June 24, 2019
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,716.00  -1.14  -0.07%         Value  51,907.48  Mil.Baht         SET50  1,141.98  -0.48  -0.04%         Value  30,942.57  Mil.Baht         SET100  2,525.71  -1.65  -0.07%         Value  38,364.51  Mil.Baht         sSET  785.98  +1.23  +0.16%         Value  1,488.54  Mil.Baht         SETCLMV  1,095.89  +1.03  +0.09%         Value  11,907.92  Mil.Baht         SETHD  1,248.61  +1.04  +0.08%         Value  14,469.15  Mil.Baht         SETTHSI  1,094.20  -1.03  -0.09%         Value  27,402.79  Mil.Baht         SETWB  1,054.81  -6.28  -0.59%         Value  12,039.80  Mil.Baht         mai  361.04  +1.74  +0.48%         Value  761.56  Mil.Baht             AGRO  439.53  -3.30  -0.75%       AGRI  191.14  +0.43  +0.23%       FOOD  12,635.47  -102.53  -0.80%           CONSUMP  106.98  -0.55  -0.51%       FASHION  692.11  -0.34  -0.05%       HOME  27.62  -0.27  -0.97%       PERSON  259.00  -3.88  -1.48%           FINCIAL  196.19  -0.33  -0.17%       BANK  520.14  -0.09  -0.02%       FIN  4,248.67  -33.67  -0.79%       INSUR  11,655.82  -35.62  -0.30%           INDUS  120.73  -0.36  -0.30%       AUTO  473.46  -0.73  -0.15%       IMM  45.57  -0.10  -0.22%       PAPER  2,953.79  +56.27  +1.94%       PETRO  1,168.60  -4.06  -0.35%       PKG  3,260.11  -13.69  -0.42%       STEEL  27.96  -0.02  -0.07%           PROPCON  142.75  -0.43  -0.30%       CONMAT  11,541.81  -49.69  -0.43%       PROP  301.72  -0.64  -0.21%       PF&REIT  236.57  +0.77  +0.33%       CONS  98.69  -1.84  -1.83%           RESOURC  227.89  +1.03  +0.45%       ENERG  25,988.43  +117.76  +0.46%       MINE  8.39  -0.08  -0.94%           SERVICE  539.90  -0.65  -0.12%       COMM  44,037.84  -504.59  -1.13%       HELTH  5,674.59  -2.63  -0.05%       MEDIA  57.48  +0.27  +0.47%       PROF  144.21  -0.54  -0.37%       TOURISM  605.88  +5.38  +0.90%       TRANS  418.74  +3.17  +0.76%           TECH  171.04  -0.02  -0.01%       ETRON  1,331.72  -18.00  -1.33%       ICT  166.79  +0.21  +0.13%       TFEX       SET50 Index Futures       S50M19  1,143.9  -2.6  118,362        S50N19  1,143.7  -0.4  12        S50Q19  -  -  -        S50U19  1,139.2  -2.4  79,302        S50Z19  1,139.4  -2.1  3,433        S50H20  1,136.5  -2.1  873      Sector Index Futures       BANKM19  -  -  -        COMMM19  -  -  -        ENERGM19  -  -  -        FOODM19  -  -  -        ICTM19  -  -  -      Single Stock Futures       AAVM19  4.09  -0.01  1,071        ADVANCM19  205.00  +0.11  23        AEONTSM19  -  -  -        AMATAM19  24.20  +0.20  20        AOTM19  75.55  +0.92  721        APM19  -  -  2,068        BAM19  -  -  -        BANPUM19  14.68  +0.08  488        BAYM19  -  -  -        BBLM19  199.85  -1.76  41        BCHM19  16.70  -  2        BCPM19  30.50  -0.47  6        BCPGM19  -  -  -        BDMSM19  25.41  -0.33  8        BEAUTYM19  4.15  -0.08  1,205        BECM19  9.26  +0.02  9        BEMM19  11.28  -0.07  530        BGRIMM19  -  -  -        BHM19  -  -  100        BJCM19  50.08  +0.08  42        BLAM19  -  -  -        BLANDM19  1.66  +0.01  4,254        BTSM19  12.00  -0.16  89        CBGM19  72.50  -1.06  2,418        CENTELM19  36.00  -  101        CHGM19  2.23  +0.03  3        CKM19  28.25  -0.23  39        CKPM19  6.79  -0.02  1,079        COM7M19  -  -  -        CPALLM19  85.00  +0.07  215        CPFM19  27.86  -0.24  402        CPNM19  -  -  20        DELTAM19  67.78  -0.70  1        DTACM19  50.00  -0.40  205        EAM19  -  -  -        EARTHM19  -  -  -        EGCOM19X  -  -  -        EPGM19  -  -  -        ERWM19  -  -  -        ESSOM19  -  -  200        GFPTM19  -  -  -        GLOBALM19X  -  -  -        GLOWM19  -  -  -        GPSCM19  63.03  +0.36  6        GULFM19  116.25  +1.74  2        GUNKULM19X  3.13  -0.06  611        HANAM19  -  -  -        HMPROM19  17.58  -0.42  204        ICHIM19  5.76  +0.16  52        INTUCHM19  -  -  40        IRPCM19  5.18  -  1,080        ITDM19  2.33  -0.03  176        IVLM19  47.70  -  2,178        JASM19  6.74  +0.05  1,015        KBANKM19  189.82  -1.83  106        KCEM19  18.80  -0.09  384        KKPM19  -  -  100        KTBM19  19.50  +0.10  987        KTCM19X  -  -  -        LHM19  11.12  -0.07  11        LPNM19  7.26  -0.08  101        MAJORM19  28.92  -0.07  1        MEGAM19  -  -  -        MINTM19  39.21  -0.37  401        MTCM19  55.85  -0.40  303        ORIM19  -  -  -        PLANBM19  7.35  +0.20  13        PRMM19  -  -  -        PSHM19  20.90  +0.12  10        PSLM19  -  -  -        PTGM19  18.90  +0.40  463        PTTM19  49.05  +0.30  766        PTTEPM19  136.10  +0.89  294        PTTGCM19  64.65  +0.29  219        QHM19  -  -  500        RATCHM19  64.05  +0.05  25        ROBINSM19  -  -  -        RSM19  -  -  -        SM19  -  -  -        SAMARTM19  8.58  +0.03  1        SAWADM19X  -  -  -        SCBM19  134.50  -0.45  5        SCCM19  467.31  -3.59  51        SGPM19  -  -  -        SIRIM19  1.42  +0.01  2,202        SPALIM19  22.98  +0.28  1        SPCGM19  -  -  -        SPRCM19  10.20  +0.11  1        STAM19  12.65  -0.05  756        STECM19  25.74  -1.26  1,621        STPIM19  7.07  -0.15  3        SUPERM19  -  -  -        TASCOM19  20.95  +0.90  2,222        TCAPM19  56.23  +0.76  1        THAIM19  10.51  +0.12  6        THANIM19  -  -  -        THCOMM19  5.85  -0.25  271        TISCOM19  -  -  700        TKNM19  9.05  -0.55  309        TMBM19  1.98  -0.02  185        TOPM19  66.20  +1.50  593        TPIPLM19  1.99  +0.01  1,025        TRUEM19  5.54  +0.01  52,794        TTAM19  5.19  -0.09  32        TTCLM19  -  -  -        TTWM19  -  -  -        TUM19  18.20  +0.20  102        TVOM19  -  -  400        UNIQM19  -  -  -        VGIM19  9.05  -0.06  1        VNGM19  5.07  -0.03  105        WHAM19  4.77  +0.12  1,178      GF10 Futures       GF10M19  20,580  +210  4,057        GF10Q19  20,620  +190  12,030        GF10V19  20,680  +200  2,058      GF50 Futures       GFM19  20,580  +210  273        GFQ19  20,630  +200  702        GFV19  20,660  +160  35      Gold Online Futures       GOM19  1,407.60  +18.40  7,293        GOU19  1,417.00  +18.80  13,629      GOLD-D       GDM19  -  -  -        GDU19  1,413.00  +15.70  7      USD Futures       USDM19  30.77  -0.07  3,441        USDN19  30.75  -0.09  10        USDQ19  -  -  -        USDU19  30.73  -0.07  4,734      BB3 Futures       BB3U19  -  -  -        BB3Z19  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5U19  -  -  -        TGB5Z19  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3M19  -  -  -        RSS3N19  -  -  -        RSS3Q19  -  -  -        RSS3U19  -  -  -        RSS3V19  -  -  -        RSS3X19  -  -  -        RSS3Z19  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DM19  62.40  -  50        RSS3DN19  61.40  -0.20  52        RSS3DQ19  55.90  +0.10  56        RSS3DU19  54.80  -1.00  58        RSS3DV19  54.30  -0.20  78        RSS3DX19  54.30  -0.20  78        RSS3DZ19  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume       S50M19C1150  5.2  -0.4  1,916        S50U19C1175  10.1  -0.4  556        S50U19C1150  19.2  -0.2  286        S50U19C1200  5.3  -0.2  227        S50M19C1175  0.8  -0.4  206      Most Active Put Volume       S50M19P1125  1.4  -0.7  487        S50M19P1100  0.3  -0.9  389        S50M19P1075  0.2  -0.3  378        S50U19P1125  17.9  +1.7  338        S50U19P1100  9.7  +0.5  275      ---     ตลาดหลักทรัพย์ฯ ชวนร่วมงาน SET Social Impact Day 2019 "Partnership for Impact Co-creation ออกแบบ ทางออก มหาชน" เวทีนำเสนอแนวคิดการแก้ปัญหาสังคม พร้อมพบ 60 บูธธุรกิจเพื่อสังคม 17-18 ก.ค. ที่อาคารตลาดหลักทรัพย์ฯ ลงทะเบียนร่วมงานฟรี www.setsocialimpact.com    ---     ขอเชิญผู้สนใจร่วมชมนิทรรศการศิลปกรรม "ก้าวสู่ปีที่ 45 ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย" พบผลงานศิลปะกว่า 100 ชิ้น จากศิลปินชั้นนำ ผลงานสะสมและผลงานของผู้บริหารและพนักงานตลาดหลักทรัพย์ฯ 24 มิ.ย.-15 ธ.ค. 62 8.30-18.30 น. เพิ่มเติม www.set.or.th หรือ 02-009-9999    ---    

เศรษฐเสวนา จุฬาฯทัศนะ | ธุรกิจเกษตร-ความต้องการตลาด ... ตัวแปรเส้นทางการจัดการพื้นที่สูง

27 Jun 2018
อ่าน 204 ครั้ง
270661-1219

ปัญหาการรุกล้ำพื้นที่ป่าด้วยการปลูกพืชไร่เชิงเดี่ยว อย่าง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ได้รับความสนใจอย่างมากจากภาครัฐ ประชาชน และเอกชน จนทำให้ปฏิบัติการทวงคืนผืนป่าและการฟื้นฟูป่ากลายเป็นวาระแห่งชาติในช่วงที่ผ่านมา ปัญหาที่เกิดขึ้น นอกจากจะสะท้อนอิทธิพลของแรงจูงใจจากตลาดที่ต้องการพืชไร่เชิงเดี่ยวป้อนอุตสาหกรรมปลายน้ำ ยังแสดงให้เห็นผลการดำเนินนโยบายบริหารจัดการพื้นที่ป่าที่ไปกันคนละทิศทางกับนโยบายการค้า ภาคเกษตรและสินเชื่อที่ส่งเสริมการผลิตพืชเชิงพาณิชย์

จากสถิติปี 2559 ไทยมีพื้นที่ป่าทั้งหมดประมาณ 102 ล้านไร่ และมากกว่าครึ่งอยู่ภาคเหนือ ร้อยละ 42.25 ของป่าต้นน้ำทั้งหมด ก็อยู่ภาคเหนือ ในทางเศรษฐศาสตร์จึงถือว่า พื้นที่สูงทางเหนือเป็นพื้นที่อ่อนไหวเชิงนิเวศ การตัดสินใจของคนในพื้นที่และการดำเนินนโยบายใด ๆ ของรัฐ หรือ เอกชน ที่เกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรในพื้นที่ ส่งผลกระทบต่อคนในวงกว้าง (Externality) กลไกตลาดไม่สามารถนำไปสู่จุดที่สังคมได้รับประโยชน์สูงสุดได้ ราคาสินค้าไม่สามารถสะท้อนต้นทุนที่แท้จริง ราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่เกษตรกรได้รับ ไม่อาจสะท้อนต้นทุนความเสียหายที่เกิดกับทรัพยากรในพื้นที่ได้


07-3378-270661-1212-1213

การแทรกแซงของรัฐผ่านนโยบายต่าง ๆ จึงจำเป็นและควรเป็นนโยบายที่มุ่งสู่ยุทธศาสตร์เดียวกันของการพัฒนาพื้นที่สูง แต่ยุทธศาสตร์พื้นที่สูงก็เป็นสิ่งที่ประเทศยังขาด การดำเนินนโยบายต่าง ๆ จึงเป็นเพื่อตอบความต้องการระยะสั้น และมักขัดแย้งกันเอง การแก้ไขปัญหาเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในระยะยาวจำเป็นต้องเข้าใจวิถีคนที่อยู่อาศัยและทำกินบนพื้นที่สูง ลักษณะภูมิสังคมและแรงจูงใจที่ขับเคลื่อนการใช้ที่ดินของคนเหล่านี้

เรากำลังหมายถึงใครเวลาพูดถึงเกษตรกรบนที่สูง? ในอดีต กลุ่มชาติพันธุ์บนดอยสูงที่ยึดวิถีทำไร่หมุนเวียนมักถูกเหมารวมว่าเป็นต้นตอของปัญหาไร่เลื่อนลอย คนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจหลักการของไร่หมุนเวียนและมักจะโยงไร่หมุนเวียนไปเป็นการทำไร่เลื่อนลอย ที่ให้ภาพการบุกรุกทำลายป่าขนานใหญ่ แท้จริงแล้ว ไร่หมุนเวียนเป็นระบบนิเวศเกษตรพื้นบ้านบนที่สูง ที่เน้นความสมดุลของการอยู่ร่วมกันของคน สัตว์ และป่า สามารถรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและการหมุนเวียนธาตุอาหาร

 

©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

สำหรับไร่หมุนเวียนของชาติพันธุ์ลัวะและกะเหรี่ยง จะเป็นแบบทำเกษตรซ้ำพื้นที่ในระยะสั้น แล้วพักไร่ระยะยาว แต่ละบ้านจะแบ่งที่เป็น 8 แปลง ผืนที่ใช้เพาะปลูกไปแล้ว 1 ปี ก็จะได้พักให้ดินคืนความสมบูรณ์ ก่อนที่จะถูกหมุนนำมาใช้เพาะปลูกใหม่ 7 ปีถัดไป ปัจจุบัน ยังมีลัวะและกะเหรี่ยงบางกลุ่มที่เหนียวแน่นในวิถีไร่หมุนเวียนเดิมและไม่ได้หันหาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มคนพื้นราบ/เมือง ที่ไปทำเกษตรบนพื้นที่สูง ซึ่งมักทำเกษตรซ้ำพื้นที่ระยะสั้นและพักไร่ระยะสั้น

อย่างไรก็ดี วิถีที่มักถูกเหมารวมเป็นการทำไร่เลื่อนลอยและถูกอิงกับการทำไร่ฝิ่น คือ วิถีของม้ง เมี่ยน ลาหู่ อาข่า ลีซู ซึ่งเป็นการทำเกษตรซ้ำพื้นที่ในระยะยาวและทิ้งให้ไร่ฟื้นตัวในระยะยาว ระบบนี้จึงถูกห้ามไป หลังจากมีกฎหมายห้ามทำฝิ่นในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 26 ชนกลุ่มน้อยที่เกี่ยวข้องกับการปลูกฝิ่นได้รับการสนับสนุนให้ปลูกพืชเมืองหนาวที่ให้ผลตอบแทนดีกว่าใช้พื้นที่เกษตรน้อยลง และในช่วงเดียวกันนี้ ผู้คนจากพื้นราบที่ไร้ที่ดินทำกิน กลุ่มธุรกิจการเกษตรก็หลั่งไหลเข้าไปตั้งรกรากทำเกษตร ทำไม้ ในพื้นที่ทางเหนือ ที่ถูกหักล้างถางพงและเสื่อมโทรมจากระบบสัมปทานป่าไม้ที่ให้กับต่างชาติและบริษัทไทย ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 ดังนั้น กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์บนพื้นที่สูงมีทั้งกลุ่มคนพื้นราบ/คนเมือง กลุ่มชาติพันธุ์บางกลุ่ม และคนจากภูมิภาคอื่น

 

©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

ทำไมต้องพืชไร่เชิงเดี่ยว? ต้นพุทธศตวรรษที่ 26 เป็นยุคของการจัดการพื้นที่ป่าผ่านกฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า (2503) กฎหมายอุทยานแห่งชาติ (2504) กฎหมายป่าสงวนแห่งชาติ (2507) โดยนิยามป่าในกฎหมายนี้มีผลให้คน 10 ล้านคน กลายเป็นคนที่อยู่ในพื้นที่ป่าทันที ตามมาด้วยนโยบายการป่าไม้แห่งชาติ (2528) ซึ่งเป็นครั้งแรกที่กำหนดเป้าหมายพื้นที่ป่า 40% และกำหนดพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นต่าง ๆ และการยกเลิกสัมปทานป่าไม้ (2532) กระแสอนุรักษ์นี้ ทำให้คนบนพื้นที่สูงพยายามใช้ที่ดินที่มีจำกัดในการเพาะปลูกอย่างเข้มข้น ในขณะที่ กลุ่มชาติพันธุ์บางกลุ่มหันหาพืชเมืองหนาว บางกลุ่มพยายามรักษาพื้นที่ด้วยวิถีไร่หมุนเวียน บางกลุ่มและคนจากพื้นราบเปิดรับวัฒนธรรมพืชเชิงพาณิชย์ที่ได้รับส่งเสริมอย่างจริงจังจากรัฐ กลุ่มธุรกิจการเกษตร ทั้งค้าเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย ยา เข้ามาสร้างเครือข่ายสนับสนุนการปลูกพืชไร่เชิงเดี่ยวบนพื้นที่สูง เกษตรพันธะสัญญารูปแบบต่าง ๆ เข้ามามีบทบาท

การที่เกษตรกรบนพื้นที่สูงเผชิญข้อจำกัดทั้งไม่มีชลประทาน ไกลตลาด ขาดเงินทุน และความรู้ด้านตลาด หรือ พืชทดแทน พืชไร่อย่างข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ไม่ต้องการการดูแลมากและเป็นที่ต้องการของตลาด ปลูกแล้วขายได้แน่ มีพ่อค้าให้เชื่อปัจจัยการผลิตมาก่อน แถมบางปียังราคาสูงให้เกษตรกรได้ลุ้น จึงกลายเป็นทางเลือกที่ง่ายสำหรับเกษตรกร ถึงแม้พวกเขาจะรู้ว่า การปลูกข้าวโพดในพื้นที่สูงจะลงเอยด้วยการใช้สารเคมีปริมาณมาก แต่การออกจากวงจรการปลูกข้าวโพดไม่ใช่เรื่องง่าย ด้วยหนี้สินล้นพ้นตัวจากปัจจัยการผลิตราคาสูง การจะหาพืชที่สามารถแทนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้อย่างยั่งยืน ต้องสามารถหาระบบธุรกิจและตลาดที่มีประสิทธิภาพไม่น้อยไปกว่าของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์

 

©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

ถ้าจะแก้ปัญหา แรงจูงใจที่เหมาะสมมาจากไหน? งานวิจัยเชิงสำรวจของ เขมรัฐ เถลิงศรี และสิทธิเดช พงศ์กิจวรสิน (2560) ศึกษาพฤติกรรมการปลูกของเกษตรในพื้นที่ที่ยังมีประเด็นขัดแย้งเรื่องสิทธิ์ในการใช้ที่ดิน ใน 7 พื้นที่ของ จ.น่าน ชุมชนเหล่านี้หันหาทางเลือกอื่นแทนข้าวโพด บ้างปลูกพืชยืนต้นอย่าง มะม่วง กาแฟ บ้างก็ทำเกษตรผสมผสานในพื้นที่ขนาดเล็ก เช่น ปลูกพืชโรงเรือน หรือ รับจ้างเพาะเมล็ดพันธุ์ เราต้องการจะตอบคำถามว่า ถ้าเกษตรกรเลือกระบบเกษตรแบบเดียวกัน แต่มีระบบธุรกิจที่มารองรับต่างกัน จะส่งผลต่อตัวชี้วัดความยั่งยืนด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมต่างกันอย่างไร

และพบว่า กลุ่มที่ปลูกมะม่วงรายที่อยู่ในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งออก ซึ่งจะเป็นต้องผลิตตามมาตรฐานเกษตรกรรมที่ดี (GAP) จะมีรายได้สุทธิต่อไร่มากกว่า ใช้สารเคมีน้อยกว่า ใช้ยาฆ่าหญ้าน้อยกว่า ใช้ปุ๋ยอินทรีย์มากกว่ากลุ่มที่ขายมะม่วงในระบบตลาดดั้งเดิม ที่มีพ่อค้าคนกลางมารับซื้อในพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญ

 

©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

สำหรับกลุ่มที่มีพืชหลายชนิดในพื้นที่ขนาดเล็ก ได้แก่ พืชโรงเรือนและเพาะเมล็ดพันธุ์ เราพบว่า แม้ระบบเกษตรพันธะสัญญาที่มารองรับการปลูกเมล็ดพันธุ์จะช่วยลดความเสี่ยงด้านราคาและปริมาณให้เกษตรกร และให้รายได้ต่อไร่สูงกว่าเกษตรกรที่ปลูกพืชโรงเรือนที่จำเป็นต้องรวมกลุ่มกันเพื่อหาตลาด แต่กลุ่มเกษตรพันธะสัญญาพึ่งพิงแหล่งทุนภายนอก มีหนี้นอกระบบจากการกู้วัตถุดิบมาล่วงหน้าสูงกว่า และยิ่งในกรณีเพาะเมล็ดพันธุ์ด้วยแล้ว มีการใช้สารเคมีและยาฆ่าแมลงสูงมาก

ส่วนกลุ่มที่ปลูกกาแฟนั้น เกษตรกรที่ขายเมล็ดกาแฟเชอร์รี่ให้กับผู้รับซื้อลักษณะกิจการเพื่อสังคม ซึ่งมีเงื่อนไขการรับซื้อที่เน้นคุณภาพและรักษาสิ่งแวดล้อม ก็จะมีรายได้ต่อไร่สูงกว่า มีสัดส่วนหนี้ต่ำกว่า และใช้สารเคมีและยาฆ่าหญ้าน้อยกว่ากลุ่มที่ขายให้กับพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อแบบดั้งเดิมทั่วไป


Screen Shot 2561-06-27 at 12.19.39

จากตัวอย่างเหล่านี้จะเห็นได้ว่า เงื่อนไขจากธุรกิจ หรือ ตลาด เป็นแรงจูงใจที่สามารถกำหนดพฤติกรรมของเกษตรกรในการดูแลสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ การใช้พื้นที่อย่างคุ้มค่าโดยไม่ต้องใช้ต้นทุนมากเพื่อให้รายได้ต่อไร่ให้สูงพอ การกระจายความเสี่ยงด้วยการสร้างความหลากหลายทั้งพืชทั้งตลาด และความเข้มแข็งของกลุ่ม ล้วนเป็นสิ่งที่เกษตรเหล่านี้เห็นว่า จำเป็นสำหรับธุรกิจการเกษตรเพื่อสร้างแรงจูงใจที่ถูกต้องและความยั่งยืนในพื้นที่สูง


07-3378-270661-1212

ในภาพใหญ่ กฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่ใช้บังคับในพื้นที่สูงต้องสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรเปลี่ยนแปลงลักษณะการใช้ที่ดินไปในทางที่ดีขึ้น เกษตรกรบางกลุ่มต้องการพัฒนาสู่การผลิตผลไม้คุณภาพสูงที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ก็ติดปัญหาความไม่ชัดเจนในสิทธิ์ที่ทำกิน ทำอย่างไรให้เกษตรกรสามารถใช้ประโยชน์สามารถใช้ประโยชน์จากความชัดเจนของที่ดินที่ผ่านการจับพิกัดและยอมรับร่วมกัน

แม้กระทั่งนโยบายการชดเชยค่าเสียหายกรณีภัยพิบัติ ที่เกษตรกรที่ปลูกพืชไร่จะได้รับชดเชยค่าเสียหาย หากพืชได้รับความเสียหายจนหักโค่น แต่สำหรับกลุ่มที่หันสู่การปลูกไม้ยืนต้น แม้ความเสียหายจะรุนแรงจนไม่สามารถขายผลผลิตได้ แต่ก็ไม่ได้รับการชดเชย เพราะต้นไม้ไม่หักโค่น ประเด็นเหล่านี้อาจดูเหมือนประเด็นเล็กในภาพนโยบายใหญ่ แต่สำหรับเกษตรกรในพื้นที่ที่เผชิญข้อจำกัดหลายประการและตอบรับกับแรงจูงใจด้านตลาด เกณฑ์ที่ไม่เอื้อเหล่านี้อาจเป็นจุดพลิกการตัดสินใจของเกษตรกรก็เป็นได้

 

©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ©สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

หมายเหตุ : อ้างอิงหลักจาก เขมรัฐ เถลิงศรี และสิทธิเดช พงศ์กิจวรสิน (2560) "ธุรกิจการเกษตรบนพื้นที่สูงกับความยั่งยืน บทเรียนและข้อเสนอในการพัฒนา" สนับสนุนโดย สถาบันคลังสมองของชาติและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และ Taj Auf Le Quv-ต่า เอาะ เลอะ คึ : Cooking in the Rotational Farming (2561) โดย สมาคมปกากะญอเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนและเครือข่ายกะเหรี่ยงเพื่อวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม


……………….
คอลัมน์ : เศรษฐเสวนา จุฬาฯทัศนะ โดย ผศ.ดร.เขมรัฐ เถลิงศรี คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 38 ฉบับที่ 3,378 วันที่ 28-30 มิ.ย. 2561 หน้า 07

ข่าวที่เกี่ยวข้อง :
ยิบอินซอยเป้าปีหน้า8พันล. ธุรกิจเกษตรโต100%-ขี่กระแส IoTเพิ่มลูกค้าใหม่
อุตฯ ดัน SME TRANSFORM เข้าสู่ยุค 4.0 หนุนก้าวสู่ตลาดโลก


e-book-1-503x62


ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij