29 ตุลาคม 2020
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,204.83  -3.11  -0.26%         Value  26,814.84  Mil.Baht         SET50  753.49  -2.53  -0.33%         Value  12,226.25  Mil.Baht         SET100  1,698.71  -5.52  -0.32%         Value  17,400.29  Mil.Baht         sSET  600.95  -0.25  -0.04%         Value  1,232.94  Mil.Baht         SETCLMV  780.38  -2.13  -0.27%         Value  6,881.12  Mil.Baht         SETHD  815.08  -0.78  -0.10%         Value  6,343.43  Mil.Baht         SETTHSI  725.32  -1.33  -0.18%         Value  11,804.10  Mil.Baht         SETWB  792.15  -7.84  -0.98%         Value  3,338.60  Mil.Baht         mai  310.68  -1.07  -0.34%         Value  1,115.77  Mil.Baht             AGRO  401.80  -2.58  -0.64%       AGRI  267.17  +2.78  +1.05%       FOOD  11,180.52  -89.71  -0.80%           CONSUMP  105.41  +2.95  +2.88%       FASHION  506.78  -3.09  -0.61%       HOME  22.34  +0.15  +0.68%       PERSON  308.10  +12.50  +4.23%           FINCIAL  113.68  +0.51  +0.45%       BANK  248.86  +1.85  +0.75%       FIN  3,800.31  -9.28  -0.24%       INSUR  10,847.41  +70.90  +0.66%           INDUS  79.40  -0.29  -0.36%       AUTO  351.64  +0.34  +0.10%       IMM  34.42  -0.50  -1.43%       PAPER  3,769.60  +56.27  +1.52%       PETRO  697.25  -3.26  -0.47%       PKG  3,753.05  -9.90  -0.26%       STEEL  20.61  +0.09  +0.44%           PROPCON  89.15  +0.05  +0.06%       CONMAT  8,557.05  +37.72  +0.44%       PROP  164.20  +0.37  +0.23%       PF&REIT  161.21  -1.78  -1.09%       CONS  49.73  +0.06  +0.12%           RESOURC  156.33  -0.73  -0.46%       ENERG  17,830.44  -83.65  -0.47%       MINE  4.78  -  -           SERVICE  382.71  -2.39  -0.62%       COMM  32,129.70  -310.88  -0.96%       HELTH  4,108.53  -10.57  -0.26%       MEDIA  37.97  +0.06  +0.16%       PROF  125.70  -0.90  -0.71%       TOURISM  326.64  -2.60  -0.79%       TRANS  288.93  -1.33  -0.46%           TECH  155.89  -0.53  -0.34%       ETRON  3,004.98  -35.60  -1.17%       ICT  129.12  -0.11  -0.09%       TFEX       SET50 Index Futures       S50V20  751.0  -4.6  12        S50X20  751.2  -4.8  33        S50Z20  749.5  -3.3  95,667        S50F21  -  -  -        S50H21  744.1  -3.3  8,417        S50M21  740.1  -3.2  1,180        S50U21  734.7  -3.5  1,174      Sector Index Futures       BANKZ20  -  -  -        COMMZ20  -  -  -        ENERGZ20  -  -  -        FOODZ20  -  -  -        ICTZ20  -  -  -      Single Stock Futures       AAVZ20  1.49  -0.04  6        ADVANCZ20  173.50  +0.50  118        AEONTSZ20  123.50  -0.24  2        AMATAZ20X  11.82  -0.21  101        AOTZ20  51.85  -0.65  104        APZ20  -  -  -        BAZ20  -  -  -        BANPUZ20  6.84  -0.09  576        BAYZ20  18.64  -0.13  1        BBLZ20  97.35  +1.30  200        BCHZ20  -  -  -        BCPZ20  -  -  -        BCPGZ20X  -  -  200        BDMSZ20  17.70  -0.04  512        BEAUTYZ20  1.27  -0.01  26        BECZ20  -  -  -        BEMZ20  8.10  -0.05  513        BGRIMZ20  40.25  -0.49  101        BHZ20  -  -  20        BJCZ20  29.82  -0.30  2        BLAZ20  -  -  -        BLANDZ20  0.99  -0.01  36        BPPZ20  -  -  100        BTSZ20X  8.80  -0.12  8        CBGZ20  112.50  -0.58  73        CENTELZ20  19.99  -0.30  10        CHGZ20  2.54  -0.08  502        CKZ20  14.83  -  3        CKPZ20  4.28  -0.02  306        COM7Z20X  -  -  100        CPALLZ20  54.63  -0.72  195        CPFZ20  25.25  -0.52  110        CPNZ20  -  -  20        DELTAZ20  182.00  +0.20  12        DTACZ20  -  -  -        EAZ20  39.55  -0.25  308        EASTWZ20  -  -  -        EGCOZ20  168.85  -0.85  27        EPGZ20  -  -  -        ERWZ20  2.32  +0.03  2        ESSOZ20  -  -  -        GFPTZ20  -  -  -        GLOBALZ20X  17.49  -1.29  1,403        GPSCZ20  52.58  -0.42  108        GULFZ20Y  -  -  -        GUNKULZ20  -  -  