ผ่าแผน! “ยุทธศาสตร์ กกพ.” ปรับโครงสร้าง “ค่าไฟ” ใหม่ แยกตามผู้ใช้

23 October 2017






กำลังเข้าสู่ยุคการเปลี่ยนแปลงพลิกโฉมของเทคโนโลยี (Disruptive Technology) ที่จะเกิดขึ้นในทุกวงการ โดยเฉพาะภาคพลังงาน เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในการพัฒนาเทคโนโลยี ตามทิศทางของกระแสโลก ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาพลังงานทดแทน ควบคู่ไปกับการพัฒนาแหล่งกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) การพัฒนาพลังงานสะอาดและการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ รวมไปถึงการเปลี่ยนแปลงรูปแบบเชื้อเพลิงในระบบขนส่ง เป็นปัจจัยสำคัญที่จะส่งผลกระทบต่องานกำกับดูแลภาคพลังงาน ที่ต้องปรับตัวรองรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

ล่าสุด เมื่อวันที่ 11 ต.ค. ที่ผ่านมา ทางคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้คลอดแผนยุทธศาสตร์การกำกับกิจการพลังงาน ฉบับที่ 3 (2561-2564) ที่จะใช้ในการขับเคลื่อนรองรับกับสถานการณ์ดังกล่าว เพื่อสร้างความสมดุลให้กับภาคพลังงานของประเทศไว้ 4 ด้าน ได้แก่ การกำกับกิจการพลังงานที่เป็นเลิศ, ส่งเสริมการแข่งขันและก้าวทันนวัตกรรมพลังงาน, สื่อสารงานกำกับกิจการพลังงานให้เข้าถึง และเป็นองค์กรมีสมรรถนะสูง


… ปรับโครงสร้าง “ค่าไฟ” ...
เมื่อพิจารณาเนื้อในของแผนดังกล่าว มีความน่าสนใจหลัก ๆ คือ จะมีการประกาศโครงสร้าง “อัตราค่าไฟฟ้าใหม่” เริ่มใช้ในปี 2561-2563 เพื่อให้สะท้อนถึงต้นทุนที่เกิดขึ้นจริงตามเชื้อเพลิงและเทคโนโลยี เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและโปร่งใสในทุกภาคส่วน ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการศึกษาอัตราที่เหมาะสม

โดยจะมีการแยกอัตราค่าบริการพิเศษตามนโยบายรัฐในการจัดเก็บออกมา ไม่ว่าจะเป็นอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับธุรกิจบนเกาะ, อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้า, การกำหนดค่าไฟฟ้าสำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ ที่คาดว่าจะนำมาใช้ได้ช้าสุดในช่วงปี 2562 ขณะที่การกำหนดค่าไฟฟ้าตามมาตรการส่งเสริมการลดใช้ไฟฟ้าในช่วงพีก (ดีอาร์) และอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า (อีวี) จะเริ่มนำมาใช้ในปี 2561 และจะประกาศหลักเกณฑ์การกำกับดูแลตั้งแต่ต้นทางจนถึงสถานีอัดประจุไฟฟ้าปลายทางในปีหน้าเช่นกัน

นายพรเทพ ธัญญพงศ์ชัย ประธานกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ชี้ให้เห็นว่า อัตราค่าไฟฟ้าใหม่จะเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงต้นทุนที่มาจากการพัฒนาเทคโนโลยีและเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงให้เกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่ายที่มีส่วนเกี่ยวข้อง โดย กกพ. จะเข้าไปกำกับดูแลโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าตั้งแต่การลงทุนในกิจการของการไฟฟ้าให้เป็นไปตามแผน การกำกับประสิทธิภาพการดำเนินงาน ฐานะการเงิน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์การกำหนดค่าไฟฟ้า และมีการชดเชยรายได้ระหว่างการไฟฟ้าที่เป็นธรรม รวมถึงการกำกับค่าเอฟทีที่สะท้อนต้นทุนและเป็นไปตามสูตรที่กำหนด






… สะท้อนค่าบริการกิจการก๊าซ ...
ขณะที่การกำกับกิจการก๊าซธรรมชาตินั้น ก็มีผลสืบเนื่องจากปริมาณก๊าซธรรมชาติของประเทศที่มีอยู่อย่างจำกัด และทำให้ต้องนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ แอลเอ็นจี จากต่างประเทศเข้ามา ซึ่งรัฐบาลได้เห็นชอบนำร่องเปิดเสรีให้นำเข้าได้แล้วนั้น กกพ. จะเข้ามากำกับดูแล เพื่อให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมม และไม่เป็นภาระกับผู้บริโภคมากเกินไป ซึ่งจะต้องมีการปรับโครงสร้างอัตราค่าบริการในกิจการก๊าซใหม่ ที่จะต้องแยกอัตราค่าบริการก๊าซตามใบอนุญาต ไม่ว่าจะเป็นการจัดหาและค้าส่งก๊าซธรรมชาติ ค้าปลีกก๊าซธรรมชาติผ่านระบบจำหน่ายก๊าซ การขนส่งก๊าซทางท่อผ่านระบบส่งก๊าซ และการเก็บรักษาและแปรสภาพก๊าซ ซึ่งจะมีการคำนวณตามต้นทุนผันแปรเป็นรายปี

รวมทั้งปรับปรุงโครงสร้างอัตราค่าบริการที่สอดคล้องกับโครงสร้างการแข่งขันกิจการก๊าซธรรมชาติ และการกำกับอัตราค่าบริการภาคใต้ การเปิดให้บริการแก่บุคคลที่ 3 (ทีพีเอ) ดำเนินการ รวมถึงการเข้าไปกำกับอัตราค่าบริการขนส่งน้ำมันทางท่อด้วย ที่ขณะนี้อยู่ระหว่างการศึกษาหลักเกณฑ์อยู่



… หนุนงานวิจัยนวัตกรรม ...
ส่วนการส่งเสริมการแข่งขันและก้าวทันนวัตกรรมพลังงานนั้น จะพัฒนากฎเกณฑ์ใหม่ ๆ ที่สอดคล้องกับนวัตกรรมและเทคโนโลยีและการประกอบธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไป โดยจะศึกษาแนวทางการกำกับกิจการพลังงานตามรูปแบบการพัฒนาธุรกิจแบบใหม่ และนวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ พร้อมทั้งปรับปรุงกฎระเบียบรองรับ และหามาตรการกำกับเพื่อบรรเทาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับผู้ได้รับใบอนุญาต เช่น กรณีการดำเนินธุรกิจที่มีความหลากหลายของการประกอบกิจการสถานีอัดประจุไฟฟ้า เพื่อรองรับการขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า (อีวี) เป็นต้น

อีกทั้ง การสนับสนุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล โดยจัดทำกฎเกณฑ์การคัดเลือกที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย เป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ และสอดคล้องกับภาคนโยบายแต่ละกลุ่มที่มีการคัดเลือกผู้ที่จะขายไฟฟ้า พร้อมทั้งจะสนับสนุนพลังงานหมุนเวียนด้วยนวัตกรรมและงานวิจัยด้านไฟฟ้า โดยผ่านกลไกกองทุนเพื่อการส่งเสริมอนุรักษ์พลังงานในช่วง 4 ปี ประมาณ 4,630 ล้านบาท โดยจะมีโครงการศึกษาวิจัยด้านพลังงานหมุนเวียนหรือเทคโนโลยีการประกอบกิจการไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพ เป็นต้น รวมถึงศึกษาตลาดกลางซื้อขายไฟฟ้าของผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กที่มีกำลังผลิตไฟฟ้าส่วนเหลือ เพื่อรองรับการเปิดเสรีกิจการไฟฟ้าในอนาคต


… ทำความเข้าใจสร้าง “โรงไฟฟ้า” ...
ส่วนการสื่อสารงานกำกับกิจการพลังงานให้เข้าถึงนั้น จะเน้นไปที่การสร้างความรู้ ความตระหนัก และการมีส่วนร่วมทางด้านไฟฟ้าเฉพาะเรื่อง เช่น การสร้างโรงไฟฟ้าที่จะใช้งบจากกองทุนด้านพลังงาน ปีละประมาณ 450 ล้านบาท มาสนับสนุนการดำเนินงาน

อย่างไรก็ตาม การที่ กกพ. จะเป็นองค์กรที่มีสมรรถนะสูงได้ จะต้องมีการพัฒนากำลังคน เพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ดังกล่าวให้สอดคล้องกับนโยบาย Energy 4.0 ของกระทรวงพลังงาน ลดจำนวนเวลาการออกใบอนุญาตต่าง ๆ โดยทางสำนักงาน กกพ. จะมีการจัดตั้งศูนย์วิเคราะห์และพยากรณ์ข้อมูลพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน และข้อมูลเพื่อประกอบการกำกับกิจการพลังงาน และตั้งเป้าหมายภายในปี 2563 สำนักงาน กกพ. จะเป็นศูนย์กลางเครือข่ายด้านการพยากรณ์และการควบคุมระบบไฟฟ้าในการกำกับดูแล และจัดหาเชื้อเพลิงเพื่อการผลิตไฟฟ้า

หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,307 วันที่ 22-25 ต.ค. 2560



ฐานเศรษฐกิจ เทคโนโลยี กกพ. เชื้อเพลิง พลังงาน ไฟฟ้า ค่าไฟ