระดับมาตรฐานและศักยภาพของผู้ประกอบการ SMEs ให้แข่งขันได้มากขึ้น

โดยการรวมตัวของผู้ประกอบการรุ่นใหม่เริ่มต้นมากว่า 10 ปี ก่อนจดทะเบียนจัดตั้งเป็นสมาคมเมื่อ 3 ปีก่อน ล่าสุดได้เปลี่ยนชื่อเป็น “สมาคมโฮสเทลและที่พักขนาดเล็กประเทศไทย” เพื่อสะท้อนบทบาทที่กว้างขึ้น และขยายฐานสมาชิกให้ครอบคลุมผู้ประกอบการที่พักอิสระ เช่น อาคารพาณิชย์หรือบ้านพักส่วนตัวที่ไม่ใช่คอนโดมิเนียม 

การขับเคลื่อนองค์กรวางกรอบกลยุทธ์ 3E 

1. Elevate Standard ยกระดับมาตรฐานธุรกิจ สนับสนุนให้สมาชิกปรับใช้ระบบบริหารจัดการที่พัก (Property Management System) แทนการบันทึกข้อมูลด้วยมือ เพิ่มความแม่นยำด้านต้นทุน ภาษี และการรายงานข้อมูลตามข้อกำหนดของรัฐ
2. Empower Collaboration สร้างเครือข่ายความร่วมมือ ทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมผู้ประกอบการกับหน่วยงานรัฐและพันธมิตร เพื่อผลักดันนโยบายและตอกย้ำบทบาทที่พักขนาดเล็กในการกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น

3. Eco-Local Sustainability ส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ลดขยะในที่พัก สนับสนุนการเดินทางสู่เมืองรอง และสร้างรายได้ให้เศรษฐกิจฐานราก

นางสาวนรี สุเนต์ตา นายกสมาคมโฮสเทลและที่พักขนาดเล็ก (ประเทศไทย) ระบุว่า สมาคมมีเป้าหมายเป็นศูนย์กลางผู้ประกอบการที่พักขนาดเล็ก สนับสนุนการเติบโตผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การสร้างเครือข่าย และเชื่อมต่อกับพันธมิตรในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ

จากผลสำรวจ Airbnb ระบุว่า ปัจจุบันมีที่พักในกว่า 220 ประเทศ มีโฮสต์มากกว่า 5 ล้านราย และยอดเข้าพักสะสมกว่า 2 พันล้านครั้งทั่วโลก สำหรับประเทศไทย ปี 2567 ผู้เข้าพักผ่านแพลตฟอร์ม 91% เป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติ และเกือบ 50% ของมูลค่าการจองเกิดขึ้นนอกเมืองหลัก สะท้อนการกระจายรายได้สู่ภูมิภาค

นอกจากนี้ ครึ่งแรกปี 2568 การเข้าพักระยะยาวเติบโต 1.2 เท่า ขณะที่ทริประยะสั้น 1–2 วันของนักท่องเที่ยวไทยเพิ่มขึ้น 1.4 เท่า เทียบปี 2566

ส่วน รายงานจาก Hostelworld ระบุว่า แม้ปี 2568 ไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 33 ล้านคน ลดลง 7.2% และรายได้ท่องเที่ยวอยู่ที่ประมาณ 1.5 ล้านล้านบาท แต่ยอดจองผ่านแพลตฟอร์มในไทยกลับเติบโต 9% สะท้อนความแข็งแกร่งของตลาดแบ็กแพ็กเกอร์

โดย 83.2% ของการจองเป็นห้องพักรวม (Dormitory) และ 16.8% เป็นห้องส่วนตัว กว่า 63% จองล่วงหน้าไม่เกิน 6 วันก่อนเช็กอิน และ 68% พักเพียง 1–3 คืน เฉลี่ย 2.3 คืน สะท้อนพฤติกรรมการเดินทางที่ยืดหยุ่นและเน้นประสบการณ์ทางสังคม

ด้าน Lighthouse ผู้ให้บริการข้อมูลเชิงพาณิชย์แก่โรงแรมกว่า 80,000 แห่งทั่วโลก ระบุว่า อัตราค่าห้องพักจริงในไทยช่วงเดือนมกราคม–กุมภาพันธ์ 2569 ปรับขึ้นสูงสุด จากแรงหนุนเทศกาลตรุษจีน และความต้องการเดินทางที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ราคาขายล่วงหน้าหลังเดือนเมษายนยังสูงกว่าปี 2567–2568

อีกปัจจัยสำคัญคือเทคโนโลยีที่เข้ามามีบทบาทมากขึ้น ปี 2551 ผู้ใช้งาน App Store มี 6 ล้านราย ขณะที่ปี 2568 ChatGPT มีผู้ใช้งานแตะ 800 ล้านรายทั่วโลก สะท้อนการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI ซึ่งจะมีผลต่อพฤติกรรมค้นหาและจองที่พักในอนาคต

นายสรเทพ กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตามอุปสรรคสำคัญของผู้ประกอบการยังอยู่ที่ข้อจำกัดด้านกฎหมาย แม้มีการปรับกฎกระทรวงรองรับที่พักขนาดเล็ก แต่เงื่อนไขจำกัดไม่เกิน 8 ห้อง หรือ 30 เตียง ยังไม่สอดคล้องกับต้นทุนการดำเนินธุรกิจ สมาคมฯ เสนอให้ปรับเป็นไม่เกิน 10 ห้อง หรือ 50 เตียง รวมถึงทบทวนข้อกำหนดอาคาร เช่น ความกว้างบันไดและระบบหนีไฟในอาคารเก่า โดยคงมาตรฐานความปลอดภัยเป็นหลัก

ที่พักขนาดเล็กไม่ได้แข่งขันโดยตรงกับโรงแรมขนาดใหญ่ แต่ทำหน้าที่เติมเต็มตลาดเฉพาะกลุ่ม โดยเฉพาะ Gen Z และครอบครัว ผู้ประกอบการยุคใหม่เริ่มนำ AI มาช่วยบริหารจัดการและทำตลาดมากขึ้น “โฮสเทลไม่ใช่ที่พักด้อยมาตรฐาน แต่เป็นทางเลือกที่มอบประสบการณ์ตรง และเป็นกลไกกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น” การรวมพลังระหว่างผู้ประกอบการ ภาคการเงิน และแพลตฟอร์มระดับโลก จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการยกระดับที่พักขนาดเล็กของไทยสู่มาตรฐานสากล