1,000        HANAZ20  46.00  -0.50  4        HMPROZ20  -  -  100        ICHIZ20  10.50  -0.10  503        INTUCHZ20  -  -  40        IRPCZ20  2.06  +0.02  1,126        ITDZ20  0.90  +0.01  505        IVLZ20  22.60  -0.25  524        JASZ20  -  -  -        JMTZ20  31.90  -1.04  2        KBANKZ20  75.46  +0.56  764        KCEZ20  38.50  -1.20  712        KKPZ20  -  -  80        KTBZ20  8.61  -0.03  301        KTCZ20  38.44  +0.34  22        LHZ20  6.42  -0.08  1        LPNZ20  3.81  +0.03  1        MZ20  -  -  -        MAJORZ20  13.40  +0.06  1        MBKZ20  -  -  -        MEGAZ20  -  -  -        MINTZ20X  17.12  -0.08  649        MTCZ20  53.50  +0.10  2        ORIZ20  6.80  -0.15  5        OSPZ20  32.05  -  1        PLANBZ20  -  -  -        PRMZ20  -  -  -        PSHZ20  -  -  -        PSLZ20  5.05  -0.05  5        PTGZ20  18.10  -0.09  5        PTTZ20  30.76  -0.74  1,023        PTTEPZ20  78.21  +0.21  662        PTTGCZ20  39.90  -0.40  311        QHZ20  -  -  -        RATCHZ20  -  -  -        ROBINSZ20X  -  -  -        RSZ20  -  -  -        SZ20  -  -  -        SAMARTZ20  -  -  -        SAWADZ20  49.40  -0.05  64        SCBZ20X  65.68  -0.76  4        SCCZ20  346.50  +1.50  24        SGPZ20  -  -  -        SIRIZ20  0.59  -0.02  131        SPALIZ20  -  -  -        SPCGZ20  20.29  +0.09  124        SPRCZ20  -  -  -        STAZ20  34.10  +0.98  923        STECZ20  10.25  +0.16  404        STPIZ20  -  -  -        SUPERZ20  -  -  -        TASCOZ20  15.50  +0.18  1,160        TCAPZ20  -  -  -        THAIZ20  -  -  -        THANIZ20X  -  -  -        THCOMZ20  5.55  -0.16  3        THGZ20  -  -  -        TISCOZ20  70.96  -0.03  82        TKNZ20  11.10  -0.41  505        TMBZ20  0.83  +0.02  615        TOAZ20  -  -  -        TOPZ20  33.35  +1.20  126        TPIPLZ20  -  -  -        TPIPPZ20  -  -  -        TQMZ20  -  -  -        TRUEZ20  2.72  -0.04  524        TTAZ20  -  -  -        TTCLZ20  -  -  -        TTWZ20  11.50  +0.09  4        TUZ20  15.30  -0.16  336        TVOZ20  -  -  -        UNIQZ20  -  -  -        VGIZ20  -  -  -        VNGZ20  -  -  -        VNTZ20  -  -  -        WHAZ20  2.40  -0.12  1,273        WHAUPZ20  4.15  +0.03  11      GF10 Futures       GF10V20  27,980  -200  2,660        GF10Z20  28,060  -230  4,068        GF10G21  28,120  -220  1,044        GF10J21  28,180  -70  230      GF50 Futures       GFV20  27,970  -240  94        GFZ20  28,050  -230  46        GFG21  28,090  -250  20        GFJ21  -  -  -      Gold Online Futures       GOZ20  1,888.90  -16.50  32,384        GOH21  1,897.30  -15.40  5,034      GOLD-D       GDZ20  1,887.00  -27.10  6      USD Futures       USDV20  -  -  -        USDX20  31.23  +0.04  14        USDZ20  31.23  +0.03  7,330        USDF21  -  -  -        USDH21  31.25  +0.04  985      BB3 Futures       BB3Z20  -  -  -        BB3H21  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5Z20  -  -  -        TGB5H21  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3V20  -  -  -        RSS3X20  -  -  -        RSS3Z20  -  -  -        RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -        RSS3H21  -  -  -        RSS3J21  -  -  -        RSS3K21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DV20  -  -  -        RSS3DX20  -  -  -        RSS3DZ20  -  -  -        RSS3DF21  -  -  -        RSS3DG21  -  -  -        RSS3DH21  -  -  -        RSS3DJ21  -  -  -        RSS3DK21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50Z20C775  9.0  -1.1  584        S50Z20C750  18.4  -3.3  283        S50Z20C825  2.1  -0.1  212        S50Z20C800  4.4  -0.2  208        S50Z20C850  1.1  +0.1  78      Most Active Put Volume       S50Z20P700  6.9  +0.5  1,535        S50Z20P725  11.2  +0.5  1,222        S50Z20P675  4.2  +0.3  508        S50Z20P750  19.2  +0.6  506        S50Z20P650  2.6  +0.1  282          

ธุรกิจอาหาร หลังบททดสอบของโควิด-19

26 Jun 2020 10:25 น.


ภาพของธุรกิจและอุตสาหกรรมอาหารจะเปลี่ยนไปจากเดิม หลังจากที่ผู้ผลิต นักธุรกิจที่เกี่ยวข้องและผู้บริโภคได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองเพื่อให้เข้ากับ “ช็อค” ที่เกิดขึ้นจากไวรัสโคโรนา และขณะเดียวกันก็ต้องมองแนวโน้มระยะยาวเพื่อนำมาปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจให้เหมาะสมกับ “New Normal” ในทุกบริบทที่จะเกิดขึ้นหลังสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19

              ผมได้มีโอกาสหารือกับ คุณอนงค์ ไพจิตรประภาภรณ์ ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร และคุณวิศิษฐ์ ลิ้มลือชา ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมอาหาร สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ในการประชุมคณะอนุกรรมาธิการการอุตสาหกรรมของวุฒิสภา ซึ่งทั้งสองท่านได้ฉายภาพรูปแบบธุรกิจของอุตสาหกรรมอาหารในยุคหลังโควิด-19 ได้น่าสนใจ และมีมุมมองคล้ายกัน ผมลองสรุปให้ง่าย ๆ ดังนี้

              1.ความปลอดภัยของอาหารจะเป็นเงื่อนไขสำคัญในธุรกิจนี้มากขึ้น ปัจจุบันความปลอดภัยของอาหารอาจจำกัดในบริษัทขนาดใหญ่ที่ผลิตเพื่อส่งออก เพราะต้องมีการตรวจสอบย้อนกลับ ได้การรับรองมาตรฐานสากล แต่ธุรกิจอาหารขนาดเล็กถึงเล็กมากที่เน้นตลาดในประเทศและการจัดการมาตรฐานอาจไม่เข้มข้นเหมือนกับการส่งออก แต่หลังจากนี้ไป ผู้บริโภคจะเน้นและให้ความสำคัญกับปัจจัยความปลอดภัย ความสะอาด ที่มาที่ไปของวัตถุดิบ การผลิต และมาตรฐานมากขึ้น รัฐเองก็ต้องมีระบบการให้การรับรอง ตรวจสอบ ในร้านค้าขนาดเล็ก (Safety and clean food protocol) เพื่อให้ผู้บริโภคมีความมั่นใจกับอาหารจากธุรกิจขนาดเล็กหรือชุมชน ไม่เช่นนั้นผู้บริโภคที่ห่วงใยเรื่องนี้ก็จะหนีไปซื้ออาหารจากธุรกิจขนาดใหญ่ที่เขาไว้ใจด้านคุณภาพมากกว่า

              2.ผู้ผลิตหรือผู้ให้บริการร้านอาหารต้องเชื่อมโดยตรงกับลูกค้ามากขึ้น ผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ การจัดการระบบข้อมูลของลูกค้าเพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าในเชิงเฉพาะได้ และติดตามความต้องการของลูกค้าได้อย่างใกล้ชิด เพราะพฤติกรรมของลูกค้ายุคใหม่จะเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว เนื่องจากการเข้าถึงข้อมูลที่มีอยู่มากมายได้ง่ายและเร็ว ดังนั้นการบริหารลูกค้าจึงเป็นสิ่งสำคัญ

              3.การเข้าสู่ธุรกิจออนไลน์เป็นสิ่งจำเป็นในธุรกิจร้านอาหาร เพราะผู้บริโภคเริ่มเคยชินและได้ทดลองมาแล้วในช่วงการปิดเมืองปิดธุรกิจเมื่อไวรัสระบาด ทำให้ยอดขายผ่านดิลิเวอร์รี่ของอาหารเพิ่มกว่าเท่าตัวติดต่อกันสามเดือน พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของผู้บริโภคในด้านนี้ยังมีอยู่ต่อไป ซึ่งอาหารที่ขายผ่านเดลิเวอร์รี่ก็จำเป็นต้องมีการปรับเพื่อให้สอดคล้องกับการขนส่ง เนื่องจากลูกค้าไม่ได้ทานทันทีในร้าน อุณหภูมิอาจไม่เท่ากับที่ขายในร้าน ทำให้รสชาติและคุณภาพเปลี่ยนไปจากที่เคย ดังนั้น อาจต้องมีการปรับตัวผลิตภัณฑ์รวมทั้งบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมกับอาหาร เพื่อความปลอดภัย การรักษาคุณภาพและหน้าตาของอาหารนั้นด้วย





4.แนวโน้มของอาหารสุขภาพ อาหารที่มีส่วนผสมของวัตถุดิบที่ป้องกันเชื้อโรค สร้างภูมิคุ้มกัน หรือเป็นอาหารประเภท functional food ที่เจาะจงสุขภาพและความต้องการของกลุ่มคนจะมีมากขึ้น อาทิ เครื่องดื่มที่ลดหรือปราศจากน้ำตาล อาหารสำหรับคนเป็นโรคไต หรืออาหารที่มีวิตามินพิเศษสำหรับคนบางกลุ่ม ฯลฯ

              5.อุตสาหกรรมอาหารหันมาพึ่งพิงวัตถุดิบในประเทศมากขึ้น เพราะได้รับบทเรียนจากช่วงที่มีการระบาดของไวรัส ส่งผลให้การค้าระหว่างประเทศหยุดชะงัก เกิดผลกระทบต่อระบบห่วงโซ่อุปทานและการผลิต ทั้งๆ ที่ความต้องการอาหารยังมีอยู่มาก ทำให้อุตสาหกรรมอาหารเริ่มนึกถึงความมั่นคงทางด้านการผลิตมากขึ้น โดยเฉพาะการวัตถุดิบการผลิตจากท้องถิ่นมากขึ้น นอกจากนี้ ในประเภทอาหารที่สำเร็จรูปหรือพร้อมทานก็หันมาใช้วัตถุดิบที่ตอบโจทย์ด้านสุขอนามัยมากขึ้นด้วย เช่น ขิง ข่า กระเทียม สมุนไพรต่าง ๆ ในประเทศ รวมทั้งเป็นการสร้างอัตลักษณ์ด้านสุขภาพในตัวผลิตภัณฑ์อาหารด้วย

              6.การผลิตที่ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น กระบวนการผลิตให้ความสำคัญเรื่องลดการสัมผัสจากคนน้อยลง เพื่อความปลอดภัย ในช่วงระบาดของไวรัสการผลิตหยุดชะงักเพราะความห่วงใยด้านความสะอาดจากแรงงาน ทำให้คาดว่าในอุตสาหกรรมผลิตอาหารจะมีการลงทุนทางด้านเทคโนโลยีการผลิตและระบบอัตโนมัติที่ลดการใช้คนในกระบวนการผลิตมากขึ้น

7.การให้ความสำคัญกับความยั่งยืน (Sustainability) และการรักษาสิ่งแวดล้อมยังคงเป็นแนวโน้มของอุตสาหกรรมอาหารต่อไป กระบวนการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม หีบห่อที่ดีต่อผู้บริโภคและโลก หรือแม้แต่ตัวผลิตภัณฑ์เองที่ยังคงมีมาตรฐานด้านความยั่งยืน แนวโน้มในหลายประเทศเริ่มกำหนดแนวปฏิบัติของการกำจัดของเสียจากการบริโภคอาหารจากร้านค้า ภัตตาคาร เพื่อลดขยะและความสิ้นเปลือง อาทิ มาตรฐานด้านเศรษฐกินหมุนเวียนในองค์กร ฯลฯ ดังนั้น รูปแบบธุรกิจอาหารในอนาคตอันใกล้ต้องนำแนวทางนี้มาเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรเพื่อสร้างความได้เปรียบทางการตลาดให้กับตัวเอง

              ผมมองว่าธุรกิจที่ต้องเปลี่ยนแปลงการดำเนินงานของตัวเองมีสองสาเหตุ คือ การถูกบีบจากภายนอก และการมีวิสัยทัศน์ขององค์กร แต่ในสถานการณ์วันนี้ ผมว่าไวรัสโคโรนาและมาตรการของรัฐ รวมทั้งพฤติกรรมของผู้บริโภค คือ ปัจจัยภายนอกที่สำคัญที่จะบีบให้ธุรกิจต้องเปลี่ยนตัวเองไปในทิศทางที่เป็น “วิถีชีวิตใหม่” ของสังคมภายหลังโควิด แต่ธุรกิจที่ชาญฉลาดนั้น ต้องไม่เพียงเดินตามเส้นที่ปัจจัยภายนอกกำหนด แต่ต้องสร้างเส้นทางเดินของตนเองได้ในการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ และสามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคได้และดีกว่าคู่แข่ง



ความท้าทายนี้ ผมลองโยนในวงสนทนากับ 2 เซียน ซึ่งก็ได้ข้อแนะนำว่าวิถีชีวิตใหม่ในส่วนผู้บริโภคที่ผู้ประกอบการธุรกิจต้องคำนึง คือ

1.ผู้บริโภคมีการดูแลสุขภาพในเชิงป้องกัน เลือกอาหารจากวัตถุดิบที่มีส่วนสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรคภัยและร่างกายให้แข็งแรง ซึ่งวัตถุดิบจากธรรมชาติที่มีคุณสมบัติประเภทนี้จะได้รับความนิยมมากขึ้น

              2.ผู้บริโภคจะให้ความสำคัญกับช่องทางออนไลน์มากขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าไปในห้างหรือตลาดซึ่งเป็นแหล่งที่มีคนจำนวนมาก หรือหากเข้าไปก็เพียงในระยะเวลาสั้น ๆ จึงทำให้พึ่งพิงการสั่งอาหารทางออนไลน์มากขึ้น ดังนั้น ผู้ประกอบการต้องเข้าสู่ Platform Food Delivery ในรูปแบบใดแบบหนึ่ง และที่สำคัญต้องสร้างความมั่นใจในการให้บริการที่ดีและสร้างความไว้ใจในเรื่องคุณภาพผลิตภัณฑ์ เพราะลูกค้าไม่ได้มาเลือกด้วยตัวเอง

              3.ผู้บริโภคเข้าใจกับการเก็บตุนอาหารเพื่อการบริโภคและรู้ถึงความจำเป็นทั้งจากเหตุฉุกเฉินและในชีวิตประจำวัน และในช่วงการระบาดของไวรัสดที่ผ่านมา ทำให้ผู้บริโภครู้จัก เคยชิน และยอมรับอาหารสำเร็จรูปประเภทต่าง ๆ มากขึ้นทั้งคุณภาพและรสชาติ รวมทั้งเรียนรู้ถึงความสะดวกสบายของอาหารสำเร็จรูปที่ตอบโจทย์ด้านความสะดวกสบายในการชีวิตประจำวันยุคใหม่ ทำให้ผลิตภัณฑ์ประเภทนี้มีโอกาสในตลาดมากขึ้นในอนาคต

              4.ผู้บริโภคมีความระมัดระวังในการใช้จ่ายมากขึ้น มีพฤติกรรมใช้จ่ายที่ใช้เหตุผลมากกว่าอารมณ์ให้ความสำคัญกับอาหารที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและสุขภาพมากขึ้น มองถึง “คุณค่า” ของอาหารเมื่อเทียบกับเงินที่จ่ายไป และมีแนวโน้มที่จะลดอาหารที่ไม่จำเป็นรวมทั้งอาหารที่มีราคาสูงออกไป ยกเว้นกลุ่มลูกค้าเฉพาะจริง ๆ ที่คุณค่าอาจมาจากการให้บริการและภาพลักษณ์อื่นมาเสริม

              ทั้งหมดข้างต้นนั้น เป็นบทท้าทายสำหรับผู้ประกอบการที่อยู่ในธุรกิจอาหาร แต่ผมว่าเป็นบททดสอบการคัดเลือกผู้ที่จะอยู่รอดในสถานการณ์ที่คนแข็งแกร่งกับคนอ่อนแอมีโอกาสพอ ๆ กัน เพราะปัจจัยที่กำหนดความอยู่รอดในครั้งนี้ คือ ความรวดเร็วในการปรับเปลี่ยนของธุรกิจเอง


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij