5 สิงหาคม 2020
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,334.42  +3.61  +0.27%         Value  14,466.24  Mil.Baht         SET50  862.62  +2.30  +0.27%         Value  8,169.35  Mil.Baht         SET100  1,926.90  +4.82  +0.25%         Value  10,249.46  Mil.Baht         sSET  619.37  +2.98  +0.48%         Value  1,132.82  Mil.Baht         SETCLMV  922.26  +7.19  +0.79%         Value  4,371.62  Mil.Baht         SETHD  907.50  +13.13  +1.47%         Value  3,956.68  Mil.Baht         SETTHSI  806.21  +3.21  +0.40%         Value  7,789.14  Mil.Baht         SETWB  900.87  -0.87  -0.10%         Value  2,730.59  Mil.Baht         mai  310.57  +0.86  +0.28%         Value  924.16  Mil.Baht             AGRO  437.63  +1.28  +0.29%       AGRI  230.25  +0.21  +0.09%       FOOD  12,420.05  +37.99  +0.31%           CONSUMP  100.18  -0.51  -0.51%       FASHION  513.29  -3.45  -0.67%       HOME  22.28  +0.08  +0.36%       PERSON  285.45  -1.56  -0.54%           FINCIAL  118.41  -0.22  -0.19%       BANK  269.30  +1.66  +0.62%       FIN  3,612.68  -78.65  -2.13%       INSUR  11,340.34  -30.93  -0.27%           INDUS  88.91  +1.47  +1.68%       AUTO  335.54  +1.58  +0.47%       IMM  47.90  +0.76  +1.61%       PAPER  3,600.81  +28.13  +0.79%       PETRO  790.50  +16.98  +2.20%       PKG  3,950.03  +8.24  +0.21%       STEEL  21.40  +0.12  +0.56%           PROPCON  103.18  +0.56  +0.55%       CONMAT  9,683.38  +124.45  +1.30%       PROP  192.49  +0.24  +0.12%       PF&REIT  184.85  +0.10  +0.05%       CONS  62.30  +0.29  +0.47%           RESOURC  190.12  +1.85  +0.98%       ENERG  21,685.11  +210.64  +0.98%       MINE  4.78  -  -           SERVICE  415.90  -2.33  -0.56%       COMM  36,273.97  -26.61  -0.07%       HELTH  4,703.23  +20.68  +0.44%       MEDIA  39.00  -0.18  -0.46%       PROF  140.90  +0.28  +0.20%       TOURISM  376.15  +1.69  +0.45%       TRANS  290.73  -5.59  -1.89%           TECH  156.54  +0.69  +0.44%       ETRON  2,060.70  +15.05  +0.74%       ICT  142.10  +0.55  +0.39%       TFEX       SET50 Index Futures       S50Q20  860.0  +3.0  8        S50U20  856.9  +1.7  29,896        S50V20  -  -  -        S50Z20  855.1  +2.0  3,291        S50H21  851.1  +1.8  494        S50M21  846.7  +1.6  144      Sector Index Futures       BANKU20  -  -  -        COMMU20  -  -  -        ENERGU20  -  -  -        FOODU20  -  -  -        ICTU20  -  -  -      Single Stock Futures       AAVU20  1.77  -0.01  3        ADVANCU20  183.00  -0.30  41        AEONTSU20  -  -  -        AMATAU20  -  -  -        AOTU20  49.70  -1.43  89        APU20  6.55  +0.44  1,010        BAU20  -  -  -        BANPUU20  -  -  200        BAYU20  -  -  -        BBLU20  101.00  +0.85  37        BCHU20  -  -  225        BCPU20  -  -  -        BCPGU20  -  -  -        BDMSU20  -  -  -        BEAUTYU20  -  -  -        BECU20  -  -  -        BEMU20  8.85  +0.02  6        BGRIMU20  -  -  -        BHU20  -  -  -        BJCU20  -  -  -        BLAU20  -  -  -        BLANDU20  -  -  -        BPPU20  -  -  -        BTSU20X  -  -  -        CBGU20  123.70  +0.05  1        CENTELU20  23.30  -0.28  1        CHGU20  -  -  -        CKU20  -  -  100        CKPU20  5.55  +0.02  503        COM7U20X  35.50  +0.50  3        CPALLU20  69.00  -0.25  281        CPFU20  33.20  +0.06  351        CPNU20  -  -  -        DELTAU20  112.00  -1.00  30        DTACU20  -  -  -        EAU20  -  -  1,000        EASTWU20  -  -  -        EGCOU20  -  -  -        EPGU20  -  -  -        ERWU20  -  -  -        ESSOU20  7.81  +0.01  526        GFPTU20  -  -  -        GLOBALU20X  -  -  -        GPSCU20  69.30  +0.95  2        GULFU20X  33.00  -  10        GUNKULU20  -  -  -        HANAU20  -  -  -        HMPROU20  -  -  100        ICHIU20  -  -  -        INTUCHU20  -  -  -        IRPCU20  2.55  +0.02  98        ITDU20  -  -  -        IVLU20  24.70  +0.12  1        JASU20  3.40  -0.01  1        JMTU20  -  -  300        KBANKU20  84.09  +1.07  34        KCEU20  27.30  +0.18  409        KKPU20  -  -  -        KTBU20  9.97  -0.01  6        KTCU20  -  -  100        LHU20  -  -  100        LPNU20  -  -  -        MU20  -  -  -        MAJORU20  -  -  -        MBKU20  -  -  -        MEGAU20  -  -  -        MINTU20X  18.44  +0.04  483        MTCU20  -  -  220        ORIU20  -  -  -        OSPU20  42.00  -0.02  203        PLANBU20  -  -  -        PRMU20  9.37  +0.14  1        PSHU20  -  -  -        PSLU20  -  -  500        PTGU20  19.79  +0.79  101        PTTU20  38.46  +0.08  203        PTTEPU20  91.00  +2.85  198        PTTGCU20  48.25  +1.25  284        QHU20  -  -  -        RATCHU20  59.52  +0.52  21        ROBINSU20X  -  -  -        RSU20  -  -  200        SU20  -  -  -        SAMARTU20  -  -  -        SAWADU20  46.07  -0.73  726        SCBU20X  67.75  +0.63  4        SCCU20  -  -  28        SGPU20  -  -  -        SIRIU20  0.72  +0.01  8        SPALIU20  -  -  -        SPCGU20  -  -  -        SPRCU20  -  -  -        STAU20  25.75  -0.02  4        STECU20  -  -  600        STPIU20  -  -  -        SUPERU20  0.94  -  1,014        TASCOU20  -  -  100        TCAPU20X  33.29  -0.19  1        THAIU20  3.40  -0.48  82        THANIU20  -  -  1,000        THCOMU20  5.31  -0.15  3        THGU20  -  -  -        TISCOU20  -  -  40        TKNU20  -  -  -        TMBU20  -  -  -        TOAU20  -  -  -        TOPU20  42.75  +1.15  113        TPIPLU20  1.34  +0.01  601        TPIPPU20  -  -  1,100        TQMU20  -  -  -        TRUEU20  3.37  -  49        TTAU20  3.03  +0.06  21        TTCLU20  -  -  -        TTWU20  -  -  -        TUU20  13.60  +0.20  204        TVOU20  -  -  -        UNIQU20  -  -  -        VGIU20  -  -  -        VNGU20  -  -  -        VNTU20  -  -  -        WHAU20  -  -  -        WHAUPU20  -  -  -      GF10 Futures       GF10Q20  29,710  +480  7,285        GF10V20  29,760  +500  2,862        GF10Z20  29,800  +480  2,369      GF50 Futures       GFQ20  29,700  +470  177        GFV20  29,750  +460  58        GFZ20  29,800  +520  34      Gold Online Futures       GOU20  2,014.70  +39.20  37,958      GOLD-D       GDU20  2,000.00  +16.52  1      USD Futures       USDQ20  30.98  -0.13  23        USDU20  31.00  -0.08  4,426        USDV20  -  -  -        USDZ20  31.01  -0.07  450      BB3 Futures       BB3U20  -  -  -        BB3Z20  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5U20  -  -  -        TGB5Z20  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3Q20  -  -  -        RSS3U20  -  -  -        RSS3V20  -  -  -        RSS3X20  -  -  -        RSS3Z20  -  -  -        RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DQ20  -  -  -        RSS3DU20  -  -  -        RSS3DV20  -  -  -        RSS3DX20  -  -  -        RSS3DZ20  -  -  -        RSS3DF21  -  -  -        RSS3DG21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50U20C900  13.3  -  117        S50U20C1000  0.9  -  41        S50U20C875  23.7  +1.0  36        S50U20C850  36.0  +0.6  13        S50U20C825  51.0  -1.5  10      Most Active Put Volume       S50U20P850  29.1  -1.4  76        S50U20P800  15.1  -1.1  47        S50U20P700  3.5  -0.3  43        S50U20P750  7.5  -0.5  38        S50U20P650  0.5  -1.0  36          

ประธานTDRI วิเคราะห์ "คำทำนาย" โลกหลังโควิด

30 Apr 2020 20:41 น.
อ่าน 31,760 ครั้ง


เว็บไซต์สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย(ทีดีอาร์ไอ) เผยแพร่บทความเรื่อง 5 คำถามและ 4 โจทย์ว่าด้วยการสนทนาเรื่อง “ความปกติใหม่” ใน “โลกหลังโควิด” ซึ่งเขียนโดย ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานทีดีอาร์ไอ มีเนื้อหาดังนี้

ในช่วงนี้คำว่า “ความปกติใหม่” (new normal) เป็นคำที่ได้รับความสนใจในวงกว้าง และมีคนจำนวนมากร่วมกันจินตนาการต่อ “โลกหลังโควิด” (post-Covid world) จนมี “คำทำนาย” ต่างๆ ออกมามากมาย เช่น ต่อไปคนจะนิยมอยู่บ้านเดี่ยวมากกว่าคอนโดมิเนียม เพราะไม่ต้องการใช้ลิฟท์หรือพื้นที่ร่วมกับผู้อื่น ผังบ้านและผังเมืองจะต้องเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมาย และพื้นที่ทำงานร่วมกัน (co-working space) จะลดความนิยมลงมาก เป็นต้น

เช่นเดียวกัน เกิดข้อเสนอจำนวนมากต่อการดำเนินการในอนาคต เช่น เราควรเน้นการพึ่งพาตนเองในการผลิตยารักษาโรค อาหารและพลังงานมากขึ้น รัฐควรจัดสรรสวัสดิการแก่ประชาชนโดยให้ “รายได้พื้นฐานอย่างทั่วถึง” (universal basic income) และเราต้องปรับออกจากการท่องเที่ยวที่เน้นปริมาณนักท่องเที่ยวโดยเร็ว เป็นต้น

ผู้เขียนเองก็สนใจติดตามเรื่องนี้เหมือนกับหลายท่าน และเห็นด้วยกับคำทำนายเหล่านี้บางเรื่อง แต่ก็มีหลายเรื่องที่ผู้เขียนมีความเห็นต่างอยู่มาก โดยเห็นว่าหลายคำทำนายน่าจะไม่ถูกต้องและมีลักษณะด่วนสรุปเกินไป ซึ่งน่าจะทำให้ข้อเสนอแนะต่อนโยบายของภาครัฐ แนวทางปฏิบัติของภาคธุรกิจ และคำแนะนำสำหรับประชาชนที่จะเกิดขึ้นตามมาไม่มีความเหมาะสม หรือแม้กระทั่งก่อให้เกิดผลเสีย  

การร่วมกันจินตนาการถึงอนาคตในการพัฒนาประเทศดังกล่าว เป็นสัญญาณดีที่คนจำนวนไม่น้อยในสังคมได้ตื่นตัวและต้องการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการพัฒนา อย่างไรก็ตาม การร่วมกันจินตนาการถึงอนาคตดังกล่าว ควรต้องได้รับการหนุนเสริมด้วยข้อมูลและหลักวิชาการที่หนักแน่น และผ่านการถกเถียงกันอย่างลึกซึ้ง เพื่อให้กิจกรรมดังกล่าวเป็นประโยชน์มากที่สุด  และไม่ติดอยู่กับ “หลุมพรางทางความคิด” ต่างๆ  

ในความเห็นของผู้เขียนมี “หลุมพรางทางความคิด” ที่พบบ่อยอย่างน้อย 5 ประการดังต่อไปนี้

ประการแรก การไม่แยกแยะ “ความผิดปกติปัจจุบัน” (current abnormal) ในช่วงที่โควิด-19 ระบาด เช่น การรักษาระยะห่างทางสังคม กับ “ความปกติใหม่” (new normal) ใน “โลกหลังโควิด-19” เช่นการประชุมผ่านระบบออนไลน์ที่น่าจะเพิ่มขึ้นในอนาคต เพราะช่วยลดต้นทุนจากการเดินทาง    

การไม่แยกแยะประเด็นดังกล่าวตามที่ ดร. สันติธาร เสถียรไทย เคยตั้งข้อสังเกตไว้ อาจทำให้เราเข้าใจผิดไปว่า พฤติกรรมของมนุษย์เราในช่วงผิดปกติในปัจจุบันส่วนใหญ่จะดำรงต่อเนื่องไป ทั้งที่ประวัติศาสตร์ของการเกิดโรคระบาดใหญ่ในอดีตชี้ว่า ในหลายกรณี พฤติกรรมส่วนใหญ่ในช่วงผิดปกติ จะหายไปอย่างรวดเร็วเมื่อเหตุการณ์กลับมาเป็นปกติแล้ว เช่น มีการศึกษาพบว่า การระบาดของไข้หวัดใหญ่ทั่วโลกในช่วงปี 1918-1919 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตทั่วโลกหลายสิบล้านคน ไม่ได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเมืองใหญ่ต่างๆ เช่น มหานครชิคาโก นิวยอร์ก และฟิลาเดลเฟียมากมาย อย่างที่มีการพูดกันว่า เมืองใน “โลกหลังโควิด-19” จะมีความนิยมในคอนโดมิเนียมลดลง ในขณะที่ความนิยมในบ้านเดี่ยวเพิ่มขึ้นมาก เป็นต้น 

อีกกรณีที่อาจเปรียบเทียบกันได้คือ เมื่อเกิดน้ำท่วมใหญ่ภาคกลาง หลายคนก็เคย “ฟันธง” ว่า บ้านแถวปทุมธานีจะขายไม่ได้แล้ว แต่หลังจากนั้นไปเพียงปีครึ่งก็ปรากฏว่า ประชาชนกลับมาซื้อที่อยู่อาศัยในทำเลนี้เหมือนเดิม ตามที่ ดร. เกษรา ธัญลักษณ์ภาคย์ ผู้บริหารบริษัท เสนาดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด (มหาชน) ให้สัมภาษณ์ไว้

ประการที่สอง มีการตั้งเป้าหมาย “ความปกติใหม่” ในลักษณะที่อุดมคติมาก โดยไม่ได้คิดถึงต้นทุนที่จะเกิดขึ้นในการปรับตัวไปสู่ “ความปกติใหม่”นั้น โดยเฉพาะต้นทุนด้านความปลอดภัย หรือการเน้นการพึ่งพาตนเองมากขึ้น (self sufficiency) ในด้านต่างๆ อย่างกว้างขวาง ทั้งยารักษาโรค อาหารและพลังงาน แม้ว่าต้นทุนของการพึ่งพาตนเองดังกล่าวอาจอยู่ในระดับที่สูงมาก จนไม่สามารถเกิดเป็น “ความปกติใหม่” นั้นได้

เช่น ข้อเสนอให้ประเทศไทยพึ่งพาตนเองด้านอาหารมากขึ้น ไม่น่าจะมีความจำเป็นเพราะประเทศไทยพึ่งพาตนเองด้านอาหารได้ในระดับสูงมากอยู่แล้ว ไม่เหมือนกับสิงคโปร์ ซึ่งมีปัญหาดังกล่าว   การเพิ่มระดับการพึ่งพาตนเองด้านอาหารให้สูงขึ้นไปอีกจะมีผลทำให้ประเทศไทยกลับไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจด้วยสาขาเกษตรเป็นหลัก ทั้งที่สาขาดังกล่าวมีผลิตภาพโดยรวมต่ำกว่าสาขาเศรษฐกิจอื่นมาก  

ประเด็นที่เกี่ยวข้องกันก็คือ การไม่คำนึงถึงข้อจำกัดใหม่ (new constraint) ที่จะเกิดขึ้นกับเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะฐานะการคลังของภาครัฐที่จะมีระดับหนี้สาธารณะเพิ่มสูงขึ้นมาก  ในขณะที่ความมั่งคั่งของภาคธุรกิจ และครัวเรือนก็จะลดลงอย่างมาก จากผลกระทบของการยุติกิจกรรมทางเศรษฐกิจขนานใหญ่ และการที่รัฐต้องใช้จ่ายสูงกว่าปกติมากเพื่อช่วยเหลือประชาชน ซึ่งทำให้การปรับเปลี่ยนไปสู่ “ความปกติใหม่” ตามที่บางฝ่ายจินตนาการไว้ เช่น ให้รัฐจัดสรรรายได้พื้นฐานอย่างทั่วถึงแก่ประชาชน (universal basic income) ไม่สามารถทำได้โดยง่าย เป็นต้น

ประการที่สาม การไม่คำนึงถึงเส้นทางการพัฒนาประเทศในช่วงที่ผ่านมา ทั้งที่การพัฒนาเศรษฐกิจมีลักษณะขึ้นกับเส้นทางในประวัติศาสตร์ (path dependent) อย่างมาก  การปรับเปลี่ยนไปสู่ “ความปกติใหม่” ตามที่บางฝ่ายจินตนาการไว้ จึงอาจไม่สามารถทำได้โดยง่าย เช่น ผู้ประกอบการในธุรกิจท่องเที่ยวของไทยได้ลงทุนไปมากกับการสร้างโรงแรมสำหรับรองรับนักท่องเที่ยวหลายสิบล้านคนต่อปี  

การปรับเปลี่ยนโมเดลในการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้ลดจำนวนนักท่องเที่ยวลงขนานใหญ่ เพื่อเน้น “การท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ” ทำให้เกิดคำถามว่า จะใช้ประโยชน์จากการลงทุนมหาศาลในอดีตดังกล่าวอย่างไร เพื่อไม่ให้เกิดความสูญเปล่า  ในแง่นี้ บริการลองสเตย์อาจเป็นทางออกได้บางส่วน เพราะผู้ใช้บริการลองสเตย์หนึ่งคน จะอยู่อาศัยนานเหมือนมีนักท่องเที่ยวหลายสิบคน





ประการที่สี่ การไม่คำนึงถึงบริบทใหม่ (new context) ในเศรษฐกิจการเมืองโลกอย่างเพียงพอ ทั้งที่ประเทศไทยเป็นเศรษฐกิจขนาดเล็กแบบเปิด (small open economy) ซึ่งต้องพึ่งพาระบบเศรษฐกิจโลกในระดับสูง  ดังนั้น การกำหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาของไทย จึงต้องเข้าใจบริบทใหม่ดังกล่าวให้ดี โดยเฉพาะการย้ายฐานการผลิตครั้งใหญ่ที่จะเกิดขึ้นจากการบริหารความเสี่ยงในซัพพลายเชนระหว่างประเทศ และการกีดกันการค้าที่มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นหลังเศรษฐกิจตกต่ำ  ทั้งในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (Great Depression) ในช่วงทศวรรษ 1930 และภาวะเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่ (Great Recession) ในปี 2008

ประการที่ห้า การไม่ระบุข้อสมมติ (assumption) ที่สำคัญต่างๆ อย่างชัดเจน ทำให้ไม่ทราบว่า ข้อสรุปและข้อเสนอต่างๆ นั้นเกิดจากความเข้าใจใด และไม่ทราบว่า จะสามารถใช้ข้อสรุปและข้อเสนอเหล่านั้นได้เพียงใด เมื่อสถานการณ์จริงแตกต่างจากที่คาดการณ์ไว้   

ข้อสมมติที่สำคัญที่สุดคือ เมื่อโควิด-19 ถูกควบคุมได้จนไม่เป็นโรคระบาดใหญ่ในระดับโลก (pandemic) อีกต่อไป แต่กลายเป็นเพียงโรคระบาดประจำฤดูกาล (seasonal epidemic) เช่นเดียวกันกับไข้หวัดใหญ่ ในระยะเวลาที่เชื่อกันว่า ประมาณ 12-18 เดือน เนื่องจากมีวัคซีน หรือยารักษาโรคที่สามารถใช้ได้ในวงกว้าง หรือมีประชากรที่ติดเชื้อในระดับมากพอที่ทำให้เกิด “ภูมิคุ้มกันหมู่” (herd immunity) แล้วนั้น จะเกิดโรคระบาดใหญ่ในระดับโลก ในระดับที่ใกล้เคียงกับโควิด-19 อีกบ่อยเพียงใดในอนาคต เช่น 10 ปีข้างหน้า 

ผู้เขียนไม่ทราบว่า ผู้ทำนาย “โลกหลังโควิด” จำนวนมากมีข้อสมมติอย่างไร แต่ดูคล้ายกับเชื่อกันว่า จะมีโรคระบาดครั้งใหญ่แบบโควิด-19 เกิดขึ้นอีกบ่อยครั้งมากในอนาคตอันใกล้นี้ ในขณะที่ผู้เขียนเชื่อว่า โอกาสที่จะเกิดโรคระบาดครั้งใหญ่ทั่วโลกในระดับที่ใกล้เคียงกับโควิด-19 ในระยะเวลา 10 ปีข้างหน้า น่าจะลดลงไปมาก  เนื่องจาก ประเทศต่างๆ จะตื่นตัวเตรียมการรับมือกับการระบาดของโคโรนาไวรัสมากขึ้นหลังการระบาดครั้งนี้ ทำให้สามารถพัฒนาวิธีการตรวจโรค วัคซีนและยารักษาโรคได้อย่างรวดเร็ว เมื่อเกิดการระบาดครั้งใหม่ ซึ่งจะจำกัดขอบเขตในการระบาดของโรคให้อยู่ในวงแคบได้ แม้เชื้อโรคจะกลายพันธุ์เป็นสายพันธุ์ใหม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาก็ตาม  

นอกจากนี้ การระบาดของโควิด-19 ยังน่าจะทำให้ประเทศต่างๆ เตรียมพร้อมในการรับมือกับโรคระบาดอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัดใหญ่ โรคจากไวรัสอื่น แบคทีเรีย เชื้อราและเชื้อโรคอื่นๆ มากขึ้นด้วย ซึ่งน่าจะทำให้การระบาดของโรคมีโอกาสถูกจำกัดให้อยู่ในวงแคบลงด้วยเช่นกัน   



ดังนั้น ผู้เขียนจึงขอเสนอว่า ก่อนที่เราจะด่วนสรุปว่า “ความปกติใหม่” ใน “โลกหลังโควิด” เป็นอย่างไร  และเราควรดำเนินการอย่างไรนั้น เราควรต้องถามตัวเองอย่างน้อย 5 คำถาม คือ

1.เราใช้ข้อสมมติ (assumption) อะไรในการวาดภาพอนาคต?
2.เราได้พยายามแยกแยะ “ความผิดปกติปัจจุบัน” (current abnormal) ในช่วงที่โควิด-19 ระบาดออกจาก “ความปกติใหม่” (new normal) ใน “โลกหลังโควิด-19” หรือยัง?
3.“ความปกติใหม่” ที่เราตั้งเป้าอยากเห็นจะมีต้นทุนสูงเพียงใด เราพร้อมจะจ่ายและสามารถจ่ายได้หรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อคำนึงถึงข้อจำกัดใหม่ของระบบเศรษฐกิจไทย ที่น่าจะเติบโตช้าลง  ในขณะที่รัฐบาล ธุรกิจและประชาชนไทยจะมีทรัพยากรน้อยกว่าก่อนเกิดโควิด-19 มาก?

4.การสร้าง “ความปกติใหม่” ตามที่เราจินตนาการไว้ จะต่อยอดจากการลงทุนสร้าง “ความปกติเดิม” ก่อนเกิดโควิด-19 อย่างไร ทั้งทุนกายภาพและทุนมนุษย์  ซึ่งหาก “ความปกติ” ใน 2 ช่วงเวลาแตกต่างกันมาก เราจะทำอย่างไรไม่ให้การลงทุนมหาศาลในอดีตสูญเปล่า?

5.เราเข้าใจบริบทใหม่ (new context) ในเศรษฐกิจการเมืองโลกที่จะเปลี่ยนแปลงไปดีพอหรือยัง ที่จะทำให้เราปรับตัวได้อย่างเหมาะสมกับบริบทใหม่นี้?

การทำความเข้าใจต่อ “ความปกติใหม่” ใน “โลกหลังโควิด-19” มีความสำคัญต่ออนาคตของประเทศไทยอย่างมาก  เราจึงควรช่วยกันศึกษาให้ดี ไม่ควรด่วนสรุปจากการหาคำตอบแบบผิวเผิน  ในความเห็นของผู้เขียน มีโจทย์สำคัญ 4 โจทย์ใหญ่ที่เราต้องช่วยกันขบคิด คือ

1.โลกจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหลังการระบาดของโควิด-19?   

2.ประเทศไทยจะได้รับผลกระทบอย่างไร จากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว?

3.อะไรคือ “อนาคตที่พึงประสงค์” ของประเทศไทยใน “โลกหลังโควิด-19”?  

4.คนไทยควรทำอย่างไร เพื่อสร้าง “อนาคตที่พึงประสงค์” ดังกล่าวให้เกิดขึ้น?   

การศึกษาโจทย์ที่ 1 และโจทย์ที่ 2 ควรเป็นการศึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญ ที่ต้องพยายามทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงในโลก และเชื่อมโยงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนั้นเข้ากับประเทศไทย โดยต้องวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณมหาศาล  จับประเด็นสำคัญให้ถูก โดยแยก “เสียงรบกวน” (noise) ออกจาก “สัญญาณ” (signal) ให้ได้ ก่อนเอาสัญญาณนั้นมาตีความให้เหมาะสม ซึ่งสุดท้าย คงเลี่ยงไม่พ้นที่จะต้องใช้การวาดฉากทัศน์ (scenario) เนื่องจาก จะมีทั้งตัวแปรที่ “เรารู้แล้ว” (knowns)  ตัวแปรที่ “เรารู้ว่าเรายังไม่รู้” (known unknowns) และตัวแปรที่ “เราไม่รู้ว่าเรายังไม่รู้” (unknown unknowns) จำนวนมาก    

ส่วนการตอบโจทย์ที่ 3 และโจทย์ที่ 4 ต้องเกิดจากการมีส่วนร่วมของคนในวงกว้าง และมีกระบวนการสื่อสารกับสังคมอย่างต่อเนื่อง  โดยใช้ผลการศึกษาของโจทย์ที่ 1 และโจทย์ที่ 2 เป็นพื้นฐานในการพิจารณา  โดยแนวทางในการตอบโจทย์ส่วนนี้ควรทำผ่านกระบวนการระดมสมองที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้เกิดความมีส่วนร่วม เพื่อสร้างพลังในการเปลี่ยนผ่าน (transformation) ไปสู่ “อนาคตที่พึงประสงค์” โดยเฉพาะจากคนหนุ่มสาวที่จะต้องอยู่กับ “โลกหลังโควิด-19” ไปอีกนาน

ที่มา 5 คำถามและ 4 โจทย์ว่าด้วยการสนทนาเรื่อง “ความปกติใหม่” ใน “โลกหลังโควิด”


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij