งงตาแตก! อาหารถิ่น 77 เมนู คนพื้นที่ไม่รู้จัก กรมส่งเสริมวัฒนธรรม แจงแล้ว

จากกรณีที่ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้ดำเนินการจัดกิจกรรม "1 จังหวัด 1 เมนู เชิดชูอาหารถิ่น" ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนายกระดับอาหารถิ่น สู่มรดกทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ความเป็นไทย รวม 77 เมนูอาหารถิ่น

แต่เกิดปมดราม่าว่าในบางเมนูทำไมคนท้องถิ่น ที่อยู่ในพื้นที่กลับไม่รู้จักและยังไม่เคยได้ยินชื่อเมนูอาหารถิ่นดังกล่าวด้วยซ้ำ อาทิ เมนูอาจาดหู จ.พังงา

ล่าสุด นายโกวิท ผกามาศ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า มีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ และข้อสงสัยของรายชื่ออาหารบางจังหวัดที่คนท้องถิ่นไม่รู้จัก ขอชี้แจงว่า สวธ. ได้ดำเนินโครงการนี้เพื่ออนุรักษ์อาหารพื้นบ้านอยู่คู่กับอาหารไทยและอยู่คู่บ้านคู่เมืองของคนไทย

โดยประสานงานกับสภาวัฒนธรรมจังหวัด วัฒนธรรมจังหวัด และเครือข่ายทางวัฒนธรรม รวบรวมเมนูอาหารประจำถิ่นที่กำลังจะเลือนหาย ที่หารับประทานได้ยาก เพื่อยกระดับ พัฒนา สร้างสรรค์ เป็นอาหารประจำจังหวัด

พร้อมจัดทำเป็นสำรับอาหารประจำภาค ทั้ง 4 ภาค ซึ่งเป็นการอนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้และภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอาหารถิ่น ทั้งคาวและหวาน ซึ่งมีสรรพคุณหลากหลาย ทั้งด้านสุขภาพ โภชนาการ สมุนไพร ด้านวิธีการปรุง เคล็ดลับและประวัติความเป็นมา 

อีกทั้งจะช่วยเพิ่มมูลค่าของอาหารต่อยอดวัตถุดิบที่เป็นสมุนไพรจากชุมชน ให้สามารถนำเสนอในมิติความแตกต่างแปลกใหม่และเป็นสากลเทียบเท่ากับอาหารจากชนชาติอื่นๆ ได้ ตลอดจนจะเป็นโอกาสในการปลูกฝังค่านิยมการรับประทานอาหารที่ปรุงจากอาหารพื้นบ้านแก่เยาวชนรุ่นใหม่ด้วย 

อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวอีกว่า การประกาศรายชื่อเมนูอาหาร ทั้ง 77 รายการนี้ ย่อมเข้าใจได้ว่า อาหารบางชนิด ประชาชนในท้องถิ่นเองอาจจะไม่รู้จัก หรือไม่เคยพบเห็นหรือสัมผัสมาก่อน นั่นคือ สิ่งที่ตอบวัตถุประสงค์ของโครงการ คือการค้นหาเมนู "รสชาติ…ที่หายไป" ซึ่งเราอยากฟื้นกลับมา

เมื่อมีการคัดเลือกมาแล้ว ถือเป็นการปลุกกระแสทำให้คนในท้องถิ่นได้หันมาสนใจ และส่งผลดีต่อการสร้างความเข้าใจ ในรากเหง้าทางวัฒนธรรมของจังหวัดนั้นๆ และยังจะสามารถพัฒนาสู่การพิจารณายกย่องเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านอาหาร ในอนาคตด้วย

ทั้งนี้ สวธ. มีแผนการดำเนินงาน ในการจัดทำคู่มือเมนูอาหารถิ่น 77 รายการ เผยแพร่องค์ความรู้ ประวัติ ความเป็นมาของอาหาร รวมทั้งองค์ประกอบในเมนูต่างๆ 

นอกจากนี้ จะส่งเสริมและยกระดับอาหารไทยโบราณพื้นถิ่น ที่เป็นรากเหง้าของชุมชนสู่อาหารจานเด็ดที่ต้องชิม รวมถึงรวบรวม สูตรอาหารกับข้าวไทยๆ วิธีทำอาหารดั้งเดิม พร้อมด้วยเคล็ดลับการทำอาหารอย่างประณีตเผยแพร่ในระดับชาติ

ทั้งนี้ในวันที่ 21 ก.ย. สวธ. จะมีการจัดกิจกรรมประกาศยกย่องเมนูอาหารถิ่น ทั้ง 77 รายการอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะเชิญผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารถิ่นทุกจังหวัดมาให้ความรู้ และสาธิตกระบวนการทำอาหารทุกเมนู จากนั้นจะมีการยกระดับการเผยแพร่เมนูอาหารถิ่นสู่ระดับสากลต่อไป

เมนูอาหารที่ได้รับการคัดเลือกเป็น “1 จังหวัด 1 เมนู เชิดชูอาหารถิ่น” รวม 77 เมนูอาหารถิ่น อาทิ 

• ข้าวตอกตั้ง-กรุงเทพมหานคร

•  แกงมัสมั่นกล้วยไข่-กำแพงเพชร
•  ยำไกน้ำของ(สาหร่ายแม่น้ำโขง)-เชียงราย
•  ตำจิ๊นแห้ง-เชียงใหม่
•  เมี่ยงจอมพล-ตาก
• แกงแคไก่เมือง-น่าน
•  หลนปลาส้มพะเยา-พะเยา 
• น้ำพริกเม็ดบัวปลาย่าง-พิษณุโลก 
• ปิ้งไก่ข้าวเบือ-เพชรบูรณ์
•  น้ำพริกน้ำย้อย-แพร่
•  แกงฮังแลลำไย-ลำพูน
•  ข้าวเปิ๊บสุโขทัย-สุโขทัย 
• อั่วบักเผ็ด-อุตรดิตถ์ 
• ปลาแดกบองสมุนไพร-ขอนแก่น
•  คั่วเนื้อคั่วปลา-ชัยภูมิ 
• เมี่ยงตาสวด-นครพนม
•  เมี่ยงคำ(โคราช)-นครราชสีมา
• หมกหม้อปลาน้ำโขง-บึงกาฬ
•  ขนมตดหมา-บุรีรัมย์
•  แจ่วฮ้อนท่าขอนยาง-มหาสารคาม
•  ตำเมี่ยงตะไคร้ ลำข่าสดใส่มดแดง-มุกดาหาร
•   อั่วกบ(กบยัดไส้)-ยโสธร
•  ข้าวปุ้นน้ำยาปลาหลด-ร้อยเอ็ด

• ส้าปลาน้ำโขง-เลย 
• ละแวกะตาม-ศรีสะเกษ
•  แกงหวาย-สกลนคร 
• เบาะโดง(น้ำพริกมะพร้าวโบราณ)-สุรินทร์

•  ลาบหมาน้อย-อุบลราชธานี   
• ข้าวตอกน้ำกะทิทุเรียนนนท์-นนทบุรี 
• เมี่ยงคำบัวหลวง-ปทุมธานี
•  แกงคั่วส้มหน่อธูปฤาษีกับปลาช่อนย่าง-ประจวบคีรีขันธ์

•  แกงเหงาหงอด-พระนครศรีอยุธยา
•  แกงรัญจวน-สมุทรสงคราม 
• แกงบวน-สิงห์บุรี
•  ปลาหมำสมุนไพรทอดกรอบ-สุพรรณบุรี 
• ต้มส้มปลาแรด-อุทัยธานี 
• ลุกกะทิชองหรือน้ำพริกชองพร้อมผักเคียง-จันทบุรี
•  หมูหงส์-ฉะเชิงเทรา 
• ปลาคก-ชลบุรี
•  แกงเลียงกระแท่งหอยนางรม-ตราด 
•  แกงส้มผักกระชับ-ระยอง 
• น้ำพริกกะสัง-สระแก้ว  
• ปลากจุกเครื่อง-กระบี่ 
• โกยุก-ตรัง 
• ขนมปะดา-นครศรีธรรมราช
•  อาเกาะ-นราธิวาส
•  อาจาดหู-พังงา 
• น้ำชุบเมืองหลาง 9 อย่าง-ภูเก็ต 
• ก๊กซิมบี้-ระนอง 
• ข้าวยำโจร(ข้าวยำคลุกสมุนไพร)-ยะลา 
• ข้าวเหนียวเหลืองแกงแพะ-สตูล 
• แกงขมิ้นไตปลาโบราณ-สุราษฎร์ธานี