11 สิงหาคม 2020
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,342.75  +20.74  +1.57%         Value  36,044.31  Mil.Baht         SET50  870.44  +16.52  +1.93%         Value  18,914.50  Mil.Baht         SET100  1,943.62  +35.05  +1.84%         Value  24,690.96  Mil.Baht         sSET  625.79  +8.24  +1.33%         Value  3,272.73  Mil.Baht         SETCLMV  927.67  +8.72  +0.95%         Value  10,382.50  Mil.Baht         SETHD  914.94  +8.35  +0.92%         Value  6,791.57  Mil.Baht         SETTHSI  814.42  +13.17  +1.64%         Value  18,683.87  Mil.Baht         SETWB  910.54  +22.65  +2.55%         Value  10,654.59  Mil.Baht         mai  315.93  +2.39  +0.76%         Value  1,180.59  Mil.Baht             AGRO  444.20  +6.49  +1.48%       AGRI  242.12  +1.09  +0.45%       FOOD  12,573.09  +193.61  +1.56%           CONSUMP  101.24  -1.29  -1.26%       FASHION  512.18  +1.21  +0.24%       HOME  22.36  -0.04  -0.18%       PERSON  289.92  -5.50  -1.86%           FINCIAL  118.89  +2.18  +1.87%       BANK  272.18  +5.98  +2.25%       FIN  3,585.73  +40.69  +1.15%       INSUR  11,221.58  +141.34  +1.28%           INDUS  89.60  +0.61  +0.69%       AUTO  329.74  +1.19  +0.36%       IMM  46.10  +0.38  +0.83%       PAPER  3,966.51  +225.05  +6.02%       PETRO  802.71  +5.11  +0.64%       PKG  3,991.50  +45.17  +1.14%       STEEL  21.60  -0.13  -0.60%           PROPCON  102.73  +1.27  +1.25%       CONMAT  9,670.65  +8.36  +0.09%       PROP  192.64  +4.52  +2.40%       PF&REIT  181.12  +1.96  +1.09%       CONS  61.64  +0.47  +0.77%           RESOURC  189.59  +1.34  +0.71%       ENERG  21,625.19  +153.34  +0.71%       MINE  4.78  -  -           SERVICE  423.41  +13.47  +3.29%       COMM  36,631.46  +659.19  +1.83%       HELTH  4,651.04  +69.00  +1.51%       MEDIA  39.63  +1.34  +3.50%       PROF  148.11  +1.77  +1.21%       TOURISM  385.76  +12.76  +3.42%       TRANS  304.16  +18.30  +6.40%           TECH  157.49  +0.24  +0.15%       ETRON  1,978.86  -31.59  -1.57%       ICT  144.15  +0.66  +0.46%       TFEX       SET50 Index Futures       S50Q20  865.0  +9.4  9        S50U20  863.4  +13.8  71,169        S50V20  857.9  +6.7  6        S50Z20  860.4  +13.1  7,375        S50H21  857.2  +13.5  1,002        S50M21  853.1  +13.5  289      Sector Index Futures       BANKU20  -  -  -        COMMU20  -  -  -        ENERGU20  -  -  -        FOODU20  -  -  -        ICTU20  -  -  -      Single Stock Futures       AAVU20  1.90  +0.17  551        ADVANCU20  187.86  +0.36  206        AEONTSU20  -  -  -        AMATAU20  13.98  +0.38  311        AOTU20  52.50  +3.60  2,268        APU20  6.52  +0.12  12        BAU20  5.74  +0.20  41        BANPUU20  5.39  -0.09  803        BAYU20  -  -  -        BBLU20  103.00  +4.30  354        BCHU20  -  -  -        BCPU20  -  -  -        BCPGU20  -  -  300        BDMSU20  20.96  +0.32  2        BEAUTYU20  1.49  +0.03  503        BECU20  -  -  -        BEMU20  8.90  +0.20  127        BGRIMU20  48.75  -0.17  1        BHU20  112.85  +2.70  112        BJCU20  -  -  20        BLAU20  -  -  -        BLANDU20  -  -  -        BPPU20  -  -  -        BTSU20X  10.31  +0.37  36        CBGU20  127.80  -1.51  137        CENTELU20  23.75  +1.44  105        CHGU20  -  -  -        CKU20  -  -  -        CKPU20  5.74  +0.11  1,706        COM7U20X  35.00  -2.17  1        CPALLU20  68.75  +0.10  327        CPFU20  32.95  +0.23  417        CPNU20  46.07  +1.01  2        DELTAU20  108.85  -2.65  132        DTACU20  37.55  +1.16  3        EAU20  46.82  +0.57  3        EASTWU20  -  -  -        EGCOU20  -  -  -        EPGU20  -  -  -        ERWU20  3.55  +0.12  523        ESSOU20  7.75  +0.15  2        GFPTU20  -  -  -        GLOBALU20X  -  -  400        GPSCU20  70.40  -  122        GULFU20Y  -  -  20        GUNKULU20  2.69  +0.01  40        HANAU20  35.01  -0.56  2        HMPROU20  15.92  +0.32  210        ICHIU20  -  -  1,000        INTUCHU20  56.00  -  81        IRPCU20  2.54  +0.01  56        ITDU20  1.10  +0.01  5        IVLU20  24.80  +0.35  146        JASU20  3.37  +0.01  10        JMTU20  -  -  510        KBANKU20  85.80  +2.80  536        KCEU20  26.50  -0.25  124        KKPU20  39.25  +0.45  30        KTBU20  9.71  -0.01  679        KTCU20  29.65  +0.40  1        LHU20  7.40  -0.01  303        LPNU20  5.28  +0.18  622        MU20  -  -  20        MAJORU20  14.80  +0.78  8        MBKU20  -  -  100        MEGAU20  37.71  +0.03  101        MINTU20X  19.94  +1.64  1,533        MTCU20  47.65  +0.65  68        ORIU20  -  -  -        OSPU20  41.00  -0.60  308        PLANBU20  5.89  +0.56  18        PRMU20  9.51  +0.13  3,003        PSHU20  11.09  -  1        PSLU20  5.49  +0.14  515        PTGU20  19.14  +0.10  1,427        PTTU20  37.75  -0.25  449        PTTEPU20  94.00  +1.76  176        PTTGCU20  49.98  +0.10  256        QHU20  2.18  +0.05  102        RATCHU20  59.27  +0.30  21        ROBINSU20X  -  -  -        RSU20  -  -  300        SU20  -  -  -        SAMARTU20  -  -  -        SAWADU20  45.58  +0.57  45        SCBU20X  69.20  +0.70  52        SCCU20  -  -  -        SGPU20  9.08  +0.07  20        SIRIU20  0.74  +0.02  57        SPALIU20  -  -  100        SPCGU20  -  -  100        SPRCU20  6.80  +0.05  4        STAU20  27.28  -0.22  1,072        STECU20  14.39  +0.02  237        STPIU20  -  -  -        SUPERU20  0.94  +0.02  5,063        TASCOU20  27.46  -1.00  670        TCAPU20X  33.27  -0.72  2        THAIU20  3.42  -0.34  7        THANIU20  4.41  +0.19  3,102        THCOMU20  6.31  -0.21  651        THGU20  -  -  -        TISCOU20  66.90  +2.64  134        TKNU20  10.20  +1.10  1,510        TMBU20  0.97  +0.04  56        TOAU20  -  -  -        TOPU20  43.00  +0.80  21        TPIPLU20  1.27  -0.01  13        TPIPPU20  4.50  +0.07  1        TQMU20  137.79  +7.79  22        TRUEU20  3.37  +0.01  284        TTAU20  3.01  +0.04  16        TTCLU20  -  -  -        TTWU20  -  -  -        TUU20  13.08  +0.08  8        TVOU20  -  -  -        UNIQU20  -  -  100        VGIU20  6.43  +0.33  1,007        VNGU20  -  -  -        VNTU20  -  -  -        WHAU20  3.39  +0.05  5,487        WHAUPU20  -  -  -      GF10 Futures       GF10Q20  29,790  -330  9,108        GF10V20  29,830  -330  4,475        GF10Z20  29,880  -330  1,807      GF50 Futures       GFQ20  29,780  -360  396        GFV20  29,830  -330  175        GFZ20  29,950  -280  132      Gold Online Futures       GOU20  2,013.00  -19.80  33,940      GOLD-D       GDU20  -  -  -      USD Futures       USDQ20  31.08  -0.08  73        USDU20  31.09  -0.06  3,670        USDV20  -  -  -        USDZ20  31.09  -0.06  316      BB3 Futures       BB3U20  -  -  -        BB3Z20  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5U20  -  -  -        TGB5Z20  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3Q20  -  -  -        RSS3U20  -  -  -        RSS3V20  -  -  -        RSS3X20  -  -  -        RSS3Z20  -  -  -        RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DQ20  -  -  -        RSS3DU20  -  -  -        RSS3DV20  51.00  -0.65  2        RSS3DX20  -  -  -        RSS3DZ20  -  -  -        RSS3DF21  -  -  -        RSS3DG21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50U20C900  13.5  +3.6  185        S50U20C925  7.2  +2.3  169        S50U20C975  1.9  +0.7  142        S50U20C875  23.5  +5.0  117        S50U20C950  3.6  +1.1  92      Most Active Put Volume       S50U20P750  5.6  -1.5  336        S50U20P825  16.6  -5.0  247        S50U20P850  25.0  -5.5  229        S50U20P700  2.5  -0.8  226        S50U20P800  11.9  -2.8  221          

ทำไมประเทศไทยยังมี แรงงานนอกระบบค่อนข้างสูง?

11 Dec 2019 10:50 น.
อ่าน 2,787 ครั้ง


คอลัมน์เศรษฐเสวนา จุฬาฯทัศนะ

หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3530 หน้า 7 วันที่ 12 -14 ธันวาคม 2562

โดย ผศ.ดร.เจสสิกา เวชบรรยงรัตน์, ผศ.ดร.ยอง ยูน คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ผศ.ดร.ศศิวิมล วรุณศิริ ปวีณวัฒน์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

 

นิยามของแรงงานนอกระบบ คือ แรงงานที่ทํางานแต่ไม่ได้รับความคุ้มครอง หรือไม่มีหลักประกันทางสังคมจากการทํางาน ดังเช่นแรงงานในระบบ

ปัจจุบันแรงงานนอกระบบถือเป็นแรงงานกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ผลจากการสำรวจแรงงานนอกระบบล่าสุดในปี 2560 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า จำนวนแรงงานนอกระบบมีสัดส่วนถึง 55% ของแรงงานทั้งหมดในประเทศ โดยสัดส่วนนี้ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงไปมากนักจากผลการสำรวจในปี 2560

จึงเป็นที่น่าสนใจว่า แม้ภาครัฐจะมีแนวนโยบายต่างๆ ออกมา เช่น การกำหนดให้หน่วยธุรกิจที่มีจำนวนลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไปต้องมีการขึ้นทะเบียนนายจ้างพร้อมกับขึ้นทะเบียนลูกจ้างให้เป็นผู้ประกันตนภายใต้ระบบประกันสังคม แต่ก็ยังพบว่า จำนวนแรงงานนอกระบบยังคงอยู่ในระดับสูง

ตามมติรับรองข้อเสนอแนะฉบับที่ 204 ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (The International Labour Organization’s Recommendation No.204) ว่าด้วยการเปลี่ยนผ่านจากเศรษฐกิจนอกระบบไปสู่เศรษฐกิจที่เป็นทางการ (Transition from the Informal to Formal Economy) ซึ่งข้อเสนอแนะฉบับนี้ถือเป็นมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศฉบับแรกที่มีการกล่าวถึงการคุ้มครองแรงงานนอกระบบ

ประเทศไทยเองก็ได้มีการนำข้อเสนอแนะนี้มาดำเนินการผ่านมาตรการต่างๆ ที่มีออกมาอย่างต่อเนื่องเพื่อขยายความครอบคลุมของระบบประกันสังคมไปยังกลุ่มแรงงานนอกระบบ เช่น การที่รัฐออกมาตรการทางกฎหมายในการสร้างแรงจูงใจให้แรงงานนอกระบบเข้ามาอยู่ในระบบประกันสังคมตามมาตรา 40 ซึ่งให้สิทธิประโยชน์ ใกล้เคียงกับแรงงานในระบบซึ่งเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39

ทั้งนี้ พบว่าการที่แรงงานนอกระบบปรับเปลี่ยนสถานะเป็นแรงงานในระบบนั้น ย่อมส่งผลประโยชน์ทางบวกทั้งต่อภาครัฐและตัวแรงงานเอง โดยในมุมมองของภาครัฐนั้น การที่มีแรงงานในระบบจำนวนมากขึ้นย่อมส่งผลให้ฐานภาษีในแง่ภาษีเงินได้มีการขยายตัวขึ้น เงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมเพิ่มมากขึ้น ยังผลให้ภาครัฐสามารถจัดระบบประกันสังคม สวัสดิการสังคมและบริการสาธารณะให้กับประชาชนได้อย่างทั่วถึงมากยิ่งขึ้น

ขณะที่ในมุมมองของแรงงาน ผลประโยชน์หลักมาจากการได้รับความคุ้มครองภายใต้กฎหมายแรงงาน ครอบรวมไปถึงสภาวะการทำงาน จำนวนชั่วโมงทำงาน วันหยุด ค่าล่วงเวลาอื่นๆ รวมถึงค่าจ้างตามกฎหมายค่าจ้างขั้นตํ่า ซึ่งปัจจุบันแรงงานในระบบที่เป็นลูก จ้างในบริษัทเอกชน สามารถได้รับผลประโยชน์ตามมาตรา 33 ในพระราชบัญญัติประกันสังคม ซึ่งระบุสิทธิประโยชน์ที่ผู้ประกันตน จะได้รับความคุ้มครองถึง 7 กรณี ได้แก่ กรณีที่เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน





 

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าผลประโยชน์ที่ได้จากการเป็นแรงงานในระบบนั้นอยู่ในระดับสูง จำนวนแรงงานนอกระบบในไทยก็ยังคงอยู่ในระดับสูงเช่นเดียวกัน เกิดคำถามที่ว่า เพราะเหตุใดแรงงานบางกลุ่มยังคงต้องการเป็นแรงงานนอกระบบอยู่ ผลประโยชน์และต้นทุนที่เกิดขึ้นจากการอยู่นอกระบบเป็นอย่างไร มีลักษณะใดบ้าง

 

 

โดยผลจากงานวิจัยล่าสุดของ Vechbanyongratana, et al. (2019) ได้ทำการศึกษาประเด็นนี้ โดยศึกษาจากกลุ่มแรงงานหญิงไทยในอุตสาหกรรมสิ่งทอและ บริการทำความสะอาด ผลการ ศึกษาพบว่า

(1) แม้ว่าแรงงานในระบบโดยเฉลี่ยจะมีค่าจ้างที่สูงกว่าแรงงานนอกระบบ ช่องว่างของค่าจ้างระหว่างแรงงานในระบบและนอกระบบนั้นก็ไม่ได้สูงมากนัก

(2) ระบบการคุ้มครองทางสังคมในประเทศ เช่น 30 บาท รักษาทุกโรค ประกันสังคม มาตรา 40 เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ก็ทำให้ผลประโยชน์ระหว่างการเป็นแรงงานในระบบและนอกระบบไม่มีความแตกต่างกันมากนัก

(3) การจ้างงานนอกระบบได้เอื้อให้แรงงานได้รับความสะดวกสบายในการทำงานที่ไม่สามารถหาได้จากการทำงานในระบบ

ยกตัวอย่าง เช่น การทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมสิ่งทอที่แม้จะได้รับค่าจ้างและสวัสดิการอื่นๆ ที่สูงกว่าทำงานนอกระบบ แต่แรงงานหญิงบางส่วนได้ให้สัมภาษณ์ว่า ต้องการที่จะทำงานที่บ้านมากกว่าเนื่องจากมีความยืดหยุ่นในแง่เวลาทำงาน สามารถแบ่งสันเวลาในการดูแลครอบครัวได้ และมีความผ่อนคลายมากกว่า

เช่นเดียวกันกับแรงงานในกลุ่มบริการรับทำความสะอาด ซึ่งได้ให้สัมภาษณ์ว่า ต้องการทำงานที่มีการจ้างงานอย่างไม่เป็นทางการในครัวเรือนมากกว่าที่จะทำงานเป็นคนงานในบริษัทรับทำความสะอาด เนื่องจากต้องการที่จะอาศัยอยู่ภายในครัวเรือนกับนายจ้างเพื่อลดค่าใช้จ่ายการเดินทาง และแม้ว่า จำนวนชั่วโมงจะสูงกว่าแรงงานในระบบ แต่ค่อนข้างมีความยืดหยุ่นมากกว่า และมีการเข้าถึงสินเชื่อที่ไม่เป็นทางการ (informal credit) เช่น สามารถขอกู้ยืมเงินจากนายจ้างได้



 

โดยสรุปแล้ว การที่แรงงานนอกระบบบางส่วนยังคงได้รับผลประโยชน์ที่การทำงานในระบบไม่สามารถให้ได้ รวมไปถึงระบบสวัสดิการจากภาครัฐในไทย ที่ปัจจุบันค่อนข้างมีความครอบรวมไปยังกลุ่มแรงงานนอกระบบ ทำให้ผลประโยชน์จากการเป็นแรงงานนอกระบบไม่แตกต่างจากในระบบมากนัก จึงทำให้แรงงานนอกระบบบางส่วนในไทยยังคงเลือกที่จะอยู่นอกระบบและมีจำนวนสัด ส่วนแรงงานกลุ่มนี้ในระดับที่ค่อนข้างสูง 

 

อ้างอิง

• Vechbanyongratana, J., Yoon, Y., Lekfuangfu, W. N., & Tangtammaruk, P. (2019). Formalizing the Informal Economy: A Gender Perspective - Thailand. Working Paper

• สำนักงานสถิติแห่งชาติ, 2018. การสำรวจแรงงงานนอกระบบ พ.ศ. 2561. [http://www.nso.go.th]


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij