อยู่กับปัจจุบัน : กลยุทธ์ "การทำให้ปรากฏ" ความท้าทายของ "สื่อ" ยุคใหม่!?

3 August 2018






ทีวี วิทยุและหนังสือพิมพ์ เป็น “สื่อกระแส-หลัก” ทำหน้าที่เสนอข่าวสารต่างๆ ซึ่งก็จะมีทั้งข่าวทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม อาชญากรรม บันเทิง กีฬาฯลฯ แต่บางครั้ง-บางหน ก็มักจะมีคนตั้งข้อคำถาม หรือกระทั่งโกรธ “สื่อ” ในเรื่องการนำเสนอข่าว เช่น ทำไม?เล่นข่าวนั้นไม่เล่นข่าวนี้...

“ข่าวนั้นไม่ควรเล่นนะ หรือข่าวนี้ควรเล่นมากกว่า” โดยลืมไปว่า สื่อต่างๆ เหล่านั้น ส่วนใหญ่เป็นสื่อเอกชนที่มีรายได้หลัก จากการขายโฆษณาให้ลูกค้าหรือมีเรตติ้ง “จำนวนคนดู” มากๆ เพื่อทีวี วิทยุและหนังสือพิมพ์ จะมีรายได้จากสปอนเซอร์หรือขายหนังสือพิมพ์มากขึ้น!?

เมื่อ “สื่อกระแส-หลัก” เกือบทุกค่ายสำนักฯ เป็นของเอกชนที่ทำธุรกิจเพื่อผลกำไรอย่างเป็นด้านหลัก แต่ก็มี “สื่อ” ที่เป็นมืออาชีพที่ยืนหยัดอยู่กับ “จุดยืน-และจรรยาบรรณ” ที่เป็นอุดมการณ์อย่างเหนียวแน่นรวมทั้งยังนำเสนอข่าวภายใต้การตัดสินใจและแนวคิดของวิชาชีพอย่างเหนียวแน่น...
นำเสนอข่าวต่างๆ โดยยึดโยงกับความสนใจของผู้บริโภคข่าวและเสพข่าว ดังนั้น การเลือกข่าวมานำเสนอ จึงเป็นข่าวที่เห็นสมควรว่า มีความน่าสนใจและเป็นประโยชน์กับสังคมโดยรวมมากกว่า ยกตัวอย่าง เช่น ข่าวการช่วยเหลือ “หมูป่า” ออกจากถํ้า ที่กลายเป็นข่าวดังไปทั่วโลก

ข่าว “หมูป่า”...อาจมีบางคนสงสัยว่าทำไม?สื่อต่างๆ พร้อมใจกันเสนอข่าวนี้ เพราะแรกๆ สื่อก็เสนอ ข่าวอย่างเล็กๆ จนเมื่อมีการพิสูจน์ได้ว่า 13 หมูป่าติดอยู่ในถํ้าจริงๆ เพราะนํ้าหลากท่วมจนออกจากถํ้าไม่ได้ จนต่อมามีการตั้งกองบัญชาการเพื่อกู้ชีวิต “หมูป่า” นั่นหรอก สื่อจึงติดตามทำข่าวอย่างต่อเนื่อง

แต่เรื่องนี้ ต้องให้ “เครดิต” บรรณาธิการหรือบก. ที่รับผิดชอบของแต่ละสื่อที่มีประสาทสัมผัสที่ไวมากๆ รวมทั้งมีสัญชาตญาณต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น กล่าวคือ นอกจากมีจมูกที่ไวต่อข่าวที่กำลังเกิดขึ้นแล้ว ยังรู้ด้วยว่า จะทำอย่างไร? กับข่าวดังกล่าวด้วย

เช่นเดียวกับ 2-3 เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในห้วงใกล้เคียงกันล่าสุด เริ่มตั้งแต่เหตุเศร้าสลดที่เกิดขึ้นที่ศาลอาญา รัชดาฯ เมื่อพ่อเหยื่อที่ถูกฆ่าโดดตึกเสียชีวิต หลังศาลไม่รับฟ้องกรณีลูกถูกแทงเสียชีวิต ทอมโหดซ้อมแฟนสาวอย่างสะบักสะบอม กระทั่งข่าวเจ้าบ่าวล่องหนหนีพิธีแต่งงานฯลฯ
วันแรกๆ ที่ปรากฏในโซเชียล ก็นึกในใจ ว่า นี่!! มันต้องเป็นข่าวใหญ่-เรื่องใหญ่แน่ๆ เฉพาะอย่างยิ่งข่าวเจ้าบ่าวล่องหน เมื่อเจ้าสาวชื่อ “มะนาว” ขึ้นเวทีกล่าว ขอบคุณและขอโทษแขกเหรื่อที่มางานแต่งงานทั้งนํ้าตา...แน่นอนว่า เรื่องทำนองนี้จะมีคำถามเกิดขึ้นหลายแง่หลายมุมเกี่ยวกับชีวิตในสังคมปัจจุบัน

เมื่อน้องมะนาว ทำให้มันปรากฏด้วยวิธีการแต่งงานของเธอ เหมือนหมูป่าทำให้เรื่องถํ้าหลวงปรากฏด้วยอุบัติเหตุการเข้าไปติดถํ้า...เรื่อง “การทำให้ปรากฏ” จนเป็นข่าวนี่แหล่ะ จึงทำให้ “สื่อ” เกิดความสนใจ รวมทั้งเรื่องราวที่คนคนหนึ่งถูกฆ่าตาย ซึ่งไม่มีใคร?สนใจ จนเมื่อ “เหยื่อ” ทำให้เรื่องปรากฏด้วยการโดดตึกนั่นหรอก...คดีนี้จึงได้รับความสนใจอีกครั้ง

เขียนถึงเรื่องนี้ เพราะต้องการจะรู้ว่า “รัฐบาล-และคสช.” มีการปฏิรูปตำรวจ ซึ่งเป็นต้นธารของกระบวนการยุติธรรมมีความคืบหน้าไปถึง “ขั้น” ไหน?แล้วครับ

|คอลัมน์: อยู่กับปัจจุบัน
| โดย :  พงษ์ศักดิ์ ศรีสด
| หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3387 หน้า 14 ระหว่างวันที่ 29 ก.ค.-1 ส.ค.2561


สื่อ อยู่กับปัจจุบัน พงษ์ศักดิ์ ศรีสด สื่อยุคใหม่