July 19, 2019
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,723.44  +4.59  +0.27%         Value  54,793.51  Mil.Baht         SET50  1,140.37  +1.61  +0.14%         Value  34,380.40  Mil.Baht         SET100  2,528.85  +4.90  +0.19%         Value  41,777.55  Mil.Baht         sSET  817.01  +2.20  +0.27%         Value  1,567.96  Mil.Baht         SETCLMV  1,098.10  +6.73  +0.62%         Value  13,946.54  Mil.Baht         SETHD  1,254.37  +1.03  +0.08%         Value  11,272.37  Mil.Baht         SETTHSI  1,092.46  +2.09  +0.19%         Value  27,223.69  Mil.Baht         SETWB  1,056.56  +0.07  +0.01%         Value  10,877.27  Mil.Baht         mai  373.83  +2.13  +0.57%         Value  1,581.58  Mil.Baht             AGRO  455.31  -0.07  -0.02%       AGRI  197.40  +0.77  +0.39%       FOOD  13,091.79  -5.11  -0.04%           CONSUMP  105.05  -0.01  -0.01%       FASHION  675.26  -1.54  -0.23%       HOME  27.40  +0.01  +0.04%       PERSON  256.97  +1.53  +0.60%           FINCIAL  194.57  +0.39  +0.20%       BANK  513.24  -2.43  -0.47%       FIN  4,297.40  +142.70  +3.43%       INSUR  11,659.45  -40.69  -0.35%           INDUS  113.89  +0.77  +0.68%       AUTO  457.73  -0.15  -0.03%       IMM  46.10  +0.06  +0.13%       PAPER  3,066.31  +140.65  +4.81%       PETRO  1,082.55  +9.13  +0.85%       PKG  3,279.98  -18.31  -0.56%       STEEL  28.47  +0.24  +0.85%           PROPCON  142.74  +0.96  +0.68%       CONMAT  11,422.96  -32.58  -0.28%       PROP  303.71  +2.18  +0.72%       PF&REIT  235.47  +6.14  +2.68%       CONS  100.67  +0.03  +0.03%           RESOURC  228.29  +0.81  +0.36%       ENERG  26,035.81  +93.44  +0.36%       MINE  7.69  -0.08  -1.03%           SERVICE  539.41  +0.06  +0.01%       COMM  44,503.45  -14.38  -0.03%       HELTH  5,611.90  +20.65  +0.37%       MEDIA  61.82  +0.48  +0.78%       PROF  149.66  +0.82  +0.55%       TOURISM  581.48  -4.10  -0.70%       TRANS  412.30  -0.74  -0.18%           TECH  182.38  +0.41  +0.23%       ETRON  1,254.68  -10.58  -0.84%       ICT  179.98  +0.57  +0.32%       TFEX       SET50 Index Futures       S50N19  1,141.4  +0.4  4        S50Q19  1,141.2  -0.4  2        S50U19  1,137.7  +1.0  116,516        S50Z19  1,138.6  +1.4  9,494        S50H20  1,134.1  +1.0  1,038        S50M20  1,131.0  +0.9  562      Sector Index Futures       BANKU19  -  -  -        COMMU19  -  -  -        ENERGU19  -  -  -        FOODU19  -  -  -        ICTU19  -  -  -      Single Stock Futures       AAVU19  3.96  -  521        ADVANCU19  212.25  -0.70  130        AEONTSU19  -  -  20        AMATAU19  23.40  -0.31  836        AOTU19  73.36  -0.72  1,282        APU19  8.05  +0.15  42        BAU19  -  -  -        BANPUU19  14.39  +0.08  265        BAYU19  -  -  -        BBLU19  191.00  -0.89  292        BCHU19  15.35  +0.38  788        BCPU19  -  -  -        BCPGU19  18.95  +0.53  414        BDMSU19  24.81  +0.02  919        BEAUTYU19  3.89  +0.07  897        BECU19  9.87  +0.20  516        BEMU19  10.66  +0.33  7,241        BGRIMU19  35.00  +0.20  304        BHU19  172.73  -0.29  5        BJCU19  49.83  -0.17  363        BLAU19  25.66  -0.04  25        BLANDU19  -  -  1,500        BTSU19  12.36  -0.05  2,009        CBGU19  74.46  +0.36  251        CENTELU19  -  -  100        CHGU19  2.29  -  501        CKU19  27.63  +0.03  106        CKPU19  6.94  +0.27  6,266        COM7U19  -  -  650        CPALLU19  87.50  +0.01  726        CPFU19  -  -  600        CPNU19  74.40  +1.11  282        DELTAU19  -  -  -        DTACU19  57.88  +1.73  2,545        EAU19  53.60  +1.60  416        EARTHU19  -  -  -        EGCOU19  -  -  -        EPGU19  7.09  +0.06  539        ERWU19  6.17  -0.05  1,434        ESSOU19  -  -  1,000        GFPTU19  -  -  -        GLOBALU19X  -  -  200        GLOWU19  87.60  -  9        GPSCU19  69.60  +2.97  967        GULFU19  127.50  +3.20  1,142        GUNKULU19X  3.13  -  1,656        HANAU19  27.30  -0.66  601        HMPROU19  17.14  +0.05  263        ICHIU19  7.04  +0.54  39        INTUCHU19  -  -  80        IRPCU19  4.90  +0.04  4,804        ITDU19  2.30  +0.02  10        IVLU19  41.75  +1.06  878        JASU19  7.79  +0.13  15,178        KBANKU19  180.00  -3.50  940        KCEU19  17.60  -0.20  8        KKPU19  69.46  +0.25  421        KTBU19  19.43  -0.10  13        KTCU19  41.50  +2.30  1,860        LHU19  10.90  -  2,481        LPNU19  7.27  +0.02  110        MAJORU19  -  -  100        MEGAU19  -  -  -        MINTU19  -  -  300        MTCU19  56.75  +1.95  2,031        ORIU19  9.30  +0.14  137        PLANBU19  8.65  +0.15  5,603        PRMU19  8.53  -0.37  2,024        PSHU19  -  -  -        PSLU19  9.00  -0.20  2,123        PTGU19  21.20  -0.10  2,062        PTTU19  47.17  +0.02  243        PTTEPU19  133.36  -0.22  234        PTTGCU19  60.50  -0.15  2,278        QHU19  2.98  +0.06  606        RATCHU19  65.23  +0.22  101        ROBINSU19  54.11  -3.14  705        RSU19  -  -  500        SU19  3.74  +0.01  5,152        SAMARTU19  10.43  -0.25  2,044        SAWADU19X  55.00  +1.10  451        SCBU19  138.24  +0.46  402        SCCU19  445.90  +0.89  390        SGPU19  9.50  -  3        SIRIU19  1.45  -  30        SPALIU19  -  -  -        SPCGU19  -  -  100        SPRCU19  10.12  -0.10  509        STAU19  12.43  +0.06  1,607        STECU19  26.30  -  927        STPIU19  9.24  -0.11  2,026        SUPERU19  0.78  +0.03  9,065        TASCOU19  -  -  500        TCAPU19  55.02  -0.73  204        THAIU19  -  -  -        THANIU19  6.95  +0.07  3,030        THCOMU19  -  -  -        TISCOU19  96.94  +0.14  42        TKNU19  8.89  -0.02  20        TMBU19  1.93  +0.01  1        TOPU19  68.05  +0.05  216        TPIPLU19  1.99  +0.01  207        TRUEU19  6.47  -0.03  13,656        TTAU19  6.62  -  51        TTCLU19  10.22  +0.01  526        TTWU19  13.18  -0.15  1        TUU19  18.84  -0.06  1,504        TVOU19  -  -  -        UNIQU19  11.00  -  12        VGIU19  9.72  +0.25  672        VNGU19  -  -  -        WHAU19  4.62  -0.01  1,276      GF10 Futures       GF10Q19  20,900  +250  13,265        GF10V19  20,970  +250  3,330        GF10Z19  21,020  +250  1,925      GF50 Futures       GFQ19  20,900  +250  524        GFV19  20,940  +220  197        GFZ19  21,010  +240  30      Gold Online Futures       GOU19  1,429.40  +19.60  24,882      GOLD-D       GDU19  1,430.50  +19.80  23      USD Futures       USDN19  30.82  -0.07  3        USDQ19  30.83  -0.04  21        USDU19  30.80  -0.08  342        USDZ19  30.78  -0.04  209      BB3 Futures       BB3U19  -  -  -        BB3Z19  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5U19  -  -  -        TGB5Z19  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3N19  -  -  -        RSS3Q19  -  -  -        RSS3U19  -  -  -        RSS3V19  -  -  -        RSS3X19  -  -  -        RSS3Z19  -  -  -        RSS3F20  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DN19  53.50  +0.40  34        RSS3DQ19  52.20  +1.30  40        RSS3DU19  50.80  +0.70  28        RSS3DV19  50.00  +1.10  30        RSS3DX19  49.70  +0.80  54        RSS3DZ19  49.70  +0.80  58        RSS3DF20  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50U19C1175  6.4  +0.3  577        S50U19C1150  13.0  +0.1  557        S50U19C1200  3.0  +0.3  554        S50U19C1125  25.5  -0.1  100        S50Z19C1175  13.6  +1.2  97      Most Active Put Volume       S50U19P1075  3.4  -0.6  488        S50U19P1125  13.1  -1.3  476        S50U19P1100  6.8  -0.7  446        S50U19P1150  25.0  -1.6  168        S50U19P1050  1.9  -0.4  145      ---     ขอเชิญผู้สนใจร่วมงานสัมมนา Capital Market Research Forum หัวข้อ "ประเทศไทยจะรับมืออย่างไรกับแรงงานที่หายไป" 19 ก.ค. นี้ 13.00 - 16.00 น. อาคารตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ลงทะเบียนฟรีที่ www.set.or.th    ---     TFEX ชวนแข่งขันส่งคำสั่งซื้อขายอนุพันธ์ด้วย Algorithmic Trading เทรดด้วยเงินจำลอง บนตลาดเสมือนจริง ชิงรางวัลกว่า 100,000 บาท แข่งขันแบบออนไลน์ได้จากทุกที่ และพบ TFEX Buddy ที่จะช่วยให้คำแนะนำกลยุทธ์การซื้อขายใน TFEX สมัครวันนี้-31 ก.ค. ที่ www.TFEX.co.th    ---    

เศรษฐศาสตร์กับป่าชุมชน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

24 Oct 2018
อ่าน 364 ครั้ง
สัปดาห์ก่อน ผศ.ดร.นิพิฐ วงศ์ปัญญา ได้เล่าถึงงานของนักเศรษฐศาสตร์ เจ้าของรางวัลโนเบลในปีนี้ ซึ่งหนึ่งในนั้น ก็คือ William D. Norhaus ศาสตราจารย์จาก Yale University ที่ได้สร้างโมเดลเพื่อแสดงให้เห็นว่าปัญหาทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะภาวะโลกร้อน สามารถส่งผลเสียต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ในระยะยาวของโลก

ยกตัวอย่างเช่น สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงทำให้ผลิตผลทางการเกษตรน้อยลง หรือภัยธรรมชาติ เช่น นํ้าท่วม อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานทางการผลิตต่างๆ ฉะนั้น การพัฒนาทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน จำเป็นที่จะต้องมีการคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมควบคู่กันไปด้วย เครื่องมือหนึ่งที่นักเศรษฐศาสตร์ใช้ในการเพิ่มแรงจูงใจในการลดปัญหาทางสิ่งแวดล้อมจากกระบวนการผลิตและการใช้ชีวิตประจำวันก็คือ มาตรการภาษีที่จัดเก็บภาษีจากผู้มีพฤติกรรมทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น โรงงานปล่อยสารพิษ หรือคนที่ขับรถ เพื่อที่จะได้ลดแรงจูงใจในการทำพฤติกรรมเหล่านั้น

นักเศรษฐศาสตร์ยังมีอีกเครื่องมือหนึ่ง เพื่อเพิ่มแรงจูงใจในการรักษาสิ่งแวดล้อม นั่นก็คือการใช้สิทธิความเป็นเจ้าของในทรัพยากร ธรรมชาติ เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าทรัพยากรธรรมชาติโดยเฉพาะป่าไม้เป็นแหล่งอาหาร แหล่งต้นนํ้า เครื่องฟอกอากาศ และที่กำเนิดของสัตว์และนานาพรรณไม้ หากมองถึงการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจในระยะยาวอย่างยั่งยืน ป่าไม้ก็มีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง หากแต่ที่ผ่านมา ประเทศกำลังพัฒนารวมทั้งประเทศไทย ประสบปัญหาการสูญเสียทรัพยากรป่าไม้ไปมาก ถึงแม้รัฐจะมีการประกาศเขตป่าสงวนหรืออุทยานในบางครั้ง เจ้าหน้าที่ก็ไม่มีกำลังและทรัพยากรเพียงพอที่จะดูแลได้อย่างทั่วถึง

Elinor Ostrom นักเศรษฐ ศาสตร์หญิง เจ้าของรางวัลโนเบลปี ค.ศ. 2009 ผู้ล่วงลับไปแล้ว ได้ใช้ทฤษฎีเกม และหลักฐานย่อยจากชุมชนในป่าต่างๆ จากหลากหลายประเทศ แสดงให้เห็นว่า ในหลายครั้งการให้ชุมชนที่อาศัยอยู่ในป่าได้มีสิทธิในการเป็นเจ้าของในป่า ที่อาศัยและมีสิทธิในการใช้ทรัพยากรจากป่า ก่อให้เกิดผลดีต่อสิ่งแวดล้อมในป่ามากกว่าการให้รัฐเข้าไปจัดการดูแล ทั้งนี้เป็นเพราะหากชุมชนเป็นเจ้าของทรัพยากร พวกเขาก็จะมีแรงจูงใจในการใช้ป่าไม้อย่างยั่งยืนเพื่อ ประโยชน์ในระยะยาว มากกว่ารีบฉก ฉวยประโยชน์ในระยะสั้นแล้วทิ้งไป

ภาพบทความหน้า-7

อีกทั้งคนในชุมชนที่อยู่ในพื้นที่สามารถตรวจสอบดูแลป่าไม้ได้ทั่วถึงกว่า ทำให้การป้องกันการบุกรุกจากคนต่างถิ่นทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังสามารถมีกฎที่ลงโทษคนในชุมชนที่ละเมิดและทำลายทรัพยากรได้อีกด้วย ถึงแม้ทฤษฎีนี้จะเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป หลักฐาน ข้อมูลที่นำมาใช้ส่วนใหญ่เป็นข้อมูลจากชุมชนเล็กๆ ย่อยๆ ไม่มากเพียงพอที่จะทำการทดสอบทางสถิติหรือเศรษฐมิติที่จริงจังได้

ผู้เขียนจึงใช้ข้อมูลจากประเทศไทยเพื่อทำการทดสอบทฤษฎีนี้ ถึงแม้ว่าในประเทศไทยไม่มีป่าชุมชนเต็มรูปแบบที่มีกฎหมายรับรองให้สิทธิความเป็นเจ้าของป่าแก่ชุมชนอย่างเต็มที่ ในปี ค.ศ. 1999 ได้มีการออกพระราชบัญญัติให้ชุมชนในเขตป่าสงวนมาจดทะเบียนกับกรมป่าไม้ได้เพื่อรับสิทธิตามกฎหมายในการ 1. ใช้ทรัพยากรในป่า (use rights) 2. จัดการบริหารทรัพยากรป่าไม้ในเขตชุมชน เช่น ปลูกต้นไม้เพิ่ม ลาดตระเวน หรือ แม้กระทั่งสร้างแนวกันไฟป่า (management rights) และ 3. กีดกันและป้องปรามผู้อื่นในการใช้พื้นที่หรือทรัพยากรป่าไม้ในเขตของชุมชน (exclusion rights) ร่วมกับภาครัฐ

นับตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน ได้มีชุมชนมาจดทะเบียนแล้วเป็นจำนวนทั้งสิ้น 11,114 หมู่บ้าน ครอบ คลุมเนื้อที่ป่าไม้ถึงประมาณ 6 ล้านไร่เศษ ซึ่งชุมชนเหล่านี้ยังได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกรมป่าไม้ในการทำกิจกรรมดูแลรักษาและฟื้นฟูป่าไม้ด้วย

ผู้เขียนได้ใช้ข้อมูลทางภูมิสารสนเทศสร้างหน่วยข้อมูลครอบ คลุมป่าสงวนแห่งชาติ 1,197 แห่ง ในประเทศ จากปี ค.ศ. 2000-2017 เพื่อทดสอบว่าในป่าที่มีสัดส่วนของการจดทะเบียนหมู่บ้านขึ้นเป็นป่าชุมชน มากกว่า มีผลดีที่เกิดกับสิ่งแวดล้อมมากกว่าหรือไม่ ผู้เขียนพบว่า 1. จากภาพถ่ายทางอากาศ ป่าสงวนที่มีสัดส่วนป่าชุมชนมาก กว่า มีพื้นที่ป่าที่สมบูรณ์มากกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

2. จากข้อมูลทางดาวเทียม ป่าสงวนที่มีสัดส่วนป่าชุมชนมากกว่า มีการเกิดไฟป่าน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนั้นเขตเกษตรกรรมที่อยู่ใกล้เคียงกับป่าสงวนที่มีป่าชุมชนหนาแน่นกว่า ยังมีการลดลงของการใช้การเผาไฟในการเกษตรอีกด้วย แต่ที่น่าสนใจก็คือ ผู้เขียนกลับพบว่า ในเขตอุทยานที่ทับซ้อนกับป่าสงวนที่มีป่าชุมชนในสัดส่วนที่มากกว่า มีการเกิดไฟป่ามากกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่า เนื่องจากการขึ้นทะเบียนเป็นป่าชุมชน เพื่อให้ได้รับสิทธิทางกฎหมายดังอธิบายขั้นต้นนั้น ครอบคลุมเพียงชุมชนในเขตป่าสงวน แต่ไม่ครอบคลุมชุมชนในเขตอุทยาน

เช่น ชุมชนกะเหรี่ยงในเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เพราะเขตอุทยานเป็นแหล่งอนุรักษ์ เมื่อชุมชนในเขตอุทยานไม่มีสิทธิในระยะยาวในป่าไม้ ก็อาจจะไม่มีแรงจูงใจในการใช้ป่าอย่างยั่งยืน หรือการที่อุทยานนั้นๆ ทับซ้อนกับป่าสงวนที่มีป่าชุมชนหนาแน่นทำให้เจ้าหน้าที่วางใจในการตรวจตราลง แต่เนื่องจากชุมชนในป่าสงวนไม่อาจเข้าไปจัดการทรัพยากรในอุทยานได้ จึงเกิดพื้นที่ที่เป็นช่องว่างขึ้น และอาจมีบุคคลภายนอกบุกรุกเข้า ไปเผาป่าเอาทรัพยากรในอุทยาน เช่น เห็ดเผาะและผักหวาน ก็เป็นได้

อีกนัยหนึ่งก็คือ มีการเคลื่อนย้ายของการทำลายทรัพยากรจากป่าสงวนที่ชุมชนได้รับสิทธิ ไปยังเขตอุทยานใกล้เคียงที่เป็นเขตทรัพยากรเปิด (open resource) ถึงแม้ว่าผู้เขียนจะไม่พบว่าการมีอยู่ของป่าชุมชนในประเทศไทย เกี่ยวข้องกับการลดมลพิษ เช่น PM10 (ซึ่งอาจเป็นเพราะวัดที่หน่วยสถานีในเขตเมือง ซึ่งมีมลพิษจากแหล่งอื่น เช่น ควันรถ นอกจากไฟป่า)

ผลโดยทั่วไปก็สามารถสรุปได้ว่า ป่าชุมชนในประเทศไทยในลักษณะที่รัฐและชุมชนมีการแบ่งปันสิทธิในการใช้ การบริหารจัด การ และการปกป้องป่าไม้ร่วมกัน ทำให้เกิดผลโดยรวมที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมในป่าสงวนอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ ซึ่งผลนี้ต่างจาก การศึกษาในป่าบางที่ในเขตแอฟริกา ซึ่งถึงแม้ว่าชุมชนจะเป็นเจ้าของป่าโดยที่ไม่ต้องแบ่งปันร่วมกันกับภาครัฐ แต่ก็กลับทำให้เกิดผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม

จึงอาจสรุปได้ว่าการที่ยังมีภาครัฐให้การสนับสนุนในแง่ของเงินทุนในการบริหารดูแลป่า และให้ความช่วยเหลือทางด้านความเชี่ยวชาญจากเจ้าหน้าที่ อาจเป็นส่วนช่วยในการทำให้ป่าชุมชนในป่าสงวนในประเทศไทยประสบความสำเร็จในการรักษาสิ่งแวดล้อม คำถามต่อไปก็คือ เราจะมีเครื่องมือหรือมาตรการใดๆ ที่เพิ่มแรงจูงใจให้กับชุมชนในเขตอุทยานแห่งชาติในการรักษาป่า โดยไม่ส่งผล กระทบต่อทั้งความเป็นอยู่ของเขาและจุดประสงค์ในการอนุรักษ์พันธุ์พืชและสัตว์ป่าของอุทยาน

และจะมีเครื่องมืออะไรที่ช่วยแบ่งเบาภาระในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติจากภาครัฐและชุมชนในพื้นที่ไปยังพวกเราในสังคมเมือง ซึ่งเป็นผู้ที่ได้ประโยชน์ทางอ้อมจากทรัพยากรเหล่านั้น แต่ไม่เคยต้องแบกรับภาระในการรักษาดูแลโดยตรงเลย

สำหรับท่านผู้อ่านที่สนใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับการแก้ปัญหา endogeneity และวิธีทางเศรษฐมิติที่ใช้ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จาก Chankrajang. 2018. “State-Community Property-Rights Sharing in Forests and Its Contributions to Environmental Outcomes: Evidence from Thailand’s Community Forestry”. Revise and resubmit at Journal of Development Economics จากลิงก์ https://sites.google.com/site/thanyapornchankrajang/research

เศรษฐเสวนา จุฬาฯทัศนะ

โดย ดร.ธันยพร จันทร์กระจ่าง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หน้า 7 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3412 ระหว่างวันที่ 25 - 27 ตุลาคม 2561

595959859


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij