น้ำท่วมกรุง ฉุดร้านอาหาร ยอดขายวูบ 80% ส่อกระทบสภาพคล่อง

นายสรเทพ โรจน์พจนารัช ประธานชมรมผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร และที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สมาคมโฮสเทลประเทศไทย เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า สถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่กรุงเทพฯ เริ่มส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจร้านอาหาร แม้ร้านอาหารบางพื้นที่ไม่ได้อยู่ในจุดน้ำท่วมโดยตรง แต่ลูกค้าไม่สามารถเดินทางออกมารับประทานอาหารได้ ขณะที่การเดินทางของพนักงาน การขนส่งวัตถุดิบ และบริการเดลิเวอรีได้รับผลกระทบ ส่งผลให้ยอดขายลดลง ขณะที่ต้นทุนคงที่ยังคงอยู่ในระดับเดิม

ยอดขายหาย แต่ต้นทุนยังเดินต่อ

สถานการณ์น้ำท่วมครั้งนี้แตกต่างจากที่ผ่านมา เนื่องจากน้ำเข้าท่วมในพื้นที่เศรษฐกิจชั้นในของกรุงเทพฯ หลายจุด ทั้งเพชรบุรี รามคำแหง อโศก สุขุมวิท และลาดพร้าว ส่งผลกระทบต่อธุรกิจในพื้นที่เป็นวงกว้าง สำหรับร้านอาหาร ผลกระทบเกิดขึ้นแม้ร้านจะไม่ได้อยู่ในพื้นที่น้ำท่วมโดยตรง เนื่องจากลูกค้าไม่สามารถเดินทางออกมารับประทานอาหารได้ โดยร้านสตีฟ พระราม 6 ซึ่งตั้งอยู่ซอยปฏิพัทธ์ 2 แม้พื้นที่ร้านไม่ถูกน้ำท่วม แต่ช่วงวันศุกร์-อาทิตย์ที่ผ่านมา มีกรุ๊ปลูกค้ายกเลิกประมาณ 8 กรุ๊ป เนื่องจากลูกค้าส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่น้ำท่วมและไม่สามารถเดินทางมาได้

นายสรเทพระบุว่า หากสถานการณ์น้ำท่วมยืดเยื้อประมาณ 1 สัปดาห์ ร้านอาหารยังสามารถประคองธุรกิจได้ แต่จะเริ่มเห็นผลกระทบจากยอดขายที่ลดลง ขณะที่ต้นทุนประจำยังคงต้องจ่าย ทั้งค่าแรงพนักงาน ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าเช่า สถานการณ์ครั้งนี้ยังเกิดขึ้นในช่วงปลายเดือน ซึ่งเป็นช่วงจ่ายเงินเดือน ทำให้ผู้ประกอบการต้องบริหารกระแสเงินสดอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะร้านอาหารขนาดเล็กและผู้ประกอบการ SME

หากน้ำท่วมยืดเยื้อถึง 2 สัปดาห์ ร้านอาหารขนาดเล็กมีความเสี่ยงด้านสภาพคล่องมากขึ้น เนื่องจากรายได้หายไปต่อเนื่อง ขณะที่ยังมีภาระค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจ ส่วนกรณีน้ำท่วมนานถึง 1 เดือน ผลกระทบจะขยายจากระดับธุรกิจรายร้านไปสู่เศรษฐกิจในพื้นที่ โดยอาจเห็นการหยุดกิจการชั่วคราว การลดการจ้างงาน หรือการงดจ้างงานชั่วคราว รวมถึงภาระเงินทุนสำหรับซ่อมแซมและปรับปรุงร้านที่ได้รับความเสียหายหลังน้ำลด

ร้านอาหารเร่งลดสต๊อก รับมือยอดขายหด

จากสถานการณ์ที่ประเมินว่าน้ำอาจใช้เวลาในการระบาย ผู้ประกอบการร้านอาหารจึงต้องปรับการบริหารธุรกิจระยะสั้น โดยนายสรเทพแนะนำให้ร้านอาหารประเมินยอดขายและบริหารสต๊อกวัตถุดิบให้สอดคล้องกับปริมาณการขาย

โดยในช่วงที่ผ่านมา ยอดขายบางร้านลดลงประมาณ 80% จึงควรสั่งวัตถุดิบเท่าที่จำเป็นต่อการขาย ขณะที่วัตถุดิบที่มีอายุสั้นควรลดหรือหยุดการสั่งซื้อ และเน้นจำหน่ายวัตถุดิบที่มีอยู่ เพื่อลดการสูญเสียจากสินค้าคงเหลือ

ด้านการเปิดให้บริการ ร้านอาหารสามารถปรับเวลาเปิด-ปิดให้สอดคล้องกับพฤติกรรมลูกค้า เช่น จากเดิมเปิด 08.00 น. ปรับเป็นช่วงเที่ยงและปิดประมาณ 18.00 น. เนื่องจากในช่วง 3-4 วันที่ผ่านมา ลูกค้าออกมารับประทานอาหารนอกบ้านลดลงอย่างชัดเจนในช่วงเย็น แม้แต่พื้นที่ที่ไม่ได้ถูกน้ำท่วม ส่วนการบริหารแรงงาน ผู้ประกอบการที่มีลูกจ้างประจำอาจจัดตารางให้พนักงานใช้วันลาพักร้อนบางส่วน ขณะที่แรงงานพาร์ตไทม์อาจชะลอการเรียกเข้าทำงานตามปริมาณงาน เพื่อลดต้นทุนในช่วงที่ยอดขายลดลง

เดลิเวอรีสะดุด ไรเดอร์เข้าพื้นที่ไม่ได้

ผลกระทบไม่ได้จำกัดเฉพาะลูกค้าที่เดินทางมารับประทานอาหารที่ร้าน แต่ยังลามไปถึงช่องทางเดลิเวอรี โดยไรเดอร์บางส่วนไม่สามารถเข้าพื้นที่น้ำท่วมได้ ขณะที่ฝนตกต่อเนื่องทำให้จำนวนไรเดอร์ที่ออกมารับงานลดลง ส่งผลให้บางร้านได้รับคำสั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มลดลง และบางกรณีเมื่อลูกค้าสั่งซื้อแล้วกลับไม่มีไรเดอร์เข้ารับสินค้า ทำให้ยอดขายจากช่องทางเดลิเวอรีลดลงพร้อมกับยอดขายหน้าร้าน

นายสรเทพระบุว่า สิ่งที่ผู้ประกอบการต้องติดตามควบคู่กันคือสต๊อกวัตถุดิบ กำลังคน และกระแสเงินสด โดยเฉพาะการประเมินว่าธุรกิจจะสามารถรองรับค่าใช้จ่ายได้อีก 2 สัปดาห์ หรือ 1 เดือน หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย

น้ำท่วมกระทบโลจิสติกส์ วัตถุดิบเริ่มแพง

อีกประเด็นที่ต้องติดตามคือผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทาน ทั้งการขนส่ง การซื้อขายวัตถุดิบ และตลาดค้าส่ง โดยหากสถานการณ์ยืดเยื้อเกิน 2 สัปดาห์ จะเพิ่มแรงกดดันต่อต้นทุนของร้านอาหารมากขึ้น นายสรเทพกล่าวว่า ปัจจุบันเริ่มเห็นราคาผักบางประเภทปรับตัวสูงขึ้นแล้ว โดยเฉพาะผักสวนครัวที่ได้รับผลกระทบจากช่วงฤดูฝน เช่น กวางตุ้ง คะน้า แตงกวา และถั่วฝักยาว ซึ่งราคาปรับขึ้นประมาณ 2 เท่า

นอกจากนี้ หากพื้นที่ตลาดค้าส่งได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม จะทำให้การซื้อขายและการกระจายวัตถุดิบสะดุดตามไปด้วย ขณะที่การขนส่งจากซัพพลายเออร์มายังร้านอาหารทำได้ยากขึ้น ส่งผลต่อทั้งปริมาณวัตถุดิบและต้นทุนการดำเนินงาน สำหรับสถานการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ นายสรเทพระบุว่า ผลกระทบไม่ได้เกิดจากน้ำฝนเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยจากการระบายน้ำและน้ำทะเลหนุนเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ภาคธุรกิจต้องติดตามสถานการณ์ด้านน้ำและระบบโลจิสติกส์ควบคู่กัน

ผู้ประกอบการจับตาผลกระทบหลังน้ำลด

นายสรเทพกล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับการแก้ปัญหาในระยะยาว สิ่งที่ต้องติดตามหลังสถานการณ์น้ำลดคือผลกระทบต่อราคาวัตถุดิบ โดยเฉพาะผักสวนครัว ซึ่งหากพื้นที่เพาะปลูกได้รับความเสียหาย อาจส่งผลต่อปริมาณผลผลิตและราคาตลาดในระยะต่อมา ขณะเดียวกัน ภาคธุรกิจยังต้องติดตามผลกระทบต่อระบบขนส่งและตลาดค้าส่ง เพราะแม้น้ำจะลดลงแล้ว แต่หากเส้นทางขนส่งหรือแหล่งวัตถุดิบยังไม่กลับเข้าสู่ภาวะปกติ จะยังคงส่งผลต่อต้นทุนของร้านอาหารต่อเนื่อง

ทั้งนี้ นายสรเทพเสนอว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรติดตามข้อมูลสภาพอากาศและปริมาณน้ำล่วงหน้า รวมถึงการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ เพื่อให้ภาคธุรกิจสามารถเตรียมตัวรับมือได้เร็วขึ้น ขณะเดียวกันควรติดตามผลกระทบด้านราคาผักและต้นทุนวัตถุดิบหลังน้ำลดควบคู่ไปกับมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