ข้าพระบาท ทาสประชาชน : กทม.อย่าเอาสมบัติแผ่นดิน เอื้อประโยชน์เอกชน

20 December 2018






วันนี้ขอพูดเรื่องการบ้านสักวันครับ เพราะเรื่องนี้อาจเป็นโรคระบาด โดยกรุงเทพมหานคร(กทม.) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ เป็นผู้แพร่เชื้อและเป็นพาหนะนำโรค ไปสู่หน่วยปกครองท้องถิ่นอื่นๆ ที่มีหน้าที่ดูแลบำรุงรักษาและบริหารจัดการสมบัติสาธารณะ ใช้อำนาจหน้าที่เปิดทางให้เอกชน เอาสมบัติแผ่นดินมาเอื้อประโยชน์ทางธุรกิจของตน โดยที่ประชาชนเจ้าของสมบัติสาธารณะร่วมกัน ได้แต่นั่งมองตาปริบๆ ด้วยความชํ้าใจ

ปัญหาที่ขอพูดถึง อันอาจเป็นโรคระบาดกลืนกินสมบัติสาธารณะ ที่เกิดขึ้นใน กทม. ก็คือกรณีที่กรุงเทพมหานคร อนุญาตให้ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน)  ก่อสร้างสะพานข้ามคลองพระโขนง ซึ่งเป็นคลองสาธารณะ เป็นทางนํ้า ทางระบายนํ้าและทางเดินเรือ ที่ประชาชนใช้สัญจรไปมา โดยบริษัทเอกชนมีวัตถุประสงค์ชัดแจ้งว่า เพื่อเชื่อมที่ดินในโครงการอาคารชุดของบริษัท จำนวนหลายโครงการที่ตั้งอยู่ 2 ฟากฝั่งคลองพระโขนง ให้สามารถมีถนนเชื่อมโยงโครงการข้ามคลองเข้าหากัน เพิ่มมูลค่าที่ดิน และเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ลูกค้าที่มาซื้ออาคารชุดของบริษัท
ดังปรากฏตามภาพถ่าย  สะพานดังกล่าวจึงเป็นสะพานที่สร้างขึ้นโดยเอกชน เพื่อประโยชน์ทางธุรกิจของเอกชนเท่านั้น กรุงเทพ มหานครได้ประโยชน์อะไรจากสะพานนี้บ้างครับ ผู้ว่าฯกทม. ส่วนประชาชนผู้สัญจรไปมาโดยทั่วไป หากประสงค์จะใช้ถนนและข้ามสะพานดังกล่าว เพื่อสัญจรไปมาระหว่างซอยสุขุมวิท 77 หรือซอย อ่อนนุช ไปสู่ซอยพระโขนง หรือเพื่อขึ้นทางด่วน บริษัทเอกชนก็ตั้งด่านผ่านเข้าออกและเก็บเงินจากทุกคนทุกคัน ที่จะผ่านถนนและสะพานข้ามคลอง โดยเก็บจากรถยนต์คันละ 20 บาท จักรยานยนต์คันละ 10 บาท สร้างรายได้แก่บริษัทวันละหลายหมื่นหรือแสนบาทต่อวัน

ไม่เพียงเท่านั้นครับ สะพานแห่งนี้ยังตั้งชื่อสะพานเสียสวยหรูเลยว่า “สะพานแสนสำราญ” แสดงความเป็นเจ้าของว่าเป็นของบริษัทชัดเจน วันดีคืนดีบริษัทจะจัดงาน ปิดสะพานปิดถนน ทำกิจกรรมใดๆ ของโครงการ ก็ได้ตามสะดวกสบาย แสดงให้เห็นชัดเจนว่า สะพานแห่งนี้มิใช่สร้างเพื่อยกให้เป็นสาธารณะ หรือยกให้ กทม.เพื่อประโยชน์สาธารณะแต่อย่างใด


เพิ่มเพื่อน



แม้แต่ผู้อยู่อาศัยและซื้อโครงการอาคารชุด บริษัทเอกชนแห่งนี้ยังไม่ได้รับอนุญาตให้ผ่านทาง ต้องเสียเงินเช่นเดียวกับประชาชนทั่วไป อันเป็นการแสดงออกถึงความเห็นแก่ได้ โดยอาศัยประโยชน์จากสมบัติสาธารณะ ซึ่งไม่ทราบว่า กทม.อนุญาตให้เอกชนรายนี้ทำเช่นนี้ได้อย่างไร และถ้าเอกชนรายอื่นๆ ทำเช่นนี้บ้าง สมบัติสาธารณะของประชาชนจะเป็นอย่างไร แม่นํ้า ลำคลองสาธารณะทั้งหลายใน กทม.และทั่วประเทศ มิเต็มไปด้วยสะพานที่เอกชนสร้างและเก็บกินผลประโยชน์กันไปทั้งบ้านทั้งเมืองหรือ

ปัญหาทางกฎหมายและระเบียบปฏิบัติของฝ่ายบริหารท้องถิ่น และกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องมีอย่างไร เป็นปัญหาที่น่าข้องใจ สงสัยอย่างยิ่งว่า กรณีนี้ กทม.ได้ดำเนินการโดยชอบหรือไม่ บริษัทเอกชนดังกล่าว ได้ปฏิบัติให้เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย และระเบียบที่เกี่ยวข้องหรือไม่ เป็นคำถามที่ผู้ว่าฯ กทม. ควรจะต้องมีคำตอบแก่ประชาชน ทำไมจึงปล่อยให้เอกชน สร้างสะพานข้ามคลองสาธารณะเพื่อประโยชน์ทางธุรกิจ และเก็บกินผลประโยชน์เช่นนี้ได้
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 บัญญัติไว้ในมาตรา 89 ให้อำนาจหน้าที่แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการดำเนินกิจการต่างๆ เช่น การรักษาความสะอาด การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย การจัดให้มีการรักษาและบำรุงทางบกและทางนํ้าก็จริง หากมีกฎหมายอื่นกำหนดอำนาจหน้าที่ให้เจ้าหน้าที่ของรัฐในหน่วยงานอื่นได้เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้อำนาจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไว้เป็นการเฉพาะหรือกำหนดหลักเกณฑ์ ขั้นตอน หรือวิธีการในการดำเนินการไว้ด้วยแล้ว การใช้อำนาจของ กทม.จะต้องถือปฏิบัติตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องนั้นอย่างเคร่งครัดด้วย

การสร้างสะพานข้ามคลองพระโขนง ต้องคำนึงถึงพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านนํ้าไทย พ.ศ.2456 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเดินเรือในน่านนํ้าไทย (ฉบับที่14) พ.ศ.2535 ซึ่งกำหนดขั้นตอนสำคัญไว้ในมาตรา 117 วรรคหนึ่ง โดยห้ามมิให้ผู้ใดปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งอื่นใดล่วงลํ้าเข้าไปเหนือนํ้า ในนํ้าและใต้นํ้าของแม่นํ้าลำคลองอันเป็นทางสัญจรของประชาชนหรือที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากเจ้าท่า
นอกจากนี้ตามระเบียบกรุงเทพมหานคร ว่าด้วยการขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลอง พ.ศ. 2549 หมวด 3 ว่าด้วยการอนุญาต เงื่อนไขการอนุญาตและการก่อสร้างสะพาน ข้อ 11 จะเปิดช่องให้ขออนุญาตก่อสร้างได้ แต่ในข้อ 12 การอนุญาตให้ก่อสร้างสะพานข้ามคลองต้องไม่ขัดต่อกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร กฎหมายว่าด้วยการผังเมือง กฎหมายหรือระเบียบอื่นที่เกี่ยวข้อง และที่สำคัญคือข้อ 14 ได้กำหนดไว้ว่า “ผู้ขออนุญาตต้องยินยอมยกสะพานที่ก่อสร้างให้เป็นสาธารณประโยชน์ และมีหน้าที่ดูแลและบำรุงรักษา สะพานดังกล่าวให้มีความมั่นคงแข็งแรง และสามารถใช้งานได้โดยสะดวกด้วย”
เมื่อพิจารณาข้อเท็จจริงเรื่องสะพานข้ามคลองพระโขนง ที่ กทม.อนุญาตให้ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) ก่อสร้างข้ามคลองสาธารณะที่ถือเป็นทางสัญจรทางนํ้าของประชาชนหรือทางนํ้าที่เป็นสาธารณ-สมบัติของแผ่นดิน ที่ใช้เพื่อสาธารณประโยชน์หรือสงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกันตามมาตรา 1304(2) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ โดยมิได้ยกให้เป็นสมบัติสาธารณประโยชน์ บริษัทเอกชนดังกล่าวยังคงเป็นเจ้าของสะพานเหมือนทรัพย์สินส่วนตน ติดป้ายตั้งชื่อสะพานแสดงออกต่อประชาชนทั่วไปว่าตนเป็นเจ้าของและเรียกเก็บเงินจากประชาชนผู้สัญจรไปมาผ่านเส้นทางดังกล่าวเช่นนี้

จึงมีคำถามดังๆ ถึงบริษัทดังกล่าวว่ามีอำนาจกระทำได้โดยชอบหรือไม่ การอนุญาตของ กทม. ถือเป็นการใช้อำนาจและปฏิบัติหน้าที่โดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เรื่องนี้ประชาชนข้องใจสงสัยอย่างยิ่ง อยากให้ผู้ว่าฯ กทม. ชี้แจงและตอบคำถามประชาชนด้วย หรือจะรอให้ประชาชนต้องยื่นฟ้องต่อศาลปกครองเสียก่อน

เรื่องนี้ กทม.กับบริษัทเอกชนดังกล่าว ควรรีบแก้ไขก่อนจะสายเกินแก้ กรณีเช่นนี้มีโทษทางอาญา อาจถึงจำคุกได้นะครับ

| คอลัมน์ : ข้าพระบาททาสประชาชน
| โดย : ประพันธุ์ คูณมี
| หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3428 หน้า 6 ระหว่างวันที่ 20-22 ธ.ค.2561



ประพันธุ์ คูณมี ข้าพระบาททาสประชาชน