18 มกราคม 2021
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,510.13  -9.00  -0.59%         Value  74,438.29  Mil.Baht         SET50  949.64  -8.22  -0.86%         Value  38,429.99  Mil.Baht         SET100  2,125.84  -16.36  -0.76%         Value  52,524.53  Mil.Baht         sSET  738.58  +3.09  +0.42%         Value  5,788.33  Mil.Baht         SETCLMV  972.69  -0.60  -0.06%         Value  27,117.82  Mil.Baht         SETHD  1,061.98  -12.71  -1.18%         Value  18,522.72  Mil.Baht         SETTHSI  958.71  -9.03  -0.93%         Value  41,944.09  Mil.Baht         SETWB  889.66  +1.12  +0.13%         Value  13,116.14  Mil.Baht         mai  350.74  +1.27  +0.36%         Value  2,304.68  Mil.Baht             AGRO  453.33  +7.62  +1.71%       AGRI  262.88  +0.73  +0.28%       FOOD  12,768.00  +229.47  +1.83%           CONSUMP  96.49  +1.03  +1.08%       FASHION  537.41  +0.80  +0.15%       HOME  25.44  -0.02  -0.08%       PERSON  261.70  +4.14  +1.61%           FINCIAL  157.36  -2.59  -1.62%       BANK  352.37  -8.02  -2.23%       FIN  5,260.83  -29.92  -0.57%       INSUR  12,590.20  -81.15  -0.64%           INDUS  111.43  -0.14  -0.13%       AUTO  449.97  -1.25  -0.28%       IMM  49.32  -0.87  -1.73%       PAPER  4,163.43  -28.13  -0.67%       PETRO  1,043.33  -5.84  -0.56%       PKG  4,798.05  +53.54  +1.13%       STEEL  28.00  +0.13  +0.47%           PROPCON  105.36  -0.38  -0.36%       CONMAT  9,808.90  -19.82  -0.20%       PROP  211.43  -1.26  -0.59%       PF&REIT  164.65  +0.23  +0.14%       CONS  57.36  -0.54  -0.93%           RESOURC  210.57  -1.12  -0.53%       ENERG  24,018.07  -127.27  -0.53%       MINE  4.78  -  -           SERVICE  428.69  -1.95  -0.45%       COMM  34,219.73  -235.92  -0.68%       HELTH  4,812.59  -28.81  -0.60%       MEDIA  45.22  -0.21  -0.46%       PROF  148.15  -0.93  -0.62%       TOURISM  394.37  -3.77  -0.95%       TRANS  332.11  -0.29  -0.09%           TECH  214.83  -3.55  -1.63%       ETRON  7,172.90  -225.89  -3.05%       ICT  138.81  -0.90  -0.64%       TFEX       SET50 Index Futures       S50F21  946.0  -10.9  56        S50G21  947.5  -7.8  59        S50H21  946.4  -7.7  166,335        S50M21  942.5  -7.7  15,324        S50U21  939.9  -7.6  1,498        S50Z21  939.9  -7.6  1,258      Sector Index Futures       BANKH21  -  -  -        COMMH21  -  -  -        ENERGH21  -  -  -        FOODH21  -  -  -        ICTH21  -  -  -      Single Stock Futures       AAVH21  2.30  -0.06  95        ADVANCH21  178.50  -1.15  728        AEONTSH21  201.80  -1.20  141        AMATAH21X  15.88  -0.42  212        AOTH21  60.40  -0.28  238        APH21  7.51  +0.04  3        BAH21  -  -  -        BANPUH21  10.02  -  54        BAYH21  33.00  -0.96  9        BBLH21  121.84  -1.16  153        BCHH21  -  -  100        BCPH21  25.75  +0.19  3,437        BCPGH21X  15.36  -0.14  1,109        BDMSH21  21.12  -0.33  128        BEAUTYH21  1.64  +0.01  2,403        BECH21  7.68  -0.28  1,297        BEMH21  8.30  +0.03  575        BGRIMH21  52.50  -0.25  344        BHH21  123.15  +0.15  226        BJCH21  36.75  -0.84  506        BLAH21  24.20  -0.49  322        BLANDH21  1.16  -  1,165        BPPH21  15.50  -0.28  1        BTSH21X  9.60  +0.04  3,057        CBGH21  131.20  +9.20  3,177        CENTELH21  24.60  +0.39  150        CHGH21  2.56  -0.02  1,001        CKH21  16.15  -0.30  569        CKPH21  4.45  -0.10  25        COM7H21X  42.10  +1.48  103        CPALLH21  58.85  -1.25  1,003        CPFH21  29.30  +0.69  4,994        CPNH21  47.65  -1.10  137        DELTAH21  553.10  -18.93  187        DTACH21  34.40  -0.10  608        EAH21  63.80  +1.95  1,302        EASTWH21  -  -  -        EGCOH21  187.79  -3.00  477        EPGH21  -  -  -        ERWH21  3.65  -0.10  5        ESSOH21  8.73  +0.08  2,010        GFPTH21  13.60  +0.03  506        GLOBALH21  -  -  300        GPSCH21  83.15  +1.75  1,306        GULFH21Y  34.80  -  36        GUNKULH21  2.60  -0.02  1,004        HANAH21  49.70  +0.46  720        HMPROH21  13.76  -0.09  9        ICHIH21  11.50  +0.39  3,076        INTUCHH21  56.77  -1.22  835        IRPCH21  3.65  -0.08  1,539        ITDH21  1.15  +0.04  76        IVLH21  36.39  +0.07  820        JASH21  3.11  -0.11  1,193        JMTH21  37.55  +2.30  809        KBANKH21  115.99  -2.51  404        KCEH21  49.35  -1.16  41        KKPH21  54.75  -0.68  323        KTBH21  12.14  -0.26  161        KTCH21  76.50  -2.16  1,426        LHH21  8.14  -0.04  1,561        LPNH21  4.77  -0.09  20        MH21  -  -  -        MAJORH21  -  -  100        MBKH21  -  -  -        MEGAH21  39.50  +0.36  108        MINTH21X  25.20  +0.09  964        MTCH21  64.50  -  69        ORIH21  7.90  -0.06  10        OSPH21  36.09  +0.38  477        PLANBH21  -  -  500        PRMH21  8.25  +0.05  21        PSHH21  -  -  200        PSLH21  8.10  -0.08  2,041        PTGH21  17.70  +0.43  5,271        PTTH21  42.30  -0.85  1,064        PTTEPH21  109.20  +1.20  1,115        PTTGCH21  60.94  -1.31  398        QHH21  2.38  -0.04  32        RATCHH21  50.75  -0.78  78        RSH21  21.30  +0.99  1,279        SH21  -  -  1,500        SAMARTH21  -  -  -        SAWADH21  67.00  -0.80  270        SCBH21  90.20  -2.80  357        SCCH21  387.81  -2.00  112        SGPH21  -  -  -        SIRIH21  0.83  -0.04  5,407        SPALIH21  -  -  -        SPCGH21  19.84  +0.06  101        SPRCH21  8.60  -  954        STAH21  30.69  +1.00  1,110        STECH21  12.14  -0.18  2        STPIH21  3.90  +0.12  2,511        SUPERH21  1.05  -  21,010        TASCOH21  21.79  +1.59  5,633        TCAPH21  34.45  -0.35  3        THAIH21  3.45  +0.10  14        THANIH21X  3.73  -0.35  30        THCOMH21  9.13  +0.11  564        THGH21  -  -  -        TISCOH21  91.88  -2.51  419        TKNH21  11.27  +0.20  544        TMBH21  1.16  -0.01  21,600        TOAH21  -  -  -        TOPH21  57.25  -1.70  891        TPIPLH21  -  -  -        TPIPPH21  -  -  -        TQMH21  119.50  +0.50  4        TRUEH21  3.38  -0.04  8,592        TTAH21  6.36  +0.11  530        TTCLH21  7.25  +0.29  1,121        TTWH21  -  -  -        TUH21  14.35  -0.17  519        TVOH21  35.49  +0.24  530        UNIQH21  -  -  -        VGIH21  7.05  -0.05  13        VNGH21  -  -  -        VNTH21  -  -  328        WHAH21  3.11  -  2,251        WHAUPH21  -  -  -      GF10 Futures       GF10G21  26,250  -260  4,014        GF10J21  26,280  -280  1,353        GF10M21  26,330  -270  584      GF50 Futures       GFG21  26,230  -230  31        GFJ21  26,250  -280  22        GFM21  26,390  -110  5      Gold Online Futures       GOH21  1,834.70  -24.90  30,651        GOM21  1,842.50  -24.20  4,830      Silver Online Futures       SVFH21  24.90  -0.65  816      GOLD-D       GDH21  1,833.00  -19.30  1      USD Futures       USDF21  30.14  +0.13  2,714        USDG21  30.14  +0.10  3,882        USDH21  30.15  +0.11  6,408        USDM21  30.15  +0.12  635      BB3 Futures       BB3H21  -  -  -        BB3M21  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5H21  -  -  -        TGB5M21  -  -  -      Japanese Rubber Futures       JRFF21  -  -  -        JRFG21  -  -  -        JRFH21  -  -  -        JRFJ21  -  -  -        JRFK21  -  -  -        JRFM21  243.2  +0.6  2      RSS3 Futures       RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -        RSS3H21  -  -  -        RSS3J21  -  -  -        RSS3K21  -  -  -        RSS3M21  -  -  -        RSS3N21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DF21  71.00  +0.90  44        RSS3DG21  71.00  +1.60  42        RSS3DH21  -  -  -        RSS3DJ21  -  -  -        RSS3DK21  -  -  -        RSS3DM21  -  -  -        RSS3DN21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50H21C1000  20.9  -2.2  440        S50H21C975  29.3  -3.1  435        S50H21C1050  9.3  -2.1  370        S50H21C950  41.1  -3.6  349        S50H21C1025  14.0  -2.4  330      Most Active Put Volume       S50H21P800  7.0  +0.2  421        S50H21P900  24.5  +1.6  366        S50H21P850  13.5  +1.2  339        S50H21P875  18.1  +1.3  303        S50H21P825  9.5  +0.4  233          

TCP บริหารจัดการแหล่งน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน

16 Jul 2019 12:08 น.
อ่าน 610 ครั้ง

TCP บริหารจัดการแหล่งน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน

กลุ่มธุรกิจ TCP เปิดตัว “TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย” โครงการพัฒนาทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน มุ่งเน้นการบริหารจัดการแหล่งน้ำที่หลากหลายของลุ่มน้ำไทย เดินหน้าสร้างสมดุลน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน นำร่องด้วยการบริหารจัดการในพื้นที่ลุ่มน้ำยม และลุ่มน้ำปราจีน ก่อนขยายพื้นที่ครอบคลุมทุกลุ่มน้ำทั่วประเทศ พร้อมสนับสนุน สถาบันวิจัยทรัพยากรน้ำใต้ดิน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในการศึกษาวิจัยการจัดการเติมน้ำใต้ดิน เพื่อช่วยปรับสมดุลน้ำ ตั้งเป้า 5 ปี เพิ่มปริมาณน้ำมากกว่า 12 ล้านลูกบาศก์เมตร ให้ชุมชน กว่า 16,000 ครอบครัว ใน 6 จังหวัด 

น้ำเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญ เป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีวิต อีกทั้งภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมต่างมีความต้องการใช้น้ำที่มากขึ้นทุกปี รวมถึงปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้งที่มีแนวโน้มจะทวีความรุนแรงและส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อประเทศ 

TCP บริหารจัดการแหล่งน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน

นายสราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจ TCP เปิดเผยว่า กลุ่มธุรกิจ TCP เป็นหนึ่งในองค์กรที่ใช้น้ำเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิต จึงกำหนดให้การอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำอยู่ในกรอบการทำงานด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์กร โครงการ TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย จึงเกิดขึ้น โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในทุกมิติ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการสร้างความยั่งยืนให้กับแหล่งน้ำที่หลากหลาย เพื่อการอุปโภคบริโภคของชุมชนทั้งน้ำบนดิน และน้ำใต้ดิน ตั้งเป้าภายใน 5 ปี (พ.ศ. 2562 – 2566) จะสามารถพัฒนาแหล่งน้ำให้กับชุมชนได้มีน้ำใช้เพิ่มขึ้นกว่า 12 ล้านลูกบาศก์เมตร”

TCP ร่วมมือกับมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และ สสน. ดำเนินการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในลุ่มน้ำยม ลุ่มน้ำปราจีน ก่อนขยายไปสู่ลุ่มน้ำอื่นๆ ทั่วประเทศ และยังมีแผนที่จะทำงานร่วมกับองค์กรพันธมิตรผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพยากรน้ำที่หลากหลายทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น สถาบันวิจัยทรัพยากรน้ำใต้ดิน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในการสนับสนุนการศึกษาเพื่อเพิ่มปริมาณน้ำใต้ดิน และส่งผลให้น้ำผิวดินมีความอุดมสมบูรณ์

ที่ผ่านมากลุ่มธุรกิจ TCP ได้ทำงานใกล้ชิดกับมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และ สสน. ในการบริหารจัดการแหล่งน้ำบนดิน ในแถบพื้นที่จังหวัดแพร่ และปราจีนบุรี จากความสำเร็จดังกล่าวเป็นตัวจุดประกายและเป็นแรงขับเคลื่อนให้โครงการ “TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย” ต่อยอดเพื่อพัฒนาการบริหารจัดการตลอดทั้งลุ่มน้ำ จึงได้ขยายความร่วมมือกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และ สสน.สานต่อโครงการพัฒนาแหล่งน้ำตามแนวพระราชดำริ ในพื้นที่ลุ่มน้ำยม และลุ่มน้ำปราจีน เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง สร้างสมดุลน้ำให้แก่ชุมชนในทั้งสองพื้นที่ได้มีน้ำใช้ตลอดทั้งปี โดยในอนาคตพร้อมขยายการพัฒนาออกไปจนครบทั้ง 25 ลุ่มน้ำทั่วประเทศ เพื่อความมั่นคงและยั่งยืนในระยะยาว

ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ประธานกรรมการมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า การตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารจัดการปริมาณน้ำฝน ปริมาณการกักเก็บน้ำและปริมาณน้ำใช้มีความ จำเป็นมากในปัจจุบัน โดยมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ มีหน้าที่สนับสนุน และถ่ายทอดความสำเร็จเรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ตามหลักทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรม  ชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปสู่ชุมชนเพื่อสร้างการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยได้ทำงานร่วมกับ โครงการ “TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย” ผ่านหลักการทำงานที่ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” อันเป็นการขยายผลจากคน และชุมชน ไปสู่การบริหารจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า ระดับตำบล และระดับลุ่มน้ำต่อไปตามลำดับ

จากสถานการณ์ในปัจจุบัน สสน. เผยถึงตัวเลขว่า ประเทศไทยมีปริมาณฝนตกตลอดทั้งปีเฉลี่ยอยู่ที่ 754,730 ล้าน ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) แต่กักเก็บน้ำฝนได้ราว 43,000 ล้าน ลบ.ม. หรือคิดเป็นเพียง 5.7 % ของน้ำฝน ซึ่งเพียงพอต่อการใช้เพียงแค่ 17 % ของพื้นที่ประเทศไทยทั้งหมด แต่ในทางกลับกันมีความต้องการใช้น้ำมากกว่า 100,000 ล้าน ลบ.ม./ต่อปี นอกจากยังมีหมู่บ้านมากกว่า 36,000 หมู่บ้าน ที่อยู่นอกพี้นที่เขตชลประทานและยังไม่ได้จัดการน้ำชุมชน ซึ่งเป็นปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไข

ดร. สุทัศน์ วีสกุล ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน)  (สสน.) กล่าวเสริมว่า สสน. และโครงการ TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย สานต่อการทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง ในการส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดความรู้ในการบริหารจัดการ และพัฒนาแหล่งน้ำ โดยนำวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในทุกพื้นที่ที่เราเข้าไป เพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง ส่งผลให้เกิดการพัฒนาโครงสร้างน้ำ และการจัดการน้ำแบบพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนแก่ชุมชน ทั้งนี้จะเริ่มใน 6 จังหวัดจากสองลุ่มน้ำ คือ จังหวัดแพร่ สุโขทัย พิจิตร สระแก้ว ปราจีนบุรี และนครนายก

TCP บริหารจัดการแหล่งน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน

น้ำใต้ดิน หรือน้ำบาดาล เป็นแหล่งน้ำที่ชุมชนจำนวนมากพึ่งพาเพื่อการเกษตรและการอุปโภค บริโภค เนื่องจากชุมชนเหล่านั้นอยู่นอกเขตชลประทาน และใช้น้ำบาดาลเป็นแหล่งน้ำประปาของชุมชน แต่การใช้น้ำบาดาลจำนวนมากโดยไม่มีการบริหารจัดการรักษาสมดุลที่ดีทำให้หลายพื้นที่มีระดับน้ำใต้ดิน   ลดต่ำลงมาก กระทบทั้งทางด้านปริมาณ คุณภาพของน้ำใต้ดิน ไปจนถึงต้นทุนในการสูบน้ำที่สูงขึ้น

แม้ว่าน้ำใต้ดินไม่ได้เป็นแหล่งน้ำในการผลิตของกลุ่มธุรกิจ TCP แต่ด้วยความห่วงใยในปัญหาทรัพยากรน้ำในทุกมิติ เราจึงให้ความสำคัญกับการเติมน้ำให้กับชั้นดินควบคู่กัน โครงการ TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย จึงได้ทำงานร่วมกับ สถาบันวิจัยทรัพยากรน้ำใต้ดิน มหาวิทยาลัย ขอนแก่น ทำการศึกษา วิจัย รวมทั้งประเมินศักยภาพของพื้นที่ เพื่อหาแนวทางในการนำน้ำคืนสู่ชั้นใต้ดิน พร้อมกับให้ความรู้แก่ประชาชนในเรื่องน้ำบาดาลอีกด้วย

ดร.โพยม สราภิรมย์ ผู้อำนวยการ สถาบันวิจัยทรัพยากรน้ำใต้ดิน มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า ปัจจุบันมีการใช้น้ำใต้ดินมากเกินสมดุล ส่งผลกระทบ 2 ด้าน ทั้งเรื่องปัญหาระดับน้ำบาดาลที่ลดต่ำ  ลงไปเรื่อยๆ ทำให้ชุมชนมีต้นทุนสูงขึ้นกว่าเดิม 2-3 เท่าตัวในการสูบน้ำบาดาล เพราะต้องเจาะบ่อให้ลึกกว่าเดิมอีกเป็นเท่าตัวเพื่อให้ถึงระดับน้ำใต้ดิน อันกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชมโดยตรง จึงนับเป็นโอกาส  ที่ดีที่สถาบันวิจัยทรัพยากรน้ำใต้ดิน ได้ทำงานร่วมกับ โครงการ TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย เพื่อทำการศึกษาแนวทางจัดการการเติมน้ำใต้ดิน ซึ่งจะช่วยบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำ ลดปัญหาภัยแล้ง โดยการกักเก็บน้ำที่มีมากในฤดูฝนไว้ใช้ในฤดูแล้ง และลดการระเหยของน้ำที่กักเก็บไว้ใช้ในฤดูต่างๆ โดยมุ่งหวังให้ผลที่ได้จากการศึกษาจะเป็นองค์ความรู้สำหรับการเติมน้ำในดิน คืนความสมดุลให้กับแหล่งน้ำใต้ดินและยังเป็นการสร้างความรู้ ความเข้าใจในเรื่องการอนุรักษ์น้ำใต้ดินให้แก่ชุมชนได้อีกทางหนึ่งด้วย

ตามแผนการดำเนินงาน 5 ปี ของโครงการ TCP โอบอุ้มลุ่มน้ำไทย และพันธมิตร เราคาดว่าจะสามารถช่วยให้ชุมชนในลุ่มน้ำยม และลุ่มน้ำปราจีน กว่า 16,000 ครอบครัว ใน 6 จังหวัด ได้เข้าถึงแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคมากกว่า 12 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือกว่า 3 เท่าของปริมาณน้ำที่กลุ่มธุรกิจ TCP ใช้ในตลอดกระบวนการ และคาดว่าจะสร้างรายได้เพิ่มขึ้นให้กับชุมชนจากการมีน้ำใช้ในการเกษตรอย่างเพียงพอ ทั้งนี้ กลุ่มธุรกิจ TCP ได้สนับสนุนเงินทุนในการดำเนินการไว้ราว 100 ล้านบาท” นายสราวุฒิ กล่าว


และเพื่อเป็นการสร้างการรับรู้ให้เกิดขึ้นกับคนทั่วไป กลุ่มธุรกิจ TCP ยังได้วางแผนจัดกิจกรรมอาสาสมัครผ่านโครงการ “TCP Spirit” ซึ่งเน้นการทำกิจกรรมร่วมกับอาสาสมัครคนรุ่นใหม่ ให้ได้เรียนรู้ถึงการเชื่อมโยงของสรรพสิ่งรอบตัว สอดแทรกสาระความรู้ แฝงความสนุกสนาน และประสบการณ์แปลกใหม่ พร้อมกับได้ลงมือทำเองทุกขั้นตอน

TCP บริหารจัดการแหล่งน้ำ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน โครงการ TCP Spirit ปีที่ 2 นี้จะจัดกิจกรรม 2 ครั้ง ภายใต้แนวคิด “พยาบาลลุ่มน้ำ” เพื่อพาอาสาสมัครรุ่นใหม่เกือบ 200 คน ไปเปิดประสบการณ์ เข้าใจปัญหาลุ่มน้ำและสร้างความตระหนักรู้ รวมทั้งร่วมลงมือทำงานแก้ปัญหา อันจะนำไปสู่การจุดประกายสร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนในเรื่องนี้สืบไป โดยเริ่มครั้งแรกในเดือนสิงหาคม ที่จังหวัดน่าน และปิดท้ายโครงการในเดือนตุลาคม


Ads E-Book

ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij

Add Line Friend